Cezai Şart
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2010/6831 E. 2011/16937 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
haklı nedenle fesih↗ tenkis↗ cezai şart↗ fesih↗ yasal faiz↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı bankanın maaş sözleşmesi yönünden isteminin yerinde olduğu, ancak okul ücretlerinin ödenmesi sözleşmesi yönünden davacı bankanın sözleşme şartlarını ihlal etmesi nedeniyle davalı kurumun haklı nedenle fesih hakkının doğduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne ve 51.381,00 TL cezai şart tutarının dava tarihinden itibaren hesaplanacak değişik oranlardaki yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dava, haksız feshedilen sözleşmeye dayalı cezai şartın davalıdan tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece, davacı bankanın dosya içeriğinde mevcut "Personel Maaşlarının Ödenmesi Sözleşmesi" yönünden istem kabul edilmiş, anılan sözleşmede kararlaştırılan cezai şart miktarının aynen tahsiline karar verilmiştir.
BK'nun 161/3 ncü maddesi "hakim, fahiş gördüğü cezaları tenkis ile mükelleftir” hükmünü haiz olup, davalı yanın bu yöndeki savunması üzerine durulup tartışılmaksızın davacının talebinin aynen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/17454 E. 2014/6936 K.
Ortak:tenkis · cezai şart · Cezai Şart
İncelediğiniz kararda… si yönünden isteminin yerinde olduğu, ancak okul ücretlerinin ödenmesi sözleşmesi yönünden davacı bankanın sözleşme şartlarını ihlal etmesi nedeniyle davalı kurumun «haklı nedenle fesih» hakkının doğduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne ve 51.381,00 TL «cezai şart» tutarının dava tarihinden itibaren hesaplanacak değişik oranlardaki «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
2- Dava, haksız feshedilen sözleşmeye dayalı «cezai şartın» davalıdan tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece, davacı bankanın dosya içeriğinde mevcut "Personel Maaşlarının Ödenmesi Sözleşmesi" yönünden istem kabul edilmiş, anılan sözleşmede kararlaştırılan cezai şart miktarının aynen tahsiline karar verilmiştir.
BK'nun 161/3 ncü maddesi "hakim, fahiş gördüğü cezaları «tenkis» ile mükelleftir” hükmünü haiz olup, davalı yanın bu yöndeki savunması üzerine durulup tartışılmaksızın davacının talebinin aynen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer bu kararda… ekimliği tarafından imzalanmış olmasının mevzuat hükümlerine uygun olduğu, sözleşmenin geçerli ve ilgili bakanlığı (Sağlık Bakanlığı) bağlayıcı mahiyette bulunduğu, «sözleşmeye aykırılık» halinde Bakanlığın sorumlu olacağı, sözleşmenin fiilen uygulanmaz hale geldiği, sözleşme taraflarından birinin kendi iradesiyle başka bir kurumun bünyesinde birleşmesinin fiili imkansızlık olmayıp, sözleşmenin dolaylı ihlali olduğu, davacının «cezai şart» talep hakkının doğduğunun ilke olarak kabul edildiği, sözleşmenin .... maddesiyle sözleşmenin süresinden önce feshi halinde, kurumun 120.000,00 TL cezai şart ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin