Temel ilişki
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2014/16276 E. 2015/4450 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Görevli mahkeme
- görev/görevsizlik
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
temel ilişki↗ denizcilik ihtisas mahkemesi↗ finansal kiralama↗ ihtisas mahkemesi↗ hizmet sözleşmesi↗ kamu düzeni↗ görevsizlik kararı↗ görevli mahkeme↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen karar davalı ... Finansal Kiralama A.Ş. vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.
Davalı ... Finansal Kiralama A.Ş. vekili bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
Davacı taraf, yabancı bayraklı gemide hizmet sözleşmesi ile çalıştığını belirterek bu sözleşmeden kaynaklanan alacaklarının tahsili için işbu davayı açmış olup, taraflar arasındaki temel ilişki 818 Sayılı BK'nun 313 ve devamı maddelerinde düzenlenen hizmet sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Taraflar arasında TTK'nın 5. Kitabında düzenlenen ...Ticareti'ne ilişkin bir ihtilaf bulunmamaktadır. Bu nedenle de davanın Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nde görülmesi gerekmemektedir. Davacının ücret alacağının doğup doğmadığı hususunun genel mahkemede hizmet sözleşmesi hükümlerine göre tespit edilmesi gerekir. Görevle ilgili düzenlemelerin kamu düzenine ilişkin olması, taraflar ileri sürmese de yargılamanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerektiği gözetilerek mahkemece asliye
hukuk mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde, işin esasına girilerek davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
Bu itibarla, yerel mahkeme hükmünün esasa girilmeksizin bozulması gerektiğinden davalı .... Finansal Kiralama A.Ş. vekilinin buna yönelik karar düzeltme itirazının kabulüyle Dairemizin 04.04.2014 gün 2012/17868 E, 2014/6676 K sayılı onama ilamının kaldırılarak, yukarıda anılan gerekçeyle kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/18922 E. 2015/5635 K.
Ortak:temel ilişki · hizmet sözleşmesi · kamu düzeni · görevsizlik kararı · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaDavacı taraf, yabancı bayraklı gemide «hizmet sözleşmesi» ile çalıştığını belirterek bu sözleşmeden kaynaklanan alacaklarının tahsili için işbu davayı açmış olup, taraflar arasındaki «temel ilişki» 818 Sayılı BK'nun 313 ve devamı maddelerinde düzenlenen hizmet sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.
Görevle ilgili düzenlemelerin «kamu düzenine» ilişkin olması, taraflar ileri sürmese de yargılamanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerektiği gözetilerek mahkemece asliye hukuk mahkemesine «görevsizlik» kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde, işin esasına girilerek davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
Davacının ücret alacağının doğup doğmadığı hususunun genel mahkemede «hizmet sözleşmesi» hükümlerine göre tespit edilmesi gerekir.
Benzer bu karardaDavacı taraf, yabancı bayraklı gemide «hizmet sözleşmesi» ile başmühendis olarak çalıştığını belirterek bu sözleşmeden kaynaklanan alacaklarının tahsili için işbu davayı açmış olup, taraflar arasındaki «temel ilişki» 818 sayılı BK'nın 313 ve devamı maddelerinde düzenlenen hizmet sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.
Görevle ilgili düzenlemelerin «kamu düzenine» ilişkin olması, taraflar ileri sürmese de yargılamanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerektiği gözetilerek mahkemece asliye hukuk mahkemesine «görevsizlik» kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde, işin esasına girilerek davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.
Davacının ücret alacağının doğup doğmadığı hususunun genel mahkemede «hizmet sözleşmesi» hükümlerine göre tespit edilmesi gerekir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:usulden reddi
Benzer bu karardaMahkemece, HMK'nın 115/2 maddesi gereğince davanın «usulden reddine» dair verilen kararın davacı vekilince temyizi üzerine karar dairemizce onanmıştır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/12724 E. 2012/19984 K.
Ortak:görevsizlik kararı · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaGörevle ilgili düzenlemelerin «kamu düzenine» ilişkin olması, taraflar ileri sürmese de yargılamanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerektiği gözetilerek mahkemece asliye hukuk mahkemesine «görevsizlik» kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde, işin esasına girilerek davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
Benzer bu karardaBu durumda mahkemece yargılamaya devam olunarak uyuşmazlığın esasına girilmesi gerekirken, yazılı şekilde «görevsizlik» kararı verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:iş mahkemesi görev alanı
Benzer bu karardaMahkemece, taraflar arasındaki uyuşmazlığın deniz taşımasından doğduğu, davanın Denizcilik İhtisas Mahkemesinin «görev alanına» girdiği gerekçesiyle, görev yönünden dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.
-
Nakliyat emtia sigorta poliçesinden tazminat | İtirazın iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/8722 E. 2011/8553 K.
Ortak:kamu düzeni · görevsizlik kararı · görevli mahkeme · görev/görevsizlik
İncelediğiniz karardaGörevle ilgili düzenlemelerin «kamu düzenine» ilişkin olması, taraflar ileri sürmese de yargılamanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerektiği gözetilerek mahkemece asliye hukuk mahkemesine «görevsizlik» kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde, işin esasına girilerek davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
Benzer bu karardaMahkemece, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, mahkemenin «görevsizliğine», karar kesinleştiğinde talep halinde doyanın «görevli» ve yetkili İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Kaldı ki Denizcilik İhtisas Mahkemeleri, TTK’nun Dördüncü Kitabında yer alan «deniz ticaretine» ilişkin ihtilaflara bakmak üzere kurulmuş olup, dava konusu uyuşmazlık ise TTK’nun Dördüncü Kitabında düzenlenen “Deniz Ticareti”nden kaynaklanmayıp, açıkça sigorta hukukundan kaynaklanmış bulunmasına ve görev hususu «kamu düzenine» ilişkin olup temyiz «dahil» yargılamanın her aşamasında resen dikkate almasının gerekmesine göre mahkemece yargılamaya devam olunarak uyuşmazlığın esasına girilmesi gerekirken, yazılı şekilde «görevsizlik» kararı verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, davalı nezdinde «sigorta teminatı» altında bulunan emtianın taşıma sırasında gemide meydana gelen yangın sonucu bir kısmının hasarlandığı, bir kısmının da kurtarma şirketince Samsun Limanı’na ulaştırıldığı hususlarının «uyuşmazlık konusu» olmadığı, davanın açıklanan niteliğine göre uyuşmazlığın çözümünde TTK'nun «deniz ticaretine» ilişkin hükümlerinin uygulanması zorunlu olduğu gerekçesiyle «görevsizlik» kararı verilerek dosyanın İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:deniz ticareti · nakliyat emtia sigortası · mutlak ticari dava · sigorta teminatı · uyuşmazlık konusu · sigorta poliçesi · dahili dava · teminat
Benzer bu karardaMahkemece, davalı nezdinde «sigorta teminatı» altında bulunan emtianın taşıma sırasında gemide meydana gelen yangın sonucu bir kısmının hasarlandığı, bir kısmının da kurtarma şirketince Samsun Limanı’na ulaştırıldığı hususlarının «uyuşmazlık konusu» olmadığı, davanın açıklanan niteliğine göre uyuşmazlığın çözümünde TTK'nun «deniz ticaretine» ilişkin hükümlerinin uygulanması zorunlu olduğu gerekçesiyle «görevsizlik» kararı verilerek dosyanın İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmiştir.
1- Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesinden» kaynaklanan tazminatın tahsili istemine ilişkindir.
Kaldı ki Denizcilik İhtisas Mahkemeleri, TTK’nun Dördüncü Kitabında yer alan «deniz ticaretine» ilişkin ihtilaflara bakmak üzere kurulmuş olup, dava konusu uyuşmazlık ise TTK’nun Dördüncü Kitabında düzenlenen “Deniz Ticareti”nden kaynaklanmayıp, açıkça sigorta hukukundan kaynaklanmış bulunmasına ve görev hususu «kamu düzenine» ilişkin olup temyiz «dahil» yargılamanın her aşamasında resen dikkate almasının gerekmesine göre mahkemece yargılamaya devam olunarak uyuşmazlığın esasına girilmesi gerekirken, yazılı şekilde «görevsizlik» kararı verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Oysa sigorta hukuku, TTK’nun Beşinci Kitabında düzenlenmiş olup, sigorta uyuşmazlıklarından kaynaklanan davalar TTK’nun 4. maddesi uyarınca «mutlak ticari» davalardandır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2014/16276 E. , 2015/4450 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada İstanbul (Kapatılan) 52. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 16/05/2012 gün ve 2011/173-2012/74 sayılı kararı onayan Daire’nin 04/04/2014 gün ve 2012/17868-2014/6676 sayılı kararı aleyhinde davalı ...Finansal Kiralama A.Ş. vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin 11/06/2008 tarihli sözleşmeye istinaden ... Denizcilik ve Ticaret A.Ş.'nin... Finansal Kiralama A.Ş.'den leasing ile kiraladığı... isimli... bandıralı gemide aylık 2000-USD ücretle 4. mühendis olarak çalışmaya başladığını, sözleşmeye göre 6 aylık çalışma sonunda bir ay ücretli izin kullanacağını, müvekkilinin 11/01/2009 tarihinde izne ayrılması gerekirken çalışmaya devam ettiğini, müvekkilinin Ekim 2008 tarihinden itibaren ücretlerinin ödenmediğini, müvekkilinin 03/03/2009 tarihinde gemiden ayrıldığını, TTK’nın 1235 vd maddeleri hükümlerine göre müvekkilinin gemi alacaklısı hakkına sahip olduğunu, ... Finansal Kiralama A.Ş.'nin müteselsil sorumlu olduğunu ileri sürerek, 12.042,00 USD’lik alacağın şimdilik 4.000 USD’lik kısmının faiziyle birlikte tahsilini, gemi siciline alacak miktarı kadar rehin hakkı konulmasına karar verilmesini talep etmiş, ıslahla 11.042 USD’nin tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen karar davalı ... Finansal Kiralama A.Ş. vekilinin temyizi üzerine Dairemizce onanmıştır.
Davalı ... Finansal Kiralama A.Ş. vekili bu kez karar düzeltme isteminde bulunmuştur.
Davacı taraf, yabancı bayraklı gemide hizmet sözleşmesi ile çalıştığını belirterek bu sözleşmeden kaynaklanan alacaklarının tahsili için işbu davayı açmış olup, taraflar arasındaki temel ilişki 818 Sayılı BK'nun 313 ve devamı maddelerinde düzenlenen hizmet sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Taraflar arasında TTK'nın 5. Kitabında düzenlenen ...Ticareti'ne ilişkin bir ihtilaf bulunmamaktadır. Bu nedenle de davanın Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nde görülmesi gerekmemektedir. Davacının ücret alacağının doğup doğmadığı hususunun genel mahkemede hizmet sözleşmesi hükümlerine göre tespit edilmesi gerekir. Görevle ilgili düzenlemelerin kamu düzenine ilişkin olması, taraflar ileri sürmese de yargılamanın her aşamasında re'sen nazara alınması gerektiği gözetilerek mahkemece asliye
hukuk mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde, işin esasına girilerek davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.
Bu itibarla, yerel mahkeme hükmünün esasa girilmeksizin bozulması gerektiğinden davalı .... Finansal Kiralama A.Ş. vekilinin buna yönelik karar düzeltme itirazının kabulüyle Dairemizin 04.04.2014 gün 2012/17868 E, 2014/6676 K sayılı onama ilamının kaldırılarak, yukarıda anılan gerekçeyle kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı ...Finansal Kiralama A.Ş. Vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 04.04.2014 gün 2012/17868 E, 2014/6676 K sayılı onama ilamının kaldırılarak, yerel mahkeme hükmünün BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 05,20 TL karar düzeltme harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen HUMK'nın 442/3. maddesi hükmü uyarınca takdiren 251,00 TL para cezasının karar düzeltilmesini isteyenden alınarak hazineye gelir kaydedilmesine, 31/03/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/172488500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz