Cezai Şart
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/9168 E. 2016/277 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tenkis↗ müşteri portföyü↗ rekabet yasağı↗ satış sözleşmesi↗ cezai şart↗ oy yasağı↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, dosyaya sunulan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalıların taraflar arasında imzalanan 06.10.2009 tarihli satış sözleşmesinde kararlaştırılan rekabet yasağını ihlal ettiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, sözleşmede kararlaştırılan cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.
818 sayılı BK'nın 161. maddesi (6098 SK'nın 182. maddesi) uyarınca, taraflar cezanın miktarını serbestçe tayin edebilirler. Ancak hakim, fahiş gördüğü cezaları tenkis ile yükümlüdür. Bu hüküm mahkemece re'sen nazara alınır.
Somut uyuşmazlıkta da taraflar arasında noterden düzenlenen 06.10.2009 tarihli satış sözleşmesinde, dava dışı ...'nin tüm araç ve gereçleri ve müşteri portföyü ile birlikte devir bedelinin (118.000) TL. olduğunun kararlaştırıldığı, cezai şart bedelinin ise (165.000) TL olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Bu durum karşısında mahkemece, taraflar arasında belirlenen cezai şart alacağı miktarının, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler uyarınca, fahiş olup olmadığının değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu konuda bir değerlendirme yapılmadan, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalılar yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/17454 E. 2014/6936 K.
Ortak:tenkis · cezai şart · Cezai Şart
İncelediğiniz kararda2- Dava, sözleşmede kararlaştırılan «cezai şart» alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Ancak hakim, fahiş gördüğü cezaları «tenkis» ile yükümlüdür.
Somut uyuşmazlıkta da taraflar arasında noterden düzenlenen 06.10.2009 tarihli «satış sözleşmesinde», dava dışı ...'nin tüm araç ve gereçleri ve «müşteri portföyü» ile birlikte devir bedelinin (118.000) TL. olduğunun kararlaştırıldığı, «cezai şart» bedelinin ise (165.000) TL olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Benzer bu kararda… ekimliği tarafından imzalanmış olmasının mevzuat hükümlerine uygun olduğu, sözleşmenin geçerli ve ilgili bakanlığı (Sağlık Bakanlığı) bağlayıcı mahiyette bulunduğu, «sözleşmeye aykırılık» halinde Bakanlığın sorumlu olacağı, sözleşmenin fiilen uygulanmaz hale geldiği, sözleşme taraflarından birinin kendi iradesiyle başka bir kurumun bünyesinde birleşmesinin fiili imkansızlık olmayıp, sözleşmenin dolaylı ihlali olduğu, davacının «cezai şart» talep hakkının doğduğunun ilke olarak kabul edildiği, sözleşmenin .... maddesiyle sözleşmenin süresinden önce feshi halinde, kurumun 120.000,00 TL cezai şart ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin tümü birlikte değerlendirildiğinde üç yıllık maaş ödemesi karşılığında davacının yaptığı ödemenin tamamının cezai şart olarak ödenmesinin fahiş bulunduğu, BK'nın 161/.... maddesine göre; hakimin fahiş gördüğü cezaları «tenkis» ile mükellef olduğu, davalı «tacir» olmadığına göre tenkise engel bir durumun bulunmadığı, sözleşmenin fiilen ... ay yürürlükte kaldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:sözleşmeye aykırılık · tacir
Benzer bu kararda… ekimliği tarafından imzalanmış olmasının mevzuat hükümlerine uygun olduğu, sözleşmenin geçerli ve ilgili bakanlığı (Sağlık Bakanlığı) bağlayıcı mahiyette bulunduğu, «sözleşmeye aykırılık» halinde Bakanlığın sorumlu olacağı, sözleşmenin fiilen uygulanmaz hale geldiği, sözleşme taraflarından birinin kendi iradesiyle başka bir kurumun bünyesinde birleşmesinin fiili imkansızlık olmayıp, sözleşmenin dolaylı ihlali olduğu, davacının «cezai şart» talep hakkının doğduğunun ilke olarak kabul edildiği, sözleşmenin .... maddesiyle sözleşmenin süresinden önce feshi halinde, kurumun 120.000,00 TL cezai şart ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin tümü birlikte değerlendirildiğinde üç yıllık maaş ödemesi karşılığında davacının yaptığı ödemenin tamamının cezai şart olarak ödenmesinin fahiş bulunduğu, BK'nın 161/.... maddesine göre; hakimin fahiş gördüğü cezaları «tenkis» ile mükellef olduğu, davalı «tacir» olmadığına göre tenkise engel bir durumun bulunmadığı, sözleşmenin fiilen ... ay yürürlükte kaldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/15695 E. 2016/5700 K.
