6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Ortaklık ilişkisinden kaynaklanan davada kesin yetki

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1685 E. 2019/1245 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Tazminatistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetki

Gerekçe özeti

Bir davada, ortaklık ilişkisinden kaynaklanan taleplerle (yöneticinin azli gibi) taşınmaza ilişkin ayni hak taleplerinin (tapu iptali-tescil gibi) birlikte ileri sürülmesi ve bu taleplerin kesin yetki kurallarına tabi olması halinde, taleplerin dava sebepleri itibariyle birbiriyle bağlantılı olması ve usul ekonomisi gözetilerek tüm taleplerin tek mahkemede birlikte değerlendirilmesi gerekir; bu durumda seçimlik yetki kuralına tabi olan diğer bir talebin (örn. yönetici sorumluluğuna dayalı tazminat) bu mahkemede görülmesi de mümkündür.

Ele alınan sorunlar

Yönetici azli talebi yönünden yetkili mahkeme → ret

İddia: Davalılar, bu davada kesin yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, yetkisizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: HMK 14/2 uyarınca özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla bir ortağına karşı açacakları davalarda tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Şirket ortağı olan yöneticinin azli talebi, ortaklık ilişkisinden kaynaklandığından bu talep yönünden HMK 14/2 uyarınca şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Yöneticinin sorumluluğuna dayalı tazminat talebi yönünden yetki → tartışılmadı

Gerekçe: TTK 561 uyarınca sorumlular aleyhine şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde dava açılabilir; bu kural madde metninden anlaşılacağı üzere seçimlik yetki kuralı niteliğinde olup kesin yetki kuralı değildir. Kanunda özel yetki kuralı bulunduğu hallerde genel yetki niteliğindeki HMK 14/2'ye gidilemez. Bu nedenle yöneticinin sorumluluğuna dayalı tazminat talebi yönünden yetki ilk itirazı olmadan yetkisizlik kararı verilmesi doğru olmadığı düşünülebilir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Muvazaa nedeniyle tapu iptali-tescil talebi yönünden yetki → ret

Gerekçe: HMK 12/1 uyarınca taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. Muvazaa nedeniyle tapu iptali ve tescil talebi yönünden dava konusu taşınmazın bulunduğu yer olan İstanbul mahkemesi yetkilidir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Bağlantılı taleplerin tek mahkemede birlikte görülmesi → ret

Gerekçe: Tapu iptali ve tescil talebi ile yöneticinin azli talepleri yönünden kesin yetki kuralı söz konusu olup, tüm taleplere yönelik dava sebepleri birbiriyle bağlantılıdır. Usul ekonomisi de gözetildiğinde tüm taleplere yönelik davaların tek mahkemede birlikte değerlendirilmesi uygun olup, ilk derece mahkemesinin şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğuna ilişkin kararında isabetsizlik görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Şirket ortağı tarafından şirkete/diğer ortağa karşı açılan, yönetici azli, tazminat ve tapu iptali-tescil taleplerini birlikte içeren davalarda HMK 14/2, TTK 561 ve HMK 12/1 kesin/seçimlik yetki kurallarının nasıl bir arada değerlendirileceği ve bağlantılı taleplerin tek mahkemede görülmesi ilkesi yönünden emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Ortaklık veya üyelik ilişkisinden kaynaklanan davalarda, tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi HMK 14/2 uyarınca kesin yetkilidir; yönetici sorumluluğuna dayalı tazminat davalarında TTK 561 uyarınca şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi seçimlik yetkilidir; taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin (tapu iptali-tescil) davalarda HMK 12/1 uyarınca taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir; bağlantılı ve birbirinden ayrılamaz nitelikte birden çok talebin bulunduğu davalarda, usul ekonomisi gözetilerek tüm taleplerin kesin yetkili mahkemede birlikte görülmesi gerekir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kesin yetki seçimlik yetki ortaklık ilişkisinden kaynaklanan dava yönetici sorumluluğu muvazaa tapu iptali ve tescil taleplerin bağlantılı olması usul ekonomisi

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 14/2HMK 12/1 · 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 561TTK 630/2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1685

KARAR NO 2019/1245

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 10/07/2019

NUMARASI 2019/527 E.- 2019/760 K.

DAVA

Tazminat

İSTİNAF KARAR TARİHİ 10/10/2019

Mahkemenin yetkisizliğine yönelik olarak verilen hükmün davalılarca istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacılar vekili, müvekkili ...’ın ve davalı ...’ın, müvekkili şirketin %50 oranında hissedarı ve münferit imza yetkilisi olduklarını, davalı ...’ın yöneticilikten kaynaklanan sorumluluğunu gereği gibi yerine getirmediğini, yetkisini kötüye kullanarak şirket menfaati ile bağdaşmayan işler yaptığını, ayrıca şirkete ait fabrika binasının muvazaalı olarak davalı ...’a satıldığını ve satış bedelinin davalı ... tarafından çekildiğini, şirketin bu şekilde zarara uğratıldığını ileri sürerek TTK’nun 630/2 m. uyarınca davalı ...’ın müvekkili şirket üzerindeki yöneticilik haklarının ve temsil yetkisinin kaldırılmasına, davalıların şirketi uğrattıkları zararların tazmini kapsamında fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000-TL’nin davalılardan tahsili ile taraflarına verilmesine, davalı ...

adına kayıtlı taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkili şirket adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, davanın şirket ortağı tarafından şirkete ve diğer ortağa karşı açılan ve ortaklıktan ilişkisinden kaynaklanan bir dava olduğu, şirketin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi HMK'nın 14/2 .maddesine göre kesin yetkili olup, kesin yetki kuralının re'sen gözününe alınması gerektiği, davacı şirketin merkezi " ... Mah. ... Cad. No:.. İç Kapı No:... .../İstanbul" adresinde bulunup, adres itibariyle mahkemenin yetki alanı dışında olduğu gerekçesiyle davanın yetki yönünden usulden reddi ile karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın yetkili İstanbul Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalılar ayrı ayrı sundukları istinaf dilekçelerinde özetle; bu davada kesin yetkili mahkemenin Bakırköy Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, dolayısıyla yetkisizlik kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu davanın arabuluculuk dava şartına tabi olduğunu, ancak bu şart yerine getirilmeden dava açıldığını, harca esas değerin eksik gösterildiğini belirterek hükmün kaldırılmasını istemişlerdir.

GEREKÇE

Dava, limited şirket yöneticisinin sorumluluğundan kaynaklanan şirket zararının tazmini, yöneticinin azli ve muvazaalı satış nedeniyle tapu iptali ve şirket adına tescili istemlerine ilişkindir. Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK’nun 14/2 maddesi “Özel hukuk tüzel kişilerinin, ortaklık veya üyelik ilişkileriyle sınırlı olmak kaydıyla, bir ortağına veya üyesine karşı veya bir ortağın yahut üyenin bu sıfatla diğerlerine karşı açacakları davalar için, ilgili tüzel kişinin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.”hükmünü haizdir. 6102 sayılı TTK’nın Yöneticinin Sorumluluğu Davalarında Yetki hususunu düzenleyen 561.m. ise “Sorumlular aleyhinde şirketin merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde dava açılabilir.” şeklinde düzenlenmiş olup, bu kural madde metninden de anlaşılacağı üzere seçimlik yetki kuralı niteliğinde olup, kesin yetki kuralı değildir.

Kanunda özel yetki kuralı bulunduğu hallerde genel yetki niteliğindeki HMK 14/2 maddesine gidilemez.Öte yandan HMK 12/1 m. uyarınca, taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin davalarda taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili olup, bu durumda davacı tarafın muvazaa nedeniyle tapu iptali tescil talebi yönünden dava konusu taşınmazın bulunduğu yer olan İstanbul Mahkemesinin yetkili olacağı açıktır. Ayrıca aynı zamanda şirket ortağı olan yöneticinin azli talebi yönünden de HMK 14/2 m. uyarınca şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir (Yargıtay 11.Hukuk Dairesi’nin 13.12.2016 tarihli 2016/6937 E., 2016/9537 K. sayılı ve 04.10.2016 tarihli 2016/8372 E., 2016/7754 K. sayılı emsal kararları).

Bu durumda yöneticinin sorumluluğuna dayalı tazminat talebi yönünden yetki ilk itirazı olmadan yetkisizlik kararı verilmesinin doğru olmadığı düşünülebilir ise de, tapu iptali ve tescil talebi ile yöneticinin azli talepleri yönünden kesin yetki kuralının söz konusu olduğu, tüm taleplere yönelik dava sebeplerinin birbiriyle bağlantılı olduğu ve usul ekonomisi de gözetildiğinde tüm taleplere yönelik davaların tek mahkemede birlikte değerlendirilmesinin uygun olacağı sonuç ve kanaatine varılmış olup, ilk derece mahkemesinin kararında bir isabetsizlik görülmemiştir. Davalıların diğer istinaf nedenleri ise yetkili mahkemece değerlendirilmesi gereken hususlar olup, Dairemizce değerlendirme konusu yapılmamış, açıklanan nedenlerle davalıların istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalıların istinaf başvurularının HMK 353(1)b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nun 353(1).a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 10/10/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/249467 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.