6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Yetkisiz icra dairesi tespitinde HMK 10 ve TBK 89 uygulaması

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1653 E. 2019/1384 K. · · İlk derece: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali

Davacının nitelemesi: Ticari Kredi Sözleşmesinden Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Ticari kredi sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yönelik itirazın iptali davasında, sözleşmede yetki şartı bulunmaması halinde HMK 10. madde uyarınca sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi de yetkilidir; ifa yeri TBK 89. maddeye göre, aksine anlaşma yoksa alacaklının (para borcunda) ödeme zamanındaki yerleşim yeri olarak belirlenir. Bu durumda alacaklı, davalının ikametgahı ile sözleşmenin ifa yeri arasında seçimlik hak kullanabilir; seçilen yerdeki icra dairesinde başlatılan takip yetkili sayılır ve icra takibinin yetkisiz dairede yapıldığı gerekçesiyle davanın usulden reddi hatalıdır.

Ele alınan sorunlar

İtirazın iptali davasında icra takibinin yetkili icra dairesinde yapılıp yapılmadığının tespiti → kabul

İddia: Davacı vekili, taraflar arasında para borcu doğuran bir sözleşme bulunduğunu, davalıların sözleşmenin varlığına itiraz etmediklerini ve TBK 89. madde uyarınca müvekkilinin ikametgahı olan İstanbul İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

Gerekçe: İİK 67. madde uyarınca açılan itirazın iptali davalarında yetkili icra dairesinde takibin yapılması dava şartı olup, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir. İİK 50. madde uyarınca icra dairelerinin yetkisi genel yetki kurallarına göre belirlenir; HMK 6. madde uyarınca genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir, ancak HMK 10. madde uyarınca sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir. Sözleşmenin ifa yeri TBK 89. maddeye göre tespit edilir; aksine anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Somut olayda kredi sözleşmesinde yetki şartı bulunmadığından, HMK 10. ve TBK 89. maddeleri uyarınca sözleşmenin düzenlendiği ve ifa edildiği yer olan İstanbul İcra Müdürlükleri ile davalıların ikametgahı olan İnegöl İcra Müdürlükleri birlikte yetkili olup, davacı seçimlik hakkını İstanbul İcra Müdürlüklerinden yana kullanmıştır. Bu durumda icra takibinin yetkili icra dairesinde başlatıldığı gözetilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle davanın usulden reddedilmesi hatalıdır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Sözleşmede yetki şartı bulunmayan ticari alacak ilişkilerinde, icra takibinin yetkili icra dairesinde başlatılıp başlatılmadığının tespitinde HMK 10. ve TBK 89. maddelerinin nasıl uygulanacağı ve alacaklının seçimlik hakkının kapsamı konusunda yol gösterici niteliktedir.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
İtirazın iptali davasında icra takibinin yetkili icra dairesinde yapılması dava şartıdır; sözleşmede yetki şartı yoksa genel yetki kuralı uyarınca davalının ikametgahı mahkemesi ile HMK 10. madde uyarınca sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi (TBK 89'a göre tespit edilir) birlikte yetkilidir ve alacaklı bu ikisi arasında seçimlik hak kullanabilir.
Dava şartı
İtirazın iptali davasında icra takibinin yetkili icra dairesinde yapılmış olması dava şartıdır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali yetki itirazı dava şartı genel yetki kuralı ifa yeri seçimlik hak

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 67İİK 50 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 6HMK 10HMK 447/2HMK 353(1)a-4 · 1086 sayılı (mülga) Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu (HUMK) · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 89 · BK — BK 73

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1653

KARAR NO 2019/1384

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 18/06/2019

NUMARASI 2018/1101 E.-2019/610 K.

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Kredi Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 07/11/2019

Davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili, müvekkili ile davalı şirket arasında akdedilen kredi sözleşmesinin diğer davalı tarafından kefil sıfatıyla imzalandığını, sözleşme uyarınca kullandırılan kredinin ise ödenmediğini, alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibinin davalıların haksız itirazları ile durduğunu ileri sürerek itirazların iptali ile takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalılar vekili, mahkemenin yetkisine itiraz ettiklerini, müvekkillerinin ikametgahı olan İnegöl Mahkemelerinin yetkili olduğunu, ayrıca borcu kabul etmediklerini, sözleşmede genel işlem koşulu mahiyetinde hükümler olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, taraflar arasındaki kredi sözleşmesinde yetki şartı düzenlemesinin mevcut olmadığı, ilişki sözleşmesel ilişki olup genel yetki kurallarına tabi olduğu, HMK' nın 6. maddesine göre genel yetkili mahkeme davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olup, dava tarihi itibarıyla davalıların yerleşim yerinin İnegöl olduğu, davacı tarafça icra takibi yetkisiz icra dairesinde yapıldığından usulüne uygun icra takibi yapılmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında para borcu doğuran bir sözleşme olduğunu, davalıların sözleşmenin varlığına itiraz etmediklerini, TBK’nun 89.m. uyarınca müvekkilinin ikametgahı olan İstanbul İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

GEREKÇE

Dava, Ticari Kredi Sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vâki itirazların iptali istemine ilişkindir. Dava konusu icra dosyası incelendiğinde, davalıların İnegöl İcra Müdürlüğünün yetkili olduğundan bahisle yasal sürede yetki itirazında bulundukları görülmüştür.İİK 67.m. uyarınca açılan İtirazın İptali davalarında yetkili icra dairesinde takibin yapılması dava şartı olup, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla mahkemece re’sen dikkate alınması gerekir. Bilindiği üzere İİK'nın 50. maddesinde icra dairelerinin yetkisinin belirlenmesinde 1086 sayılı HUMK'na atıf yapılmış olup 6100 sayılı HMK'nın 447/2. maddesi hükmü uyarınca HUMK'na yapılmış olan atıfların HMK'nın ilgili maddesine atıf yapılmış sayılacağı kabul edilmiştir.

Genel yetki kuralını düzenleyen HMK’nun 6.maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir. Aynı yasanın 10.maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.Sözleşmenin ifa edileceği yer ise, 6098 sayılı TBK’nun 89.(818 sayılı BK’nun 73.) maddesine göre tespit edilmelidir. Buna göre borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Aynı yasanın 17.maddeside ise tacirler arasında yetki şartının kararlaştırılmış olması halinde, aksi kararlaştırılmadıkça sadece sözleşmeyle kararlaştırılan yer mahkemesinin yetkili olacağı düzenlenmiştir.

Somut olaya döndüğümüzde, dava konusu kredi sözleşmesinde yetki şartının bulunmadığı görülmüştür. Bu durumda HMK 10. ve TBK 89.maddeleri uyarınca sözleşmenin düzenlendiği ve ifa edildiği yer olan İstanbul İcra Müdürlükleri ile davalıların ikametgahları olan İnegöl İcra Müdürlükleri yetkili olup, davacı seçimlik hakkını İstanbul İcra Müdürlüklerinden yana kullanmıştır. O halde ilk derece mahkemesince dava konusu icra takibinin yetkili İcra Müdürlüğünde başlatıldığı gözetilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353(1)a-4 m. uyarınca hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/06/2019 Tarihli 2018/1101 Esas 2019/610 Karar sayılı hükmünün HMK 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye İADESİNE"İstinaf yoluna başvuran davacı tarafça yatırılan 44,40- TL istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile HMK'nun 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi. 07/11/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/248833 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.