Ortak:tenkis · cezai şart
İncelediğiniz kararda2- Dava, sözleşmede kararlaştırılan «cezai şart» alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Ancak hakim, fahiş gördüğü cezaları «tenkis» ile yükümlüdür.
Somut uyuşmazlıkta da taraflar arasında noterden düzenlenen 06.10.2009 tarihli «satış sözleşmesinde», dava dışı ...'nin tüm araç ve gereçleri ve «müşteri portföyü» ile birlikte devir bedelinin (118.000) TL. olduğunun kararlaştırıldığı, «cezai şart» bedelinin ise (165.000) TL olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Benzer bu karardaTarafların şirket ortağı olup, «tacir» olduklarının iddia edilmediği ve davalının cevap dilekçesinde «protokolde» kararlaştırılan «cezai şartın» fahiş olması nedeniyle «geçersiz» olduğunu savunması karşısında, mahkemece cezai şartın fahiş olup olmadığı takdir edilip, fahiş olması halinde «tenkise» gidilmesi gerekirken, anılan hususta herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Mahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında «hisse devri» nedeniyle şirkete olan müteselsil borçluluğu dolayısıyla 06/03/2014 tarihinde dava konusu «cezai şartın» kaynaklandığı «protokolün» imzalandığı, şirket adresinin daha önce bulunduğu adreste devam edeceğinin aksi halde davalının davacıya cezai şart ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, davalının «haksız şartın» sözleşmeye konulduğundan haberinin olmadığına yönelik savunmasına, tarafların «tacir» olup, basiretli davranması gerekmesi, cezai şarta ilişkin kısmın protokolün «son» kısmında, imza atılan yerin hemen üzerinde olması ve dolayısıyla bu hususunun davalı tarafından bilinmemesinin mümkün olmaması nedeniyle itibar edilmediği, protoko …
2- Dava, sözleşmede kararlaştırılan «cezai şartın» tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda özetlenen gerekçe ile, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:haksız şart · hisse devri · protokol · geçersizlik · tacir · i̇i̇k 72/son
Benzer bu karardaMahkemece iddia, savunma, toplanılan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, taraflar arasında «hisse devri» nedeniyle şirkete olan müteselsil borçluluğu dolayısıyla 06/03/2014 tarihinde dava konusu «cezai şartın» kaynaklandığı «protokolün» imzalandığı, şirket adresinin daha önce bulunduğu adreste devam edeceğinin aksi halde davalının davacıya cezai şart ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, davalının «haksız şartın» sözleşmeye konulduğundan haberinin olmadığına yönelik savunmasına, tarafların «tacir» olup, basiretli davranması gerekmesi, cezai şarta ilişkin kısmın protokolün «son» kısmında, imza atılan yerin hemen üzerinde olması ve dolayısıyla bu hususunun davalı tarafından bilinmemesinin mümkün olmaması nedeniyle itibar edilmediği, protoko …
Tarafların şirket ortağı olup, «tacir» olduklarının iddia edilmediği ve davalının cevap dilekçesinde «protokolde» kararlaştırılan «cezai şartın» fahiş olması nedeniyle «geçersiz» olduğunu savunması karşısında, mahkemece cezai şartın fahiş olup olmadığı takdir edilip, fahiş olması halinde «tenkise» gidilmesi gerekirken, anılan hususta herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Asıl borç herhangi bir sebeple «geçersiz» ise veya aksi kararlaştırılmadıkça sonradan borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple imkânsız hâle gelmişse, cezanın ifası istenemez.
Ceza koşulunun «geçersiz» olması veya borçlunun sorumlu tutulamayacağı bir sebeple sonradan imkânsız hâle gelmesi, asıl borcun geçerliliğini etkilemez.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/6831 E. 2011/16937 K.
Ortak:tenkis · cezai şart · Cezai Şart
İncelediğiniz kararda2- Dava, sözleşmede kararlaştırılan «cezai şart» alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Ancak hakim, fahiş gördüğü cezaları «tenkis» ile yükümlüdür.
Somut uyuşmazlıkta da taraflar arasında noterden düzenlenen 06.10.2009 tarihli «satış sözleşmesinde», dava dışı ...'nin tüm araç ve gereçleri ve «müşteri portföyü» ile birlikte devir bedelinin (118.000) TL. olduğunun kararlaştırıldığı, «cezai şart» bedelinin ise (165.000) TL olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Benzer bu kararda… si yönünden isteminin yerinde olduğu, ancak okul ücretlerinin ödenmesi sözleşmesi yönünden davacı bankanın sözleşme şartlarını ihlal etmesi nedeniyle davalı kurumun «haklı nedenle fesih» hakkının doğduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne ve 51.381,00 TL «cezai şart» tutarının dava tarihinden itibaren hesaplanacak değişik oranlardaki «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
2- Dava, haksız feshedilen sözleşmeye dayalı «cezai şartın» davalıdan tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece, davacı bankanın dosya içeriğinde mevcut "Personel Maaşlarının Ödenmesi Sözleşmesi" yönünden istem kabul edilmiş, anılan sözleşmede kararlaştırılan cezai şart miktarının aynen tahsiline karar verilmiştir.
BK'nun 161/3 ncü maddesi "hakim, fahiş gördüğü cezaları «tenkis» ile mükelleftir” hükmünü haiz olup, davalı yanın bu yöndeki savunması üzerine durulup tartışılmaksızın davacının talebinin aynen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:haklı nedenle fesih · fesih · yasal faiz
Benzer bu kararda… si yönünden isteminin yerinde olduğu, ancak okul ücretlerinin ödenmesi sözleşmesi yönünden davacı bankanın sözleşme şartlarını ihlal etmesi nedeniyle davalı kurumun «haklı nedenle fesih» hakkının doğduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne ve 51.381,00 TL «cezai şart» tutarının dava tarihinden itibaren hesaplanacak değişik oranlardaki «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/9168 E. , 2016/277 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 16/09/2014 tarih ve 2013/199-2014/301 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davalılar vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 12/01/2016 günü tebligata rağmen gelen olmadığı yoklama ile anlaşıldı, duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, taraflar arasında noterde düzenlenen 06.10.2009 tarihli sözleşme uyarınca, ...'ye ait tüm varlıkların, müşteri portföyü ile birlikte davalılar tarafından müvekkiline satıldığını ve davalıların 3 yıl müddetle aynı sektörde rakip olarak çalışmamayı, danışmanlık ve portföydeki müşterilere dolaylı olarak dahi pazarlama yapmamayı taahhüt ettiklerini, aksi durumda 165.000 TL cezai tazminatın ödeneceğinin kararlaştırıldığını, buna rağmen davalıların akrabaları olan dava dışı ... aracılığıyla, “...” adı altında aynı sektörde faaliyet göstermeye devam ettiklerini, ayrıca davalıların devredilen firmanın portföyünde bulunan bir çok müşteriye ürün satmak amacıyla müvekkilinden daha düşük fiyat teklifinde bulunduklarını ileri sürerek, şimdilik 165.000 TL cezai şart alacağının dava tarihinden itibaren yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılar vekili, müvekkillerinin sözleşme şartlarına aynen uyduklarını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, dosyaya sunulan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalıların taraflar arasında imzalanan 06.10.2009 tarihli satış sözleşmesinde kararlaştırılan rekabet yasağını ihlal ettiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararı, davalılar vekili temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalılar vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan ve yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, sözleşmede kararlaştırılan cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.
818 sayılı BK'nın 161. maddesi (6098 SK'nın 182. maddesi) uyarınca, taraflar cezanın miktarını serbestçe tayin edebilirler. Ancak hakim, fahiş gördüğü cezaları tenkis ile yükümlüdür. Bu hüküm mahkemece re'sen nazara alınır.
Somut uyuşmazlıkta da taraflar arasında noterden düzenlenen 06.10.2009 tarihli satış sözleşmesinde, dava dışı ...'nin tüm araç ve gereçleri ve müşteri portföyü ile birlikte devir bedelinin (118.000) TL. olduğunun kararlaştırıldığı, cezai şart bedelinin ise (165.000) TL olarak belirlendiği anlaşılmaktadır.
Bu durum karşısında mahkemece, taraflar arasında belirlenen cezai şart alacağı miktarının, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler uyarınca, fahiş olup olmadığının değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, bu konuda bir değerlendirme yapılmadan, yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalılar yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) no'lu bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile yerel mahkeme kararının davalılar yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 14/01/2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/225434900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz