CMR taşımasında hasardan taşıyıcı ve sorumluluk sigortacısının rücuen sorumluluğu

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2019/1555

KARAR NO 2022/246

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 19/02/2019

NUMARASI 2015/822 Esas - 2019/169 Karar

DAVA

Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/02/2022

Davanın kabulüne ilişkin kararın davalı ... Sigorta A.Ş vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili ; davacı şirkete ait Nakliye Emtia Sigortası Abonman Sözleşmesi ve ona tekaddüm eden ... (... ) klozu hükümleri kapsamında, dava dışı sigortalıya ait emtianın davalı taşıyıcı tarafından Almanya' dan İstanbul'a taşınmak üzere sağlam olarak teslim alındığını,emtianın tahliyesi sonrasında bir adet kompresör gövdesinin hasarlı olduğunu, taşıyıcının katılımı ile hasar tespit tutanağı düzenlendiğini, hasar ihbarı sonrasında yapılan ekspertiz çalışması neticesinde 4.653-euro ürün bedeli, 122-euro navlun bedeli olmak üzere toplam 4.775-euro hasar tespit edildiğini,TL karşılığı olarak 13.811,21- TL' den 1.800-TL sovtaj düşümü neticesinde 12.009,30- TL tazminat talebinin sigortalıya ödendiğini, davalı sigorta şirketinin diğer davalının sorumluluğunu sigorta teminatı altına alan ...

sigortacısı olduğunu,diğer davalının taşıma işini gerçekleştiren akdi ve fiili taşıyıcı olup meydana gelen zarardan sınırlı olarak sorumlu olduğunu, Sigorta Poliçesi Genel Şartları ve TTK' nun 1472 maddesinin amir hükmüne göre sigorta tazminatı ödediğinden sigortalının haklarına halef olduğunu beyanla 12.011,21- TL sigorta tazminatının 20.10.2014 ödeme tarihinden itibaren avans faizi işletilerek davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

1-Davalı ... Sigorta A.Ş vekili; dava konusu taşımayı üstlenen davalı taşıyıcının kendisine ait veya kendisinden başkasıyla kira akdi olmayan kiralık araçlarla taşınmasını taahhüt ettiği mallara gelebilecek zararlar sebebiyle ... Konvansiyonu uyarınca taşıyıcıya düşebilecek mesuliyeti ... Sigorta Poliçesi ile teminat altına alındığını, dava konusu emtianın ambalajlanmasından kaynaklı olarak meydana gelen hasarlardan taşıyıcının sorumlu tutulamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2- Davalı ... Loj.AŞ vekili; davacının sigortalısına ait emtiaların Almanya İstanbul arası taşımasının müvekkili şirket tarafından üstlenildiğini, müvekkiline süresi içinde hasar ihbarı yapılmadığını, davayı kabul etmemek kaydıyla istenilen hasar bedelinin fahiş olduğunu, hasardan sorumluluk tutarının ... 23 ve devamı maddesi uyarınca sınırlı olarak hesaplanması gerektiğinden bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, alınan bilirkişi raporu ile hasarın emtianın araçtan tahliyesi sırasında forkliftten kayarak yüksekten beton zemine düşmesi sonucu hasarlandığı, hasar bedelinin 13.811,21- TL olduğu, bu tutardan 1.800- TL sovtaj bedelinin düşülmesi ile net hasar tutarının 12.011,21 TL olduğu, davacı sigorta şirketince 20/10/2014 tarihinde sigortalısına ödeme yapıldığı, hasar ihbarının ... hükümlerine göre süresinde yapıldığı, davalı ... firmasının meydana gelen hasardan sorumlu olduğu, diğer davalı ... Sigortanın ... sigortacısı olması nedeniyle sorumlu olduğu, rücen tahsili koşullarının oluştuğu tespit edilmiş olmakla davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili; süresi içerisinde hasar ihbarı yapılmadığını,davalı taşıma şirketi yetkilisinin veya yetkili bir personelin katılımı ile düzenlenen bir tutanak bulunmadığını, davacının sunduğu 20/09/2014 tarihli raporda dahi meydana gelen hasarın taşıma esnasında oluşmadığına kanaat getirildiğini,davacının müvekkili sigortacıya doğrudan başvuru hakkı bulunmadığını ,husumetin değerlendirilmediğini , ekspertiz raporu ve bilirkişi raporu ile de hasarın taşıma sırasında meydana gelmediğinin tespit edildiğini, yükün düşürülme durumu ve imkanı bulunmadığını, hasarın meydana geliş şekilinin tam olarak tespit edilmeden karar verilmesinin yerinde olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla hasar bedelinin ...

23 ve devamı maddelerince yeniden hesaplanması gerektiğini,kararın kaldırılarak davanın reddine, gerçek hasar sebebinin ve kusurun kimde olduğu hususunun tespiti için gerekiyorsa bilirkişi incelemesi yapılması veya ek rapor alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava,davacı tarafından nakliyat emtia sigortası kapsamında taşıma sırasında meydana gelen hasar bedelinin dava dışı sigortalıya ödenmesi nedeniyle davalı taşıyandan ve sorumluluk sigortacısından rücuen tahsili istemine ilişkindir.Taşımanın güzergahı itibariyle somut uyuşmazlık .. Konvansiyonu hükümlerine tabiidir....'nin 17. maddesi gereğince taşıyıcı, eşyanın kendisine teslim edildiği tarihten gönderilene teslim olunduğu tarihe kadar geçen süre içinde uğranılan ziya ve hasardan mesuldür. Davacı nakliye emtia sigortacısı olarak, TTK m. 1472 hükmü gereği, taşıma esnasında meydana gelen hasar nedeniyle sigortalısına ödediği bedeli, sigortalısının haklarına halef olarak davalı akdi taşıyana ve taşıyanın sigorta şirketine rücu etme hakkı mevcuttur.Davalı sigorta şirketi davacının doğrudan kendisine başvuru hakkı olmadığını ileri sürmekte ise de;

sorumluluk sigortaları TTK nun 1473 vd.maddelerinde düzenlenmiş olup, doğrudan dava hakkının düzenlendiği 1478.madde de "zarar gören,uğradığı zararın sigorta bedeline kadar olan kısmının tazminini ,sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde kalmak şartıyla doğrudan sigortacıdan isteyebilir " şeklinde düzenlenmiş olup davalı vekilinin davacının doğrudan başvuru hakkı olmadığına yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir. ... Konvansiyonu'nun 30/1. maddesi hükmüne göre, alıcı, taşımacı ile birlikte durumlarını kontrol etmeden veya ziyan ve hasarın açıkça görüldüğü hallerde teslim anında veya açıkça görülmediği hallerde teslimden yedi gün içinde (pazar günleri ve resmi tatil hariç) durumu kendisine bildirmeden malı tesellüm ederse, bu husus onun yükü sevk mektubunda belirtildiği şekilde aldığına kanıt oluşturur.

Açıkça gözükmeyen ziya ve hasarlarda bildirim yazılı olarak yapılacaktır. ...’nin anılan maddesi, esas itibariyle gönderilenin taşıyıcıya karşı haklarını kullanabilmesi için teslim anında yapılması gereken düzenlemeleri içermekte, usulüne uygun bir bildirimde bulunmaksızın malları teslim alması durumunda, malların sevk mektubuna uygun olarak teslim edildiğine dair bir karine öngörmektedir. Bu husus, tamamen ispat külfeti bakımından önem taşımakta olup, dava hakkının düşmesiyle bir ilgisi yoktur.Davalı taşıyıcının elemanı şöför de hazır olduğu halde ... Gümrük Müdürlüğü tarafından düzenlenen 18.8.2014 tarihli tutanakda Tır aracına vurulan mühürlerin sağlam olduğu ,mühürlerin kırılarak açıldığında 1 kap emtianın hasarlı olarak teslim alındığı hususunda kayıt düşülmüştür.Davalı taşıyıcı şöförü huzurunda düzenlendiği anlaşılan bu tutanak hasar bildirimi niteliğinde olduğundan davalı sigorta şirketi vekilinin usulüne uygun hasar bildirimi yapılmadığına yönelik istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.

Somut olayda yapılan bilirkişi incelemesinde ;kompresör gövdesi hasarlanmış olup zarar gören parçanın ağırlığı esas alınarak yapılan hesaplamada hesaplanan üst sınırın(843x8.3 SDR= 23.224-TL) gerçek zararın üzerinde hesaplanmıştır.Bu nedenle davalı vekilinin sınırlı sorumluluk hesabı yapılmadığına ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.Hasarlı emtianın sigortalı tarafından atelyede yapılan incelemesinde aldığı darbe nedeniyle düşmeden dolayı gövde de derin izler bulunduğu, mikro çatlaklara rastlandığı,kompresörün yüksek ısıda ve basınçta çalışacağı gözetilerek gövdenin değişmesi gerektiği ,kompresörün satış bedelinin 4.653-euro olduğu onarım maliyetinin ise 6.435-euro olduğu gözetildiğinde tam ziya kabulü gerektiği ,belirlenen sovtaj bedelinin sigortalı tarafından verilen en yüksek bedel olduğu,davalı tarafın talebi üzerine hesaplanan eksper raporunda da emtianın hurda değerinin en yüksek 1.800-TL teklif verildiği anlaşılmaktadır.

... m.25 gereği hasar hesabında hasarın giderimi için yapılan tüm sarfiyat, emtia değeri aşılmamak şartı ile hasar miktarı kabul edilmektedir. Dosya kapsamında emtianın 4.520-euro kıymetinde satış faturası, 133-euro ambalaj bedeli (özel paketleme gerekmekle),122 euro hasarlı emtiaya isaet eden navlun bedeli olmak üzere 4.775-hasar bedeli tayini kadrimaruf olup,onarım bedelinin satım değerini aşması nedeniyle tam ziya kabulünde ve sovtaj düşümü neticesi 12.011,21-TL hasar bedelinin fahiş olduğuna yönelik istinaf nedeni yerinde değildir. Davalı vekili hasarda kusurun ,hasarın ne şekilde belirlendiğinin belirsiz olduğunu ileri sürmekte ise de, davalı sigorta şirketi vekilinin 26.8.2015 tarihli cevap dilekçesi ekinde sunduğu ekspertiz raporu ve eklerinde hasara ilişkin tüm evraklar ekli olup ;

ekli evraklar arasında davacı sigortalısının davalı taşıyıcıdan hasar talebine ilişkin 19.8.2014 tarihli mektup, 18.8.2014 tarihli hasar tutanağı ve sürücü ...'ın "..plakalı aracı ile seyir halinde iken önündeki aracın fren yapması neticesinde 1 palet üzerindeki emtianın devrilerek yere düştüğü palet kırıldığından Krefold deposunda paleti değiştirerek yoluna devam ettiğini beyan ettiği,araç ... Gümrüğüne geldiğinde mühürlerinin sağlam olduğu tesbit edildiğine göre aracın davalı taşıyıcı tarafından teslim alındıktan ancak henüz Almanyada gümrük işlemleri yapılarak mühürlenmeden hasarın meydana geldiği anlaşılmakla davalı taşıyıcının egemenliğinde iken meydana gelen hasardan davalı taşıyıcı sorumlu bulunmaktadır.Buna göre davalı taşıyıcının olayda kusuru,davalı taşıyıcının sorumluluktan kurtulma nedenlerinin mevcut olmadığı belirlendiğinden davalı sigorta şirketi vekilinin taşıyıcının kusuru ,hasarın nedeni belirlenmeden hüküm verildiğine ilişkin istinaf nedeni yerinde görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle;

davacı sigorta şirketinin ödediği hasar bedelinin davalı taşıyanın sorumluluğunda iken meydana geldiği,davalı taşıyıcının sorumluluktan kurtulma nedenlerinin mevcut olmadığı TTK'nun 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet hükümlerine göre davalı taşıyana ve sorumluluk sigortacısına rücu edebileceği, emtianın tam ziya kabul edilerek sovtaj düşümü neticesi kalan bedelin tahsiline karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. Davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf nedenleri yerinde olmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 820,48-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 205,12-TL harcın mahsubu ile bakiye 615,36-TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş den alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı ... Sigorta A.Ş tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafından yapılan 62,10-TL istinaf yargı giderinin davalı ... Sigorta A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 17/02/2022