6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Sicil müdürlüğünce henüz karar verilmemişse itiraz davası açılamaz

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2019/1722 E. 2022/93 K. · · İlk derece: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Diğer / sınıflanamadıistinaf başvurusunun esastan reddiKesinlik belirsiz

★ EmsalDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Gerekçe özeti

TTK 993 ve 34. maddeleri uyarınca sicil müdürlüğü kararına itiraz davası açılabilmesi için ortada sicil müdürlüğünce verilmiş bir karar bulunması gerekir; sicil müdürlüğü talep konusunda eksik belge veya kayıttaki takyidatların kaldırılması gibi tamamlayıcı işlemler beklerken henüz bir karar vermemişse, ilgilinin sicil müdürlüğünce süre içinde işlem yapılmadığını ileri sürerek dava açması mümkün değildir; kanunda sicilin belirli bir süre işlem yapmamasının istemin reddi sayılacağına dair bir hüküm bulunmadığından, bu durumda açılan dava erken açılmış olur ve reddedilir.

Ele alınan sorunlar

Gemi sicil müdürlüğü kararı bulunmadan itiraz davası açılıp açılamayacağı → ret

İddia: Davacı vekili, sicil memurluğunca taleplerine makul süre içinde yanıt verilmemesinin talebin reddi anlamına geldiğini, dört ay beklendiğini, bu nedenle davanın erken açıldığının kabul edilemeyeceğini ve TTK 965 uyarınca geminin kurtarılamaz şekilde batmasının terkin için yeterli olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: Dava, TTK'nın 993. maddesi yollamasıyla 34. maddesine dayalı gemi sicil müdürlüğü kararına itiraza ilişkindir. TTK 34 uyarınca ilgililer, tescil, değişiklik veya silinme istemleriyle ilgili olarak sicil müdürlüğünce verilecek kararlara karşı tebliğden itibaren 8 gün içinde mahkemeye itiraz edebilir. Somut olayda davacı geminin sicilden terkini için başvurmuş, ancak sicil müdürlüğü davacıdan batan geminin çıkarılıp sökülerek hurda haline getirildiğine dair rapor ve yazıların ibrazını, gemi sicil kaydındaki takyidatların kaldırılmasını ve eksik belgelerin tamamlanmasını talep etmiştir. Davacı tarafça bu eksiklikler giderilmediğinden ve takyidatlar kaldırılmadığından, terkin istemi hakkında henüz bir karar verilmemiştir. Yasada, istem karşısında sicilin belli bir süre işlem yapmaması halinde istemin reddedilmiş sayılacağına dair bir hüküm bulunmamaktadır. Henüz gemi sicil müdürlüğünce verilmiş bir karar bulunmadığından, sicil müdürlüğü kararına itiraza ilişkin dava açılması mümkün değildir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Gemi sicil müdürlüğünce henüz bir karar verilmemişken (eksik belge/takyidat nedeniyle işlem bekleyen taleplerde) TTK 993/34 uyarınca itiraz davası açılamayacağına, sicilin süre içinde işlem yapmamasının talebin reddi sayılmayacağına ilişkin tespiti bakımından emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Dava şartı
Gemi sicil müdürlüğünce talep hakkında henüz karar verilmemiş olması nedeniyle itiraz davası şartının oluşmadığı

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
gemi sicil müdürlüğü kararına itiraz sicilden terkin dava şartı erken açılan dava

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 34TTK 993TTK 965

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1722

KARAR NO 2022/93

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 30/01/2019

NUMARASI 2018/159 Esas - 2019/36 Karar

DAVA

Gemi Sicil Memurluğu Kararına İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 25/01/2022

İtirazın reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili; müvekkili şirkete ait olup, TUGS'ta 396 sicil numarası ile tescilli olan ... IMO no.lu ... isimli kuru yük gemisinin 2008-2009 tarihlerinde bir yıl süre ile yurtdışında kurulu olan ... şirketine çıplak gemi kira sözleşmesi ile kiraya verildiğini, bir yıl boyunca Türk bayrağından terkin edilerek Panama bayrağının çekildiğini, gemiye 13/09/2008 tarihinde yükleme yapıldığı sırada Derince Limanında battığını, enkazının ... firması tarafından parçalara kesilerek çıkarıldığını, İstanbul Liman Başkanlığı nezdinde gemi sicil defterinin incelenmesinden gemi üzerinde Hisar Vergi Dairesinin 09/01/2014 tarihli 733 sayılı yazısı gereğince haciz şerhi bulunduğunun görüldüğünü, bağlama kütüğü yönetmeliğinin 20/b maddesi uyarınca geminin tamirinin mümkün olmadığının resmi makamlarca belgelendirilmiş olması nedeni ile geminin sicilden terkini için İstanbul Liman Başkanlığına müracaat edildiğini, ancak İstanbul Liman Başkanlığı tarafından başvuruya herhangi bir yanıt verilmediğini, gemi battıktan sonra denizden çıkarılan enkazının kesilerek hurdaya gönderildiğini, ancak sicil kaydı silinmediğinden vergi tahakkuk ettirildiğini belirterek, geminin 13/09/2008 tarihinden itibaren hüküm ifade etmek üzere sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili; idare aleyhine gemi sicil memurluğu kararına itiraz davası açılmış ise de, ortada herhangi bir gemi sicil memurluğu kararının bulunmadığını, batan geminin çıkarılıp sökülerek hurda haline getirildiğine dair rapor ve yazıların Kocaeli Liman Başkanlığından temin edilerek ibrazı gerektiğinin gemi donatanına ikaz edilmesine rağmen buna ilişkin belge ibraz edilmediğini, ayrıca gemi üzerindeki takyidatların da kaldırılması gerektiğini, bu nedenle geminin sicilden terkin edilmesine ilişkin talep konusunda henüz bir karar verilmediğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece;TTK'nın 965. maddesinde geminin kurtarılamayacak şekilde batması veya tamir kabul etmez hale gelmesi yahut her ne suretle olursa olsun Türk bayrağını çekme hakkını kaybetmesi halinde talep üzerine sicilden kaydının silinebileceği, 993. maddesinde de gemi sicil memurlukları tarafından verilen kararlara karşı ilgililerin 8 gün içerisinde başvuruda bulunabilecekleri, davacının batan geminin sicilden terkini için sicile başvuruda bulunduğu, ancak sicil memurluğu tarafından taleple ilgili henüz bir karar verilmediği,gemi sicil memurluğu tarafından verilmiş bir karar olmadığından davanın erken açıldığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili; 8871510 IMO no.lu H.Hatice Çetinkaya isimli kuru yük gemisinin 13/09/2008 tarihinde yükleme yapıldığı sırada Derince Limanında battığını, enkazın çıkarılarak parçaları kesilmek suretiyle hurdaya verildiğini, Bağlama Kütüğü Yönetmeliğinin 20/b maddesi uyarınca geminin tamirinin mümkün olmadığının resmi makamlarca belgelendiğini, geminin sicilden terkini için İstanbul Liman Başkanlığına 25.01.2018 tarihinde yaptığı başvuruya yanıt verilmediğini, bu nedenle bu davanın açıldığını, başvuru sonrasında 4 ay beklediklerini, makul süre içerisinde bir karar verilmediğini, bu nedenle davanın erken açıldığının kabulünün mümkün olmadığını, TTK'nın 965. maddesi gereğince geminin kurtarılamaz şekilde batması veya tamir kabul etmez hale gelmesinin sicilden terkin için yeterli olduğunu, sicil memurluğunca taleplerine yanıt verilmemesinin, talebin reddini gösterdiğini belirterek, kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 993. maddesi yollamasıyla 34. maddesine dayalı gemi sicil müdürlüğü kararına itiraza ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 34. maddesinde; ilgililerin, tescil, değişiklik veya silinme istemleri ile ilgili olarak sicil müdürlüğünce verilecek kararlara karşı tebliğden itibaren 8 günlük süre içerisinde mahkemeye itiraz edilebileceği düzenlenmiştir. Somut olayda davacı tarafından geminin sicilden terkini için başvuru yapılmışsa da, sicil müdürlüğünce davacı taraftan batan geminin çıkarılıp sökülerek hurda haline getirildiğine dair rapor ve yazıları ibraz etmesi,gemi sicil kaydında mevcut takyidatların kaldırılarak eksik belgelerihn ibrazı talep edilmiştir.Davacı tarafça eksik evraklar ibraz edilerek sicilden terkin işlemini yapması gerekirken kayıtların ibraz edilmediği, ayrıca gemi üzerinde bulunan takyidatların da kaldırılmadığı, bu nedenle terkin istemi hakkında henüz bir karar verilmediği anlaşılmaktadır.

Yasada, istem karşısında sicilin belli bir süre işlem yapmaması halinde istemin reddedilmiş sayılacağına dair de bir hüküm bulunmamaktadır. Henüz gemi sicil müdürlüğünce verilmiş bir karar bulunmamakla, sicil müdürlüğü kararına itiraza ilişkin dava açılması mümkün olmadığından, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle, istinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 80,70-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 44,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 36,30-TL daha harcın davacıdan alınarak Hazine' ye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 'nun 361/1. maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine,dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde oy birliğiyle karar verildi. 25/01/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/235147 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi temyiz incelemesi

Bu istinaf kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesince temyiz incelemesinden geçmiştir.

Onandı

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2022/2234 E. 2023/6144 K. · Onandı

Sicilce karar verilmeden sicil kararına itiraz davası açılamaz

Gerekçe özeti

Gemi sicil müdürlüğü kararına itiraz davası ancak sicilce verilmiş bir karar varsa açılabilir; sicil, istenen eksik belgeler tamamlanmadığı ve kayıttaki takyidatlar kaldırılmadığı için terkin istemi hakkında karar vermemişse, kanunda sicilin sessiz kalmasını zımni ret sayan bir hüküm bulunmadığından ortada itiraza konu bir karar yoktur ve dava dinlenemez.

Emsal değeri

Gemi sicil müdürlüğünün terkin istemi karşısında sessiz kalmasının zımni ret sayılamayacağı ve karar bulunmadan sicil kararına itiraz davası açılamayacağı yönündeki benimsenen tespit açısından emsal değeri taşır.

Kavramlar: gemi sicili sicilden terkin sicil müdürlüğü kararına itiraz zımni ret takyidat davanın erken açılması

Yargıtay 11. HD kararının tam metni

11. Hukuk Dairesi         2022/2234 E.  ,  2023/6144 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI 2019/1722 Esas, 2022/93Karar

DAVA TARİHİ 02.05.2018

HÜKÜM

Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI 2018/159 E., 2019/36 K.

Taraflar arasındaki Gemi Sicil Memurluğu Kararına İtiraz davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Tetkik hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirkete ait 396 sicil numarası ile tescilli olan kuru yük gemisinin 2008-2009 tarihlerinde bir yıl süre ile yurtdışında kurulu olan ... ... Company şirketine çıplak gemi kira sözleşmesi ile kiraya verildiğini, bir yıl boyunca Türk bayrağından terkin edilerek Panama bayrağının çekildiğini, gemiye 13.09.2008 tarihinde yükleme yapıldığı sırada Derince Limanında battığını, enkazının ... Gemi Kurtarma ve Denizcilik firması tarafından parçalara kesilerek çıkarıldığını, İstanbul Liman Başkanlığı nezdinde gemi sicil defterinin incelenmesinden gemi üzerinde Hisar Vergi Dairesinin 09.01.2014 tarihli 733 sayılı yazısı gereğince haciz şerhi bulunduğunun görüldüğünü, Bağlama Kütüğü Yönetmeliği'nin 20 nci maddesinin b bendi uyarınca geminin tamirinin mümkün olmadığının resmi makamlarca belgelendirilmiş olması nedeni ile geminin sicilden terkini için İstanbul Liman Başkanlığına müracaat edildiğini, ancak İstanbul Liman Başkanlığı tarafından başvuruya herhangi bir yanıt verilmediğini, gemi battıktan sonra denizden çıkarılan enkazının kesilerek hurdaya gönderildiğini, ancak sicil kaydı silinmediğinden vergi tahakkuk ettirildiğini ileri sürerek, geminin 13.09.2008 tarihinden itibaren hüküm ifade etmek üzere sicilden terkinine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; idare aleyhine Gemi Sicil Memurluğu kararına itiraz davası açıldığı ancak ortada herhangi bir Gemi Sicil Memurluğu kararının bulunmadığını, batan geminin çıkarılıp sökülerek hurda haline getirildiğine dair rapor ve yazıların Kocaeli Liman Başkanlığından temin edilerek ibrazı gerektiğinin gemi donatanına ikaz edilmesine rağmen buna ilişkin belge ibraz edilmediğini, ayrıca gemi üzerindeki takyidatların da kaldırılması gerektiğini, bu nedenle geminin sicilden terkin edilmesine ilişkin talep konusunda henüz bir karar verilmediğini savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 965 nci maddesinde geminin kurtarılamayacak şekilde batması veya tamir kabul etmez hale gelmesi yahut her ne suretle olursa olsun Türk bayrağını çekme hakkını kaybetmesi halinde talep üzerine sicilden kaydının silinebileceği, 993 üncü maddesinde de Gemi Sicil Memurlukları tarafından verilen kararlara karşı ilgililerin 8 gün içerisinde başvuruda bulunabilecekleri, davacının batan geminin sicilden terkini için sicile başvuruda bulunduğu, ancak Sicil Memurluğu tarafından taleple ilgili henüz bir karar verilmediği, Gemi Sicil Memurluğu tarafından verilmiş bir karar olmadığından davanın erken açıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; söz konusu kuru yük gemisinin 13.09.2008 tarihinde yükleme yapıldığı sırada Derince Limanında battığını, enkazın çıkarılarak parçaları kesilmek suretiyle hurdaya verildiğini, geminin tamirinin mümkün olmadığının resmi makamlarca belgelendiğini, geminin sicilden terkini için İstanbul Liman Başkanlığına 25.01.2018 tarihinde yaptığı başvuruya yanıt verilmediğini, bu nedenle bu davanın açıldığını, başvuru sonrasında 4 ay beklediklerini, makul süre içerisinde bir karar verilmediğini, bu nedenle davanın erken açıldığının kabulünün mümkün olmadığını, 6102 sayılı Kanun'un 965 inci maddesi gereğince geminin kurtarılamaz şekilde batması veya tamir kabul etmez hale gelmesinin sicilden terkin için yeterli olduğunu, Sicil Memurluğunca taleplerine yanıt verilmemesinin, talebin reddini gösterdiğini ileri sürerek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından geminin sicilden terkini için başvuru yapılmışsa da, Sicil Müdürlüğünce davacı taraftan batan geminin çıkarılıp sökülerek hurda haline getirildiğine dair rapor ve yazıları ibraz etmesi, gemi sicil kaydında mevcut takyidatların kaldırılarak eksik belgelerin ibrazının talep edildiği, davacı tarafça eksik evraklar ibraz edilerek sicilden terkin işlemini yapması gerekirken kayıtların ibraz edilmediği, ayrıca gemi üzerinde bulunan takyidatların da kaldırılmadığı, bu nedenle terkin istemi hakkında henüz bir karar verilmediği , Yasada istem karşısında sicilin belli bir süre işlem yapmaması halinde istemin reddedilmiş sayılacağına dair de bir hüküm bulunmadığı, Gemi Sicil Müdürlüğünce verilmiş bir karar bulunmamakla, Sicil Müdürlüğü kararına itiraza ilişkin dava açılması mümkün olmadığından, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtilen nedenlerle kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, 6102 sayılı Kanun'un 993 üncü maddesi yollamasıyla 34 üncü maddesine dayalı Gemi Sicil Müdürlüğü kararına itiraza ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6102 sayılı Kanun'un 993 ve 995 inci maddeleri

3. Değerlendirme

1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.