tümü birlikte değerlendirildiğinde üç yıllık maaş ödemesi karşılığında davacının yaptığı ödemenin tamamının cezai şart olarak ödenmesinin fahiş bulunduğu, BK'nın 161/.... maddesine göre; hakimin fahiş gördüğü cezaları «tenkis» ile mükellef olduğu, davalı «tacir» olmadığına göre tenkise engel bir durumun bulunmadığı, sözleşmenin fiilen ... ay yürürlükte kaldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:sözleşmeye aykırılık · tacir
Benzer bu kararda… ekimliği tarafından imzalanmış olmasının mevzuat hükümlerine uygun olduğu, sözleşmenin geçerli ve ilgili bakanlığı (Sağlık Bakanlığı) bağlayıcı mahiyette bulunduğu, «sözleşmeye aykırılık» halinde Bakanlığın sorumlu olacağı, sözleşmenin fiilen uygulanmaz hale geldiği, sözleşme taraflarından birinin kendi iradesiyle başka bir kurumun bünyesinde birleşmesinin fiili imkansızlık olmayıp, sözleşmenin dolaylı ihlali olduğu, davacının «cezai şart» talep hakkının doğduğunun ilke olarak kabul edildiği, sözleşmenin .... maddesiyle sözleşmenin süresinden önce feshi halinde, kurumun 120.000,00 TL cezai şart ödeyeceğinin kararlaştırıldığı, sözleşmenin tümü birlikte değerlendirildiğinde üç yıllık maaş ödemesi karşılığında davacının yaptığı ödemenin tamamının cezai şart olarak ödenmesinin fahiş bulunduğu, BK'nın 161/.... maddesine göre; hakimin fahiş gördüğü cezaları «tenkis» ile mükellef olduğu, davalı «tacir» olmadığına göre tenkise engel bir durumun bulunmadığı, sözleşmenin fiilen ... ay yürürlükte kaldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/2644 E. 2013/17920 K.
Ortak:tenkis · cezai şart · Cezai Şart
İncelediğiniz kararda… si yönünden isteminin yerinde olduğu, ancak okul ücretlerinin ödenmesi sözleşmesi yönünden davacı bankanın sözleşme şartlarını ihlal etmesi nedeniyle davalı kurumun «haklı nedenle fesih» hakkının doğduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne ve 51.381,00 TL «cezai şart» tutarının dava tarihinden itibaren hesaplanacak değişik oranlardaki «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
2- Dava, haksız feshedilen sözleşmeye dayalı «cezai şartın» davalıdan tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece, davacı bankanın dosya içeriğinde mevcut "Personel Maaşlarının Ödenmesi Sözleşmesi" yönünden istem kabul edilmiş, anılan sözleşmede kararlaştırılan cezai şart miktarının aynen tahsiline karar verilmiştir.
BK'nun 161/3 ncü maddesi "hakim, fahiş gördüğü cezaları «tenkis» ile mükelleftir” hükmünü haiz olup, davalı yanın bu yöndeki savunması üzerine durulup tartışılmaksızın davacının talebinin aynen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer bu kararda2- Ayrıca, 818 Sayılı Borçlar Kanununun 161. maddesi uyarınca sözleşmenin tarafları «cezai şartın» miktarını tayinde serbestlerse de hakim fahiş gördüğü cezaları «tenkisle» mükelleftir.
Sadece «cezai şart» miktar itibariyle «tacirin» ekonomik mahfına sebebiyet verecekse tacir bu nedenle cezai şartın ahlak ve adaba aykırılığından bahisle «tenkisini» isteyebilir.
O halde, mahkemece, davalının «tacir» olup olmadığı belirlenerek, «cezai şartın» «tenkisinin» gerekip gerekmediğinin yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre belirlenmesi ve takdiri gerekirken, yazılı gerekçeyle taraflar arasındaki sözleşme hükümleriyle belirlenen cezai şarttan indirim yaplması yerinde görülmemiş, taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün taraflar yararına bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:danışmanlık sözleşmesi · tacir sıfatı · kötüleme · sözleşmeye aykırılık · tacir · dahili dava · vekalet ücreti · temerrüt
Benzer bu kararda1- Davacı, taraflar arasında düzenlenen devir, satış, hizmet ve «danışmanlık sözleşmesi» gereğince, davacnın davalıdan özel anaokulunu devraldığını, davalıyla Bahçeşehir'de yeni bir okul açmayacağı konusunda anlaşıldığını ancak davalının devredilen anaokuluna çok yakın bir yerde yeni bir ana okulu açtığını, davalının müvekkilini «kötülediğini», öğrenci almaya çalıştığını, davalının üzerine aldığı danışmanlık görevlerini de yerine getirmediğini belirterek, sözleşme ile belirlenen «cezai şartın» tahsilini talep etmiş; davalı ise sözleşmenin imzalanması sırasında Bahçeşehir Belediyesinin Başakşehir sınırlarına «dahil» edilmesiyle oluşan sınır karmaşasının öğrenilmesiyle bu davanın açıldığını, davalının açtığı yeni okulun davacı tarafından zımnen ve fiilen kabullenildiğini, dahas …
Ancak, Mülga 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanununun 24. maddesi uyarınca «tacir sıfatına» haiz bir borçlu Borçlar Kanununun 161/3. maddesinde yazılı olan cezanın fahiş olduğu iddiasıyla cezanın indirilmesini mahkemeden isteyemez.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; davalının taraflar arasında imzalanan sözleşmeye uygun davranmadığı, bu suretle «cezai şartı» ödemesi gerektiği, fakat talep edilen miktarın durum itibariyle fahiş olduğu gerekçesiyle; takdiren indirim yapılarak, davanın kısmen kabulüne, 50.000,00 TL tazminatın «temerrüt» faiziyle birlikte tahsiline karar verilmiştir.
Mahkemece davalının taraflar arasında imzalanan sözleşmeye uygun davranmadığının kabulüyle hüküm kurulmuşsa da «sözleşmeye aykırılığın» somut gerekçeleri belirtilmeden karar verilmesi doğru olmamış, hükmün davalı yararına bozulması gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2010/6831 E. , 2011/16937 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 11. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 22/12/2009 tarih ve 2008/25-2009/746 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalı ile müvekkili arasında davalı okul çalışanlarının maaşlarının ve öğrencilerin okul ücretlerinin ödenmesi amacıyla iki ayrı sözleşme imzalandığını, davalı okulun sözleşme şartlarına aykırı olarak başka bir banka ile anlaşması nedeniyle sözleşmeyi ihlal ettiğini, ayrıca sözleşmeleri süresinden önce ve haksız bir şekilde feshetmesinden dolayı toplamda 61.000 Euro cezai şart ödemesi gerektiğini ileri sürerek, 14.01.2008 tarihli kur üzerinden 104.730,90 TL' nin yasal faizi ve kötüniyet tazminatı ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, "Okul Ücretlerinin Ödenmesi Sözleşmesi" ile "Personel Maaşlarının Ödenmesi Sözleşmesinin" haklı nedenlerle feshedildiğini savunarak davanın reddini, aksi halde ise genel işlem şartı niteliğindeki cezai şartın fahiş olması nedeniyle indirilmesini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı bankanın maaş sözleşmesi yönünden isteminin yerinde olduğu, ancak okul ücretlerinin ödenmesi sözleşmesi yönünden davacı bankanın sözleşme şartlarını ihlal etmesi nedeniyle davalı kurumun haklı nedenle fesih hakkının doğduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne ve 51.381,00 TL cezai şart tutarının dava tarihinden itibaren hesaplanacak değişik oranlardaki yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki bendin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2- Dava, haksız feshedilen sözleşmeye dayalı cezai şartın davalıdan tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece, davacı bankanın dosya içeriğinde mevcut "Personel Maaşlarının Ödenmesi Sözleşmesi" yönünden istem kabul edilmiş, anılan sözleşmede kararlaştırılan cezai şart miktarının aynen tahsiline karar verilmiştir.
BK'nun 161/3 ncü maddesi "hakim, fahiş gördüğü cezaları tenkis ile mükelleftir” hükmünü haiz olup, davalı yanın bu yöndeki savunması üzerine durulup tartışılmaksızın davacının talebinin aynen kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin tüm, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE; (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın davalı yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 01,25 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalıya iadesine, 13.12.2011 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1040799900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz