Can sigortası
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2014/10416 E. 2015/7173 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
can sigortası↗ amortisman↗ mal sigortası↗ garanti kapsamı↗ gerçek zarar↗ sorumluluk sigortası↗ muafiyet↗ mükerrerlik↗ teminat kapsamı↗ sigorta sözleşmesi↗ riziko↗ ek prim↗ rücu↗ garantörlük↗ temerrüt faizi↗ yargılama gideri↗ sigorta poliçesi↗ hasar↗ eksik inceleme↗ dahili dava↗ temerrüt↗ zamanaşımı↗ teminat↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının hasar miktarının üretici firma tarafından garanti kapsamında karşılandığı, dolayısı ile davalının zararının kalmadığı, bu nedenle davalının davacıdan tahsil etmiş olduğu 82.743,75 USD yönünden nedensiz zenginleştiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, anılan bedelin temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, diğer istemin reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve hatalı ödeme yapıldığının öğrenilmesinden itibaren zamanaşımı süresinin dolmamış olmasına başlayacak olmasına göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, elektronik cihaz sigorta sözleşmesi nedeniyle sigorta şirketi tarafından sigortalıya hasar bedelinin mükerrer ödendiği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK’nun 1263/1. maddesine göre sigorta, bir akittir ki, bununla sigortacı bir prim karşılığında diğer bir kimsenin para ile ölçülebilir bir menfaatini halele uğratan bir tehlikenin (bir rizikonun) meydana gelmesi halinde tazminat vermeyi yahut bir veya birkaç kimsenin hayat müddetleri sebebiyle veya hayatlarında meydana gelen belli bir takım hadiseler dolayısıyla bir para ödemeyi veya sair edalarda bulunmayı üzerine alır. Yapılan bu tanımlamaya göre Türk Ticaret Kanunu’nda iki tür sigorta düzenlenmiş olup, bunlar mal sigortaları ve can sigortalarıdır. Mal sigortaları ise somut aktif değer sigortaları ve sorumluluk sigortaları şeklinde ikiye ayrılmaktadır. Dava konusu sigorta sözleşmesi ise mal sigortalarından somut aktif değer sigortaları içinde yer almaktadır. Zira somut aktif değer sigortalarında para ile ölçülebilen bir menfaatin zarar görmesi halinde sigorta şirketi tarafından zararın karşılanması amaçlanmaktadır. Gerek dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı ve gerekse 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda somut aktif değer sigortalarının neler olduğu ve ilkelerinin ne olduğu açıkça düzenlenmemiştir. Dolayısı ile dava konusu elektronik cihaz sigorta sözleşmesi gibi somut aktif değer sigortalarında sigorta sözleşmesine konu teminatın kapsamı, istisna edilen haller, rizikonun meydana gelmesi halinde izlenecek yol, sigortalının görev ve yükümlülükleri, anlaşmazlık halinde uygulanabilecek hükümler, prim ödemesi, rücu durumu gibi sigorta sözleşmesinin esaslarını içeren koşullar Hazine Müsteşarlığı tarafından hazırlanan Genel Şartlara göre belirlenmektedir.
Bu açıklamalar doğrultusunda somut olaya gelindiğinde, yukarıda yazılı özetten de anlaşılacağı davalının hastanesinde kullanmış olduğu tomografi cihazının ... tüpünün arızalanması sonucu davacı tarafından davalıya 82.600 USD ödeme yapıldığı, davacının cihazın üretici firmasına karşı açmış olduğu rücu davasında ise hasar bedelinin 42.333 USD olarak belirlendiği ve üretici firma tarafından tomografi cihazına takılan ... tüpünün fiyatından bu bedelin düşüldüğü, dolayısı ile davalının zararının hem üretici firma tarafından karşılandığı ve hem de davacıdan zarar bedeli tahsil ettiği iddia edilmiş, mahkemece yapılan yargılama sonucu yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Oysa, sigorta şirketi rizikonun meydana gelmesi ile sigorta sözleşmesinin genel ve özel şartları dahilinde gerçek zararı ödemekle yükümlü olup, davaya konu sigorta poliçesi özel şartlarında valf ve tüplerin Munich-re 502 klozu çerçevesinde teminata dahil edildiği yazılmış, ancak bu klozun ne anlama geldiği ve neyi kapsadığı hükme esas alınan bilirkişi raporunda açıklanmamış olup, mahkemece, oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetinden veya aynı heyetten ek bir rapor almak suretiyle anılan klozun ne anlama geldiğinin belirlenerek buna göre hasarlanan ... tüpü nedeniyle amortisman, kıymet artışı, sovdaj ve muafiyet durumlar gözönüne alınıp üretici firmanın vermiş olduğu garanti süresinden bağımsız olarak davacının ödemesi gereken gerçek zarar miktarının belirlenmesi ve daha sonra üretici firma tarafından tomografi cihazına takılan yeni ... tüpünün gerçek değerine göre davalıya nedensiz zenginleşme oluşturacak şekilde bir ödeme yapılıp yapılmadığının belirlenmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
3- Bozma neden ve şekline göre davacı vekilinin açmış olduğu önceki davadaki yargılama giderlerine ilişkin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/5550 E. 2023/7731 K.
Ortak:mal sigortası · garanti kapsamı · mükerrerlik · garantörlük · temerrüt faizi · yargılama gideri · sigorta poliçesi · hasar · zamanaşımı var
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının «hasar» miktarının üretici firma tarafından «garanti kapsamında» karşılandığı, dolayısı ile davalının zararının kalmadığı, bu nedenle davalının davacıdan tahsil etmiş olduğu 82.743,75 USD yönünden nedensiz zenginleştiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, anılan bedelin «temerrüt faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline, diğer istemin reddine karar verilmiştir.
2- Dava, elektronik cihaz «sigorta sözleşmesi» nedeniyle sigorta şirketi tarafından sigortalıya «hasar» bedelinin «mükerrer» ödendiği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.
Oysa, sigorta şirketi «rizikonun» meydana gelmesi ile «sigorta sözleşmesinin» genel ve özel şartları dahilinde «gerçek zararı» ödemekle yükümlü olup, davaya konu «sigorta poliçesi» özel şartlarında valf ve tüplerin Munich-re 502 klozu çerçevesinde «teminata» «dahil» edildiği yazılmış, ancak bu klozun ne anlama geldiği ve neyi kapsadığı hükme esas alınan bilirkişi raporunda açıklanmamış olup, mahkemece, oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetinden veya aynı heyetten ek bir rapor almak suretiyle anılan klozun ne anlama geldiğinin belirlenerek buna göre hasarlanan ... tüpü nedeniyle «amortisman», kıymet artışı, sovdaj ve «muafiyet» durumlar gözönüne alınıp üretici firmanın vermiş olduğu «garanti» süresinden bağımsız olarak davacının ödemesi gereken gerçek zarar miktarının belirlenmesi ve daha sonra üretici firma tarafından tomografi cihazına takılan yeni ... tüpünün gerçek değerine göre davalıya nedensiz zenginleşme oluşturacak şekilde bir ödeme yapılıp yapılmadığının belirlenmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer bu karardaX-... tüpünün satılması sırasında fiyatdan «mahsup» suretiyle giderildiği gerekçesiyle davanın reddine dair kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği, sigortalının zararının giderildiğinin anlaşıldığı, davacının daha evvel 23.02.2010 tarihinde davalı sigortalısına ödediği 82.743,75 USD tazminatın sigortacılık bakımından «mal sigortalarında» ... «hasarın» tazmini ilkesine aykırı olduğu, davalının «sigorta poliçesine» göre tazminata hak kazanmadığı, yapılan ödeme nedeniyle İstanbul 23.
Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dışı GE Medikal Ltd.Şti.'nin 6.000 görüntüleme «garantisi» verdiği, 3968 görüntülemenin «hasar» tarihine kadar yapıldığı, davacı tarafından satıcı aleyhine açılan davada X-... tüpünün 125.000,00 USD+KDV olup 6000 görüntü garantisine göre 3968 çekim yapıldığın …
Karar Düzeltme Sebepleri Davalı vekili; dava dışı firmanın 6000 adet çekim «garantisi» verdiğini, «hasar» tarihi itibarıyla bakiye 2032 çekim ile sorumlu bulunduğunu, valf ve tüplerin Münich-Re 502 kolzu çerçevesinde «teminata» «dahil» edildiğini, davacının cihazın arızalanması durumunda hasardan önceki haline getirilmesi için harcanması gereken meblağdan sorumlu olduğunu, dava dışı GE Medikal Ltd.Şti.'nin 2032 çekime tekabül eden tüpün bedelini düşmek suretiyle 82.600,00 USD teklifte bulunduğunu, üretici firmanın çekim garantisi olmasaydı davacının müvekkiline 125.000,00 USD ödeyeceğini, çekim garantisi sayesinde 82.743,75 USD ödediğini, müvekkilinin hem davacıdan hem de üretici firmadan 82.743,75 USD almadığını, somut uyuşmalıkta «sebepsiz zenginleşme» hükümlerinin uygulanamayacağını, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun çelişkili olduğunu, davanın «zamanaşımına» uğradığını, davacının dava dışı Ge medikal Ltd.Şti.'ne açtığı davada hükmedilen yargılama giderinden müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, müvekkilinin dava konus …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:mükerrer tahsilat · olumsuz oy · mahsup · sebepsiz zenginleşme
Benzer bu karardaBozma Kararı Dairemizin 21.02.2019 tarih, 2017/2444 E. ve 2019/1444 K. sayılı ilamıyla 11.506,00 TL'lik «yargılama giderlerine» ilişkin olumlu «olumsuz» bir hüküm kurulmaması nedeniyle kararın bozulmasına, sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
X-... tüpünün satılması sırasında fiyatdan «mahsup» suretiyle giderildiği gerekçesiyle davanın reddine dair kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiği, sigortalının zararının giderildiğinin anlaşıldığı, davacının daha evvel 23.02.2010 tarihinde davalı sigortalısına ödediği 82.743,75 USD tazminatın sigortacılık bakımından «mal sigortalarında» ... «hasarın» tazmini ilkesine aykırı olduğu, davalının «sigorta poliçesine» göre tazminata hak kazanmadığı, yapılan ödeme nedeniyle İstanbul 23.
Karar Düzeltme Sebepleri Davalı vekili; dava dışı firmanın 6000 adet çekim «garantisi» verdiğini, «hasar» tarihi itibarıyla bakiye 2032 çekim ile sorumlu bulunduğunu, valf ve tüplerin Münich-Re 502 kolzu çerçevesinde «teminata» «dahil» edildiğini, davacının cihazın arızalanması durumunda hasardan önceki haline getirilmesi için harcanması gereken meblağdan sorumlu olduğunu, dava dışı GE Medikal Ltd.Şti.'nin 2032 çekime tekabül eden tüpün bedelini düşmek suretiyle 82.600,00 USD teklifte bulunduğunu, üretici firmanın çekim garantisi olmasaydı davacının müvekkiline 125.000,00 USD ödeyeceğini, çekim garantisi sayesinde 82.743,75 USD ödediğini, müvekkilinin hem davacıdan hem de üretici firmadan 82.743,75 USD almadığını, somut uyuşmalıkta «sebepsiz zenginleşme» hükümlerinin uygulanamayacağını, Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunun çelişkili olduğunu, davanın «zamanaşımına» uğradığını, davacının dava dışı Ge medikal Ltd.Şti.'ne açtığı davada hükmedilen yargılama giderinden müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, müvekkilinin dava konus …
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tarafından sigortalı davalıya ödenen meblağın davalı tarafından «mükerrer tahsilat» olup olmadığına ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2022/2833 E. 2023/2309 K.
Ortak:garanti kapsamı · garantörlük · eksik inceleme
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının «hasar» miktarının üretici firma tarafından «garanti kapsamında» karşılandığı, dolayısı ile davalının zararının kalmadığı, bu nedenle davalının davacıdan tahsil etmiş olduğu 82.743,75 USD yönünden nedensiz zenginleştiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, anılan bedelin «temerrüt faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline, diğer istemin reddine karar verilmiştir.
Oysa, sigorta şirketi «rizikonun» meydana gelmesi ile «sigorta sözleşmesinin» genel ve özel şartları dahilinde «gerçek zararı» ödemekle yükümlü olup, davaya konu «sigorta poliçesi» özel şartlarında valf ve tüplerin Munich-re 502 klozu çerçevesinde «teminata» «dahil» edildiği yazılmış, ancak bu klozun ne anlama geldiği ve neyi kapsadığı hükme esas alınan bilirkişi raporunda açıklanmamış olup, mahkemece, oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetinden veya aynı heyetten ek bir rapor almak suretiyle anılan klozun ne anlama geldiğinin belirlenerek buna göre hasarlanan ... tüpü nedeniyle «amortisman», kıymet artışı, sovdaj ve «muafiyet» durumlar gözönüne alınıp üretici firmanın vermiş olduğu «garanti» süresinden bağımsız olarak davacının ödemesi gereken gerçek zarar miktarının belirlenmesi ve daha sonra üretici firma tarafından tomografi cihazına takılan yeni ... tüpünün gerçek değerine göre davalıya nedensiz zenginleşme oluşturacak şekilde bir ödeme yapılıp yapılmadığının belirlenmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece 19.07.2016 tarih, 2013/30 E. ve 2016/592 K. sayılı kararı ile davalının X ışın tüpünün kullanım ömrüne ilişkin «taahhüdünün» «garanti taahhüdü» çerçevesinde «ayıp» olarak nitelendirilebileceği, bu durumda davacı alıcının indirim talep edebileceği,ancak bu talebi satış bedeli üzerinden yapabileceği, bu nedenle 5.500 euro iade talebinin yasal dayanağının olmadığı, ancak ayıplı cihazın kullanılamamasından doğan zarardan davalının sorumlu olduğu, davacının yeni bir cihaz alımına kadar 77 günlük süre içindeki 115.500,00 TL kâr «kaybını» davalıdan talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 115.500,00 TL tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, davalı vekilince …
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 57 günlük zararının bulunduğunu, ancak 14 günlük zararın olduğunun belirtildiğini, «yoksun kalınan» kârın tam olarak hesaplanmadığını, toplam maliyet içindeki verilere ihtiyaç duyulduğu belirtilmesine rağmen «eksik inceleme» ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:garanti taahhüdü · yoksun kalınan kâr · ayıp · kâr mahrumiyeti · yenileme · kâr kaybı · taahhütname · dosya masrafı
Benzer bu karardaMahkemece 19.07.2016 tarih, 2013/30 E. ve 2016/592 K. sayılı kararı ile davalının X ışın tüpünün kullanım ömrüne ilişkin «taahhüdünün» «garanti taahhüdü» çerçevesinde «ayıp» olarak nitelendirilebileceği, bu durumda davacı alıcının indirim talep edebileceği,ancak bu talebi satış bedeli üzerinden yapabileceği, bu nedenle 5.500 euro iade talebinin yasal dayanağının olmadığı, ancak ayıplı cihazın kullanılamamasından doğan zarardan davalının sorumlu olduğu, davacının yeni bir cihaz alımına kadar 77 günlük süre içindeki 115.500,00 TL kâr «kaybını» davalıdan talep edebileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 115.500,00 TL tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiş, davalı vekilince …
… Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile buna göre davacının arızalanan X ışını tüpü nedeniyle 14 gün boyunca makineyi çalıştıramadığı ve kâr «kaybına» uğradığı, bilirkişi raporunda net kârın tespiti için geçmişe dönük olarak toplam maliyet içerisinde bulunan tüm maliyet kalemlerinin hesaplanması gerektiğinin bildirildiği, bu hesaplamanın çok ciddi bir emek ve «masraf» gerektirdiği, yargılamanın en az masrafla ve süratle bitirilmesi ilkesi gereğince bu yönde bir inceleme yaptırılmayarak günlük kazanç üzerinden takdiren %20 oranında indirim yapılarak günlük kâr tespit edildiği, bu tutarın 14 gün ile çarpılması neticesinde davacının «mahrum» kaldığı kârın belirlendiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, 4.876,45 TL tazminatın 07.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan …
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 57 günlük zararının bulunduğunu, ancak 14 günlük zararın olduğunun belirtildiğini, «yoksun kalınan» kârın tam olarak hesaplanmadığını, toplam maliyet içindeki verilere ihtiyaç duyulduğu belirtilmesine rağmen «eksik inceleme» ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 52 nci maddesi gereğince davalının cihazını «yenilemek» amacı ile zararı doğuran fiile razı olduğunu, kendisinin zararın artmasına neden olacak davranışta bulunduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/15431 E. 2013/340 K.
Ortak:can sigortası · mal sigortası · sorumluluk sigortası · teminat kapsamı · sigorta sözleşmesi · riziko · ek prim · rücu
İncelediğiniz karardaDolayısı ile dava konusu elektronik cihaz «sigorta sözleşmesi» gibi somut aktif değer sigortalarında sigorta sözleşmesine konu «teminatın kapsamı», istisna edilen haller, «rizikonun» meydana gelmesi halinde izlenecek yol, sigortalının görev ve yükümlülükleri, anlaşmazlık halinde uygulanabilecek hükümler, «prim» ödemesi, «rücu» durumu gibi sigorta sözleşmesinin esaslarını içeren koşullar Hazine Müsteşarlığı tarafından hazırlanan Genel Şartlara göre belirlenmektedir.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK’nun 1263/1. maddesine göre sigorta, bir akittir ki, bununla sigortacı bir «prim» karşılığında diğer bir kimsenin para ile ölçülebilir bir menfaatini halele uğratan bir tehlikenin (bir «rizikonun») meydana gelmesi halinde tazminat vermeyi yahut bir veya birkaç kimsenin hayat müddetleri sebebiyle veya hayatlarında meydana gelen belli bir takım hadiseler dolay …
Yapılan bu tanımlamaya göre Türk Ticaret Kanunu’nda iki tür sigorta düzenlenmiş olup, bunlar «mal sigortaları» ve «can sigortalarıdır».
Benzer bu karardaDava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK’nun 1263/1. maddesinde «sigorta sözleşmesi» şu şekilde tanımlanmaktadır: “Sigorta bir akittir ki, bununla sigortacı bir «prim» karşılığında diğer bir kimsenin para ile ölçülebilir bir menfaatini halele uğratan bir tehlikenin (bir «rizikonun») meydana gelmesi halinde tazminat vermeyi yahut bir veya birkaç kimsenin hayat müddetleri sebebiyle veya hayatlarında meydana gelen belli bir takım hadiseler dolayısıyla bir para ödemeyi veya sair edalarda bulunmayı üzerine alır.” Yapılan bu tanımlamaya göre Türk Ticaret Kanunu’nda iki tür sigorta düzenlenmiş olup, bunlar «mal sigortaları» ve «can sigortalarıdır».
Dolayısı ile dava konusu «makine kırılması sigorta sözleşmesi» gibi somut aktif değer sigortalarında sigorta sözleşmesine konu «teminatın kapsamı», istisna edilen haller, «rizikonun» meydana gelmesi halinde izlenecek yol, sigortalının görev ve yükümlülükleri, anlaşmazlık halinde uygulanabilecek hükümler, «prim» ödemesi, «rücu» durumu gibi sigorta sözleşmesinin esaslarını içeren koşullar ...
Dava konusu «sigorta sözleşmesi» ise «mal sigortalarından» somut aktif değer sigortaları içinde yer almaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:makine kırılması sigortası · sigorta ettiren · kusur oranı · tazminat davası · kusur · i̇i̇k 72/son
Benzer bu karardaMahkemece, davacının ekskavatörü 6 aydan fazla bir süre dağ başında başıboş bırakması nedeniyle TTK’nun 1292/«son» maddesi gereğince meydana gelen zarardan dolayı %50 müterafik kusurlu sayılarak yazılı şekilde karar verilmiş ise de, TTK’nun 1278. maddesi gereğince tazminatın belirlenmesinde davacının «kusur oranının» dikkate alınması mümkün olmadığı gibi, «rizikonun» meydana gelmesinden sonra «sigorta ettiren» tarafından zararın artmasını engelleyici tedbirlerin alınmaması nedeniyle tazminattan indirim yapılmayı gerektiren ve dava konusu olayda uygulama olanağı bulunmaya …
2- Dava, «makine kırılması sigorta sözleşmesine» dayalı tazminat istemine ilişkindir.
TTK’nun 1278. maddesinde belirtildiği üzere somut aktif değer sigortalarında, «sigorta sözleşmesinde» aksine bir düzenleme olmadığı sürece sigortacı, «sigorta ettiren» veya sigortadan faydalanan kimsenin yahut fiillerinden hukuken mesul olduğu kimselerin kusurlarından doğan hasarları da tazmin ile mükellef olup, bu kişilerin kusurlarından dolayı tazminattan indirim yapılamaz.
Ancak hiçbir durumda sigortacı «sigorta ettiren» veya sigortadan faydalanan kimsenin kastından veya sözleşmede aksi düzenlenmediği sürece sigorta edilen malın ayıbından doğan zararları tazmine mecbur değildir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2014/10416 E. , 2015/7173 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ...’nce verilen 11/02/2014 tarih ve 2013/197-2014/44 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi taraf vekilileri tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 26/05/2015 günü hazır bulunan davacı ... vekili Av. ... ile davalı...vekilleri Av.... ile Av. ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi .... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalıya ait tomografi cihazının müvekkili tarafından elektronik cihaz sigorta poliçesi ile teminat altına alındığını, bu cihazın....tüpünün arızalanması nedeniyle müvekkili tarafından davalıya 82.743,75 USD tazminat ödendiğini, ödenen tazminatın rücuen tahsili için dava dışı üretici firma hakkında müvekkili tarafından açılan davada davalı sigortalının zararının 42.333 USD olduğu ve bu miktarın da üretici firma tarafından davalının cihazına yeni tüpün takılması sırasında fiyattan düşüldüğü, dolayısı ile davalının zararının karşılandığı gerekçesiyle reddedildiği, bu durumda davalının zararının üretici firma tarafından karşılanması nedeniyle davalının müvekkilinden tahsil etmiş olduğu 82.743,75 USD yönünden nedensiz zenginleştiğini ileri sürerek, anılan bedelin ve müvekkili tarafından dava dışı üretici firma hakkında açılan davada yapılan yargılama gideri toplamı olan 11.506,00 TL’nin temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, zamanaşımı defi ile birlikte davacının müvekkiline ödemiş olduğu 82.743,75 USD tazminatın müvekkili tarafından ... tüpünün yenisinin satın alınması için harcandığını, müvekkilinin gerçek nedensiz zenginleşmediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalının hasar miktarının üretici firma tarafından garanti kapsamında karşılandığı, dolayısı ile davalının zararının kalmadığı, bu nedenle davalının davacıdan tahsil etmiş olduğu 82.743,75 USD yönünden nedensiz zenginleştiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, anılan bedelin temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, diğer istemin reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve hatalı ödeme yapıldığının öğrenilmesinden itibaren zamanaşımı süresinin dolmamış olmasına başlayacak olmasına göre, taraf vekillerinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2- Dava, elektronik cihaz sigorta sözleşmesi nedeniyle sigorta şirketi tarafından sigortalıya hasar bedelinin mükerrer ödendiği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.
Dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı TTK’nun 1263/1. maddesine göre sigorta, bir akittir ki, bununla sigortacı bir prim karşılığında diğer bir kimsenin para ile ölçülebilir bir menfaatini halele uğratan bir tehlikenin (bir rizikonun) meydana gelmesi halinde tazminat vermeyi yahut bir veya birkaç kimsenin hayat müddetleri sebebiyle veya hayatlarında meydana gelen belli bir takım hadiseler dolayısıyla bir para ödemeyi veya sair edalarda bulunmayı üzerine alır. Yapılan bu tanımlamaya göre Türk Ticaret Kanunu’nda iki tür sigorta düzenlenmiş olup, bunlar mal sigortaları ve can sigortalarıdır. Mal sigortaları ise somut aktif değer sigortaları ve sorumluluk sigortaları şeklinde ikiye ayrılmaktadır.
Dava konusu sigorta sözleşmesi ise mal sigortalarından somut aktif değer sigortaları içinde yer almaktadır. Zira somut aktif değer sigortalarında para ile ölçülebilen bir menfaatin zarar görmesi halinde sigorta şirketi tarafından zararın karşılanması amaçlanmaktadır. Gerek dava tarihinde yürürlükte bulunan 6762 sayılı ve gerekse 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda somut aktif değer sigortalarının neler olduğu ve ilkelerinin ne olduğu açıkça düzenlenmemiştir. Dolayısı ile dava konusu elektronik cihaz sigorta sözleşmesi gibi somut aktif değer sigortalarında sigorta sözleşmesine konu teminatın kapsamı, istisna edilen haller, rizikonun meydana gelmesi halinde izlenecek yol, sigortalının görev ve yükümlülükleri, anlaşmazlık halinde uygulanabilecek hükümler, prim ödemesi, rücu durumu gibi sigorta sözleşmesinin esaslarını içeren koşullar Hazine Müsteşarlığı tarafından hazırlanan Genel Şartlara göre belirlenmektedir.
Bu açıklamalar doğrultusunda somut olaya gelindiğinde, yukarıda yazılı özetten de anlaşılacağı davalının hastanesinde kullanmış olduğu tomografi cihazının ... tüpünün arızalanması sonucu davacı tarafından davalıya 82.600 USD ödeme yapıldığı, davacının cihazın üretici firmasına karşı açmış olduğu rücu davasında ise hasar bedelinin 42.333 USD olarak belirlendiği ve üretici firma tarafından tomografi cihazına takılan ... tüpünün fiyatından bu bedelin düşüldüğü, dolayısı ile davalının zararının hem üretici firma tarafından karşılandığı ve hem de davacıdan zarar bedeli tahsil ettiği iddia edilmiş, mahkemece yapılan yargılama sonucu yazılı şekilde hüküm tesis edilmiştir.
Oysa, sigorta şirketi rizikonun meydana gelmesi ile sigorta sözleşmesinin genel ve özel şartları dahilinde gerçek zararı ödemekle yükümlü olup, davaya konu sigorta poliçesi özel şartlarında valf ve tüplerin Munich-re 502 klozu çerçevesinde teminata dahil edildiği yazılmış, ancak bu klozun ne anlama geldiği ve neyi kapsadığı hükme esas alınan bilirkişi raporunda açıklanmamış olup, mahkemece, oluşturulacak yeni bir bilirkişi heyetinden veya aynı heyetten ek bir rapor almak suretiyle anılan klozun ne anlama geldiğinin belirlenerek buna göre hasarlanan ... tüpü nedeniyle amortisman, kıymet artışı, sovdaj ve muafiyet durumlar gözönüne alınıp üretici firmanın vermiş olduğu garanti süresinden bağımsız olarak davacının ödemesi gereken gerçek zarar miktarının belirlenmesi ve daha sonra üretici firma tarafından tomografi cihazına takılan yeni ...
tüpünün gerçek değerine göre davalıya nedensiz zenginleşme oluşturacak şekilde bir ödeme yapılıp yapılmadığının belirlenmesi gerekirken, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
3- Bozma neden ve şekline göre davacı vekilinin açmış olduğu önceki davadaki yargılama giderlerine ilişkin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2 nolu bentte açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile kararın taraflar yararına BOZULMASINA, 3 nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin yargılama giderlerine ilişkin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz eden taraflara iadesine, takdir olunan 1.100,00 TL duruşma vekalet ücretinin taraflardan alınarak yek diğerine verilmesine, 28/05/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/183226600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz