6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Zayi çekte ödemeden men tedbirinde yaklaşık ispat yeterlidir

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/2388 E. 2019/1631 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ Emsal

Davacının nitelemesi: İhtiyati Tedbir (Ödemeden Men) mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Zayi olduğu ileri sürülen çekin iptali davasında ödemeden men (ihtiyati tedbir) talebinin değerlendirilmesinde, TTK 818/s bendi yollamasıyla TTK 757 uyarınca davacının çekin yasal hamili olduğuna ve çekin iradesi dışında elinden çıktığına ilişkin kesin ispat aranmaz; yaklaşık ispat yeterlidir. Sunulan belgelerde çekle ilgili yeterli bilgi bulunması halinde, inandırıcı delil gösterilmediği gerekçesiyle tedbir talebinin reddedilmesi hukuka uygun değildir.

Ele alınan sorunlar

Zayi olan çekte ödemeden men (ihtiyati tedbir) talebinin ispat ölçüsü → kabul

İddia: Davacı vekili, müvekkilinin çekin yetkili hamili olduğunu, çekin müvekkilinin elindeyken kaybolduğunu, tedbir talebinin reddinin hukuka aykırı olduğunu, hak kayıplarının teminat yatırılmasıyla telafi edilebileceğini belirterek ara kararın kaldırılıp ödemeden men tedbiri verilmesini istemiştir.

Gerekçe: TTK 818/s bendi yollamasıyla TTK 757 uyarınca, iradesi dışında çek elinden çıkan kişi, hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinden zayi nedeniyle çekin iptalini ve aynı mahkemeden muhatabın çeki ödemeden menedilmesini talep edebilir. Bu tür bir iptal kararı verilebilmesi için mahkemece yaklaşık ispatın aranması yeterlidir; kesin ispat aranamaz. Somut olayda davacının sunduğu belgelerde çekle ilgili yeterli bilgi ve belge bulunmakla birlikte, ilk derece mahkemesinin inandırıcı delil gösterilmediği gerekçesiyle ret kararı vermesinde isabet bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Zayi çek iptali davalarında ödemeden men tedbiri talebinin ispat ölçüsünün yaklaşık ispat olduğu, kesin ispat aranamayacağı yönünde tespit içermektedir; bu husustaki benzer uyuşmazlıklarda yol gösterici niteliktedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi nedeniyle çek iptali ödemeden men (ihtiyati tedbir) yaklaşık ispat hamil ciranta teminat

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — 6102 sayılı kanun 818/s6102 sayılı kanun 757

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/2388

KARAR NO 2019/1631

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 11/12/2019 Tarihli Ara Karar

NUMARASI 2019/565 Esas

İHTİYATİ TEDBİR TALEP EDEN

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

TALEP İhtiyati Tedbir

İSTİNAF KARAR TARİHİ 26/12/2019

İlk derece mahkemesince verilen 11/12/2019 tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

DAVA

Davacı vekili dilekçesinde; müvekkilinin, keşidecisi ...olan ... Sanayi Şubesi 17/12/2019 keşide tarihli 8.000- TL bedelli ... seri nolu çeki ... isimli şahıstan aldığını, söz konusu çekin müvekkile teslim edildiğine dair tutanak dilekçe ekinde sunduklarını, davaya konu çeklerin sahte imzalarla kötü niyetli şahısların eline geçmesi ve kullanılması durumunda telafisi imkansız zararlar meydana geleceğini, belirterek davaya konu çekin ödeme yasağı kararı verilmesini ve tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacının davaya konu çeki kira akdi karşılığında teslim aldığı iddia edilmişse de; metin anlamının yeterince açık olmadığı ve belgenin mahiyeti itibariyle adi yazılı bir belge olduğu çek iptali yargılaması muvacehesinde imzanın sıhhatinin ve bu belgenin gerçekten bir kira ilişkisi kapsamında mı verildiğinin araştırılmayacağı gerekçesiyle ödemeden men kararı niteliğindeki ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; müvekkilinin çekin hamili olduğunu, müvekkili tarafından kaybedildiğini, tedbir talebinin müvekkilinin ve sıralı cirantaların yaşayacağı hak kaybı nedeni ile elzem olup reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, çeki bulan kişinin meşru hamil olduğunu ispatlaması halinde icra takibine ve hukuki yollara başvurma hakkının saklı olduğunu, hak kayıplarının telafisi mahiyetinde teminatın mahkeme veznesine depo edilmiş olacağını, bu nedenlerle ara kararın kaldırılarak ödemeden men yönünde tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

İhtilaf, davacının yetkili hamili olduğu belirtilen davaya konu çekin kaybedildiği iddiası ile açılan zayi nedeniyle çekin iptali davasında ödeme yasağı istemine ilişkindir. Davacı vekili, iptalini istediği çekin hamili olan müvekkili elinde iken kaybolduğunu ileri sürerek davayı açmıştır. Mahkeme ödemeden men yasağı talep eden davacının talep tarihi itibariyle hala çekin yasal hamili olup olmadığı konusunda yeterli kanaat hasıl olmadığından tedbir talebinin reddine karar vermiştir. Ancak; 6102 sayılı kanunun 818/s bendi yollaması ile TTK'nın 757 maddesine göre,iradesi dışında çek elinden çıkan kişi ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki Asliye Ticaret Mahkemesinde zayi nedeniyle çekin iptali talebinde bulunabileceği aynı mahkemeden muhatabın çeki ödemeden menedilmesini isteyebileceği belirtilmiştir.

İptal kararı verilebilmesi için mahkemece yaklaşık ispatın aranması yeterlidir. Somut olayda, davacının sunmuş olduğu belgelerde çekle ilgili yeterli bilgi ve belgelerin bulunduğu görülmekle birlikte mahkeme ödemeden men talebi ile ilgili inandırıcı delil gösterilmediğinden bahisle ret kararı vermesinde isabet olmadığından İlk Derece Mahkemesinin ödemeden men talebi ile ilgili vermiş olduğu ret kararının kaldırılmasına zayi olduğu belirtilen çekle ilgili ödemeden men yasağı konulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul Anadolu 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/12/2019 tarihli ihtiyati tedbir isteminin (ödemeden men yasağı) reddine ilişkin ara kararın KALDIRILMASINA, "Davaya konu ... Des Sanayi Şubesi 17/12/2019 keşide tarihli keşidecisi ... olan ... seri nolu 8.000- TL bedelli çek hakkında yeterli kanaat bulunduğundan ödeme yasağı KONULMASINA; %15 oranında teminat yatırıldığında muhatap bankaya yazı yazılmasına,Teminat alınması ve müzekkere işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,"İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 44,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

26/12/2019

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/246798 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.