Zayi nedeniyle çek iptali

11. Hukuk Dairesi         2015/5550 E.  ,  2015/12664 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada ...Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 18.11.2014 tarih ve 2014/437-2014/384 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi asıl davanın davacısı vekili ve birleşen davanın davalısı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Asıl davada davacı vekili, müvekkilinin, yetkilisi olduğu ...'nin dava dışı .... ile olan ticari ilişkisine binaen bu şirketin yetkilisi olan ...'e 15.12.2012 tarihli, 25.000,00 TL bedelli çeki verdiğini, ...'in sözü edilen çeki kaybettikten sonra çek iptaline dair kararı sununca müvekkilinin çek bedelini ilgili şahsa ödediğini, çeki bir şekilde eline geçiren davalının takip başlattığını, icra tehdidi altında 25.220,00 TL tutarın icra veznesine depo edildiğini ileri sürerek müvekkilinin davalıya 25.220,00 TL borçlu olmadığının tespitini ve kötüniyet tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Asıl davada davalı vekili, dava konusu çekin davacı tarafından keşide edildiğini, yetkilisi olduğu şirketin imzasının bulunmadığını, çekte "tacir olmayan-hamiline" ibaresine yer verildiğinden şirketin ticari borcu için keşide edilemeyeceğini, ileri sürülen ödemenin davacı için değil şirket için yapıldığını, bile bile çeki ödeyen davacının kötüniyetli olduğunu savunarak davanın reddini, icra inkâr tazminatının tahsilini istemiştir.

Birleşen davada davacı vekili, müvekkilinin asıl davada dava konusu edilen çekin yetkili hamili olduğunu, davalının yetkili hamil sıfatı bulunmadığı halde çek iptali kararı aldığını ileri sürerek ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nce verilen 2012/47 Esas-2012/180 Karar sayılı çek iptali kararının iptalini talep ve dava etmiştir.

Birleşen davanın davalısı cevap dilekçesi sunmamıştır.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının keşide ettiği çeki yetkilisi bulunduğu şirketin ticari ilişkisine binaen verdiğini ve alacaklı şirketin ortağı olan birleşen dava davalısının çek iptali kararı aldığını ileri sürdüğü, ancak çek üzerinde bu şirketlere ilişkin bir ibarenin bulunmadığı, davacının sunduğu dekontta da ödemenin çeke ilişkin olduğuna dair bir açıklamaya yer verilmediği, yeni hamilin iktisapta kötüniyet ve ağır kusurunun ispatlanamadığı, davacının yaptığı ödemenin iyi niyetli olarak kabul edilemeyeceği gerekçesiyle asıl davanın reddine, İİK'nın 72/4. maddesi gereğince 5.044,00 TL'nin davacıdan tahsiline, birleşen davanın kabulüne, ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/47 Esas, 2012/180 Karar sayılı çekin zayi nedeniyle iptaline ilişkin kararının iptaline karar verilmiştir.

Kararı, asıl davanın davacısı vekili ve birleşen davanın davalısı vekili temyiz etmiştir.

Asıl dava, çek hamilinin başlattığı icra takibi nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti, birleşen dava ise zayi nedeniyle çek iptali kararının iptali istemine ilişkindir. Somut olayda birleşen dosya davalısı ..., dava konusu çekin hamili olduğunu iddia ederek zayii kararı almış ve asıl dava davacısının iddiasına göre, zayi kararının keşideciye ibrazı üzerine çek bedeli asıl dava davacısı tarafından birleşen dosya davalısı ...'in ortağı olduğu şirket hesabına ödenmiştir. Çeki elinde bulunduran ve çekin yasal hamili olduğunu savunan asıl dava davalısı ... ise bu çeke dayalı olarak davacı ... aleyhine takip başlatmıştır. 6762 sayılı TTK'nın 564/1 maddesi gereği çek iptali kararı üzerine hak sahibi hakkını senetsiz olarak dermeyan edebilir.

Aynı hükme 6102 sayılı TTK'nın 652/1. maddesinde de yer verilmiştir. Buna göre, çek iptali kararı alan kişi bu karara istinaden iptal edilmiş senetteki hakkını dermeyan edebilir, kendisine müracaat edilen borçlu da hile ve ağır kusuru bulunmadığı müddetçe iptal kararı alan kişiye yaptığı ödeme ile borcundan kurtulur. Asıl davanın davacısı da, iyiniyetli olduğunu, kendisine iptal kararı ibraz edene yaptığı ödeme ile borcundan kurtulduğunu iddia etmiş, delil olarak da anılan çeke dayanarak takip yapan asıl dava davalısı ... ile çeki bu kişiye ciro eden Sami Yıldırım hakkındaki soruşturma dosyasının celbini talep etmiştir. Ancak, mahkemece bu konuda herhangi bir değerlendirme yapılmamış, anılan soruşturma dosyası getirtilip incelenmemiştir.

Bu durumda, asıl dava davacısının, zayi nedeniyle çek iptali kararını ibraz edene ödeme yaparken ancak iyiniyetle hareket etmiş olması halinde borcundan kurtulacağı nazara alınıp davacı tarafından belirtilen soruşturma dosyasının celbedilerek incelenmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ

Yukarıda açıklanan nedenlerle asıl dava davacısı ve birleşen dosya davalısı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın temyiz eden taraflar yararına BOZULMASINA, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 30.11.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.