Temlik sonrası tebliğ geçersizliği ve gönderme talebi süresi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/236 E. 2020/505 K. · · İlk derece: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalHak düşürücü süreDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Davacının nitelemesi: Davanın Açılmamış Sayılması mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
HMK 20/1 kapsamında yetkisizlik kararının kesinleşmesinden sonra dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi talebi için işleyen iki haftalık süre, kararın geçerli şekilde tebliğ edildiği tarafa göre hesaplanır. Dava konusu alacağın temlik edilmesi hâlinde, temlik eden taraf ehliyetini kaybettiğinden, temlik edene yapılan tebliğ işlemi geçersizdir ve kararın kesinleşmesi için temlik alan tarafa tebliğ yapılması şarttır. Temlik alan tarafa tebliğ yapılmamışsa, onun gönderme talebi süresinde kabul edilir.
Ele alınan sorunlar
Alacağı temlik eden davacıya yapılan tebliğin geçerliliği ve gönderme talebinin süresi → kabul
İddia: Temlik alan davacı vekili; alacağın kararın tebliğinden önce temlik edildiğini, temlik eden şirketin davacı sıfatını kaybetmesi nedeniyle kendisine yapılan tebliğin batıl olduğunu, temlik belgesinin ibrazı üzerine gerekçeli kararın kendisine tebliğ edilip gönderme talebinin kabul edilmesi gerektiğini ileri sürerek davanın açılmamış sayılmasına ilişkin ek kararın kaldırılmasını istemiştir.
Gerekçe: HMK 20/1 uyarınca yetkisizlik kararı verilmesi hâlinde, karara karşı kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesi durumunda kesinleşme tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurularak dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi talep edilmelidir; aksi halde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir. Bu iki haftalık süre tarafların talep edebilecekleri son tarihi gösterir; mahkemenin henüz açılmamış sayılma kararı vermemiş olması sonuca etkili değildir. Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı mahkemece re'sen değerlendirilmelidir. Somut olayda, yetkisizlik kararı taraflara tebliğ edilip istinaf edilmeksizin kesinleşmiş görünmekle birlikte, kararın tebliğini talep eden davacı (temlik eden), bu talepten önce alacağı temlik etmiş ve dolayısıyla taraf ehliyetini kaybetmiştir. Taraf ehliyeti dava şartlarından olduğundan re'sen incelenir. Taraf ehliyetini kaybeden temlik eden, kararın tebliğini talep edemeyeceğinden, kendisine yapılan tebliğ işlemi geçersizdir. Dava konusu alacağın karar tarihinden sonra temlik edilmiş olması nedeniyle, kararın kesinleşebilmesi için temlik alan davacıya da tebliğ edilmesi gerekir; ancak gerekçeli karar temlik alana tebliğ edilmemiştir. Bu durumda, tebliğ edilmeyen karar yönünden temlik alanın dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi talebi süresinde kabul edilmelidir. Sonuç olarak dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi gerekirken davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru değildir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Yetkisizlik kararı kesinleştikten sonra alacağın temlik edilmesi hâlinde, temlik eden tarafa yapılan tebliğin geçersiz olacağı ve kararın kesinleşmesi için temlik alan tarafa tebliğ yapılması gerektiği; bu nedenle temlik alanın gönderme talebinin süresinde sayılacağı yönündeki tespit, benzer temlik/taraf değişikliği uyuşmazlıklarında emsal niteliği taşımaktadır.
Usul tespitleri
- Hak düşürücü süre
- HMK 20/1 uyarınca, yetkisizlik kararı kesinleştikten sonra kararı veren mahkemeye başvurularak dosyanın görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmesi için iki haftalık süre işlemekte olup, bu süre içinde talepte bulunulmaması hâlinde dava açılmamış sayılır. Ancak bu süre, kararın ilgili tarafa geçerli şekilde tebliğ edildiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
- Dava şartı
- taraf ehliyeti
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yetkisizlik kararı↗ davanın açılmamış sayılması↗ alacağın temliki↗ taraf ehliyeti↗ dava şartı↗ re'sen inceleme↗ tebliğin geçersizliği↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/236
KARAR NO 2020/505
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 12/12/2019 (Ek Karar)
NUMARASI 2016/1164 Esas 2017/818 Karar
DAVA
İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 21/05/2020
Davanın açılmamış sayılmasına ilişkin hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı borçlu ... Ltd. Şti arasında imzalanan sözleşmesi gereği davalı şirkete krediler açılıp kullandırıldığını, diğer davalının genel kredi sözleşmesini müteselsil kefil sıfatıyla imzaladığını, davalıların talep edilen borcu ihtara rağmen ödenmemesi üzerine İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2016/1198 D. İş sayılı dosyasından ihtiyati haciz kararı alındığını ve İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalıların itiraz üzerine takibin durduğunu belirterek, davalı tarafın İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile, takibin takip talebindeki şartlarla aynen devamına, kötü niyetli davalı tarafın aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalılar vekili ; davalıların yerleşim yerinin Gebze olduğunu, bu nedenle yetkili mahkemenin Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, öncelikle yetki itirazları yönünden karar verilmesine, esasa ilişkin ise, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; dava açıldığı tarihte davalının adresinin “... Mah. Yeni ... Cad.No. ... Gebze/Kocaeli” olduğu ve süresinde yetki itirazı yapılmış olduğu, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi yetkili olduğundan, mahkemenin yetkisizliği nedeniyle dava dilekçesinin reddine karar verilmiştir.
EK KARAR
Mahkemece; kararın taraflara tebliğe çıkartıldığı, davacı vekiline 22/10/2018 tarihinde, davalılar vekiline 22/10/2018 tarihinde tebliğ edildiği hükmün istinaf edilmemesi üzerine kesinleştiği, kesinleşmeye müteakip 2 hafta süre içerisinde herhangi bir gönderme talebinde bulunulmadığı, 21/10/2019 tarihi itibariyle davacı ... T.AŞ.'den temlik alan ... A.Ş. vekili Av. ...'ın vekaletnamesi ile birlikte ekinde temliknameyi sunduğu ve 21/11/2019 tarihinde yetkisizlik kararının gönderilmesini içeren talep dilekçesi gönderdiği, sürenin geçirildiği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Temlik alan davacı vekili; dosya alacağının 03/01/2018 tarihinde ... T.A.Ş. tarafından tarafına temlik edildiğini, temlik sözleşmesi uyarınca mahkeme dosyasının tarafına bildirilmediği gibi, temlik eden ... T.A.Ş.'nin gerekçeli kararın tebliğini talep ettiğini, tebliğ işleminin temlik edenin temlik tarihinden itibaren davacı sıfatını yitirmiş olması nedeni ile batıl olduğunu, temlik belgesinin ibrazı akabinde gerekçeli kararın tarafına tebliğe çıkarılması ile yetkili mahkemeye gönderme talebinin kabulünün gerektiğini, davanın açılmamış sayılması yönündeki ek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE
6100 Sayılı HMK 20/1 Maddesinde "Görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesi hâlinde, taraflardan birinin , süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşmiş ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulmuşsa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye başvurarak, dava dosyasının görevli ya da yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmesi gerekir. Aksi takdirde, bu mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verilir. " hükmü düzenlenmiştir. Kanunda öngörülen bu iki haftalık süre, tarafların dosyanın gönderilmesini talep edebilecekleri son tarihi göstermekte olup,mahkemenin henüz ek karar ile davanın açılamamış sayılmasına karar vermemiş olması da sonuca etkili değildir.Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı hususu mahkemece resen değerlendirilmelidir.
( Y.H.G.K nun 15/06/2011 tarih ve 4-368 Eve 410K ) Mahkemece;31/10/2017 tarihinde davaya bakmaya yetkisiz olduğu gerekçesiyle dava dilekçesinin reddi ile ,başvuru halinde dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.Davacı temlik eden ... AŞ vekilinin istemi üzerine karar taraflara 22.10.2018 tarihinde tebliğ edilmiş ve istinaf edilmediğinden 06.11.2018 tarihinde kesinleşme şerhi verilmiştir. Oysa ki davacı temlik eden vekilinin kararın tebliğini talep ettiği tarihten evvel 03.01.2018 tarihinde alacak temlik edilmiş,davacı ... AŞ davada taraf ehliyetini kaybetmiştir. Taraf ehliyeti dava şartlarından olduğundan re'sen incelenir.Buna göre temlik eden davacı kararın tebliğini talep edemeyeceği gibi ,yapılan tebliğ işlemi de geçersizdir.Temlik alan ilk defa 21.10.2019 tarihli dilekçesi ile mahkemeye alacağı temlik aldığını bildirmiş;
21. 11.2019 tarihli dilekçesi ile de dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmiştir . Dava konusu alacağın karar tarihinden sonra temlik edilmesine göre gerekçeli kararın da kesinleşebilmesi için temlik alan davacıya tebliği gerekir.Gerekçeli karar temlik alana tebliğ edilmemiştir. Buna göre tebliğ edilmeyen karar yönünden temlik alanın dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi talebinin süresinde olduğunun kabulü gerekir.Bu durumda dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi gerekirken mahkemece yazılı gerekçe ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi doğru bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle davacı temlik alan vekilinin istinaf başvurusunun kabulüile ; gönderme işlemleri yapılmak kararın kaldırılmasına ve dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/1164 Esas 2017/818 Karar sayılı 12/12/2019 tarihli ek kararın HMK 353(1)a-5 gereği KALDIRILMASINA; "Dosyanın yetkili mahkemeye gönderme işlemleri tamamlanmak üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 21/05/2020
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/170941 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi