6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Çek iptali davasında istirdat davası açılmaması nedeniyle ret

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/567 E. 2020/475 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ EmsalHak düşürücü süre

Gerekçe özeti

Zayi nedeniyle açılan hasımsız çek iptali davasında, çeki elinde bulunduran kişi bilindiği takdirde mahkeme davacıya bu kişiye karşı istirdat davası açması için kesin süre verir; süre içinde dava açılmazsa ödeme yasağı kaldırılarak çek iptali davası reddedilir. Ayrıca, hasımsız açılan bu tür davalarda taraf sıfatı bulunmayan ve sadece çeki elinde bulundurduğunu bildiren üçüncü kişi yararına nispi vekalet ücretine hükmedilemez.

Ele alınan sorunlar

İstirdat davası açılması için verilen kesin sürenin geçirilmesi nedeniyle çek iptali davasının reddi → ret

Gerekçe: TTK 818/1-s yollamasıyla TTK 758 uyarınca, çeki eline geçiren kişi bilindiği takdirde mahkeme dilekçe sahibine istirdat davası açması için uygun süre verir; bu süre içinde dava açılmazsa ödeme yasağı kaldırılır. Çeki elinde bulundurduğunu ve yetkili hamil olduğunu bildiren üçüncü kişiye yönelik istirdat davası açılması için davacıya bir haftalık kesin süre verilerek muhtıra çıkarılmış, muhtıra 28/10/2019 tarihinde tebliğ edilmiş, 24/12/2019 tarihine kadar istirdat davası açılmadığından davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. (BAM'ca yerinde görülen İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi gerekçesi)

Duruşma günü beklenmeden ve taraf yokluğunda karar verilmesinin usul hatası niteliği → ret

İddia: İlk derece mahkemesince duruşma günü beklenmeden ve hiçbir tebliğ/bildiri yapılmadan habersizce karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu, kısa kararı görmeden gerekçeli kararı gördükleri ileri sürülmüştür.

Gerekçe: Belirlenen duruşma gününden evvel dosyanın ele alınarak tarafın yokluğunda hüküm verilmesi önemli bir usul hatasıdır. Ancak davacı vekilince yapılan tebligata rağmen belirlenen kesin süre içinde istirdat davası açılmadığı, istinaf başvuru dilekçesinde de böyle bir davanın açıldığının bildirilmediği görüldüğünden, davanın davacının yokluğunda görülmesinin sonuca etkisi bulunmamaktadır; bu husus eleştirilmekle yetinilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Davada taraf olmayan çeki ibraz eden üçüncü kişi yararına nispi vekalet ücreti takdiri → kabul

İddia: Dava maktu harca tabi olup hasımsız olarak açıldığı halde, mahkemece itiraz eden taraf lehine çek bedeli üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmüştür.

Gerekçe: Davada taraf bulunmayan çeki ibraz eden üçüncü kişi yararına nispi vekalet ücreti takdir edilmesi yerinde görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün bu yönüyle kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Hasımsız çek iptali davalarında istirdat davası açılması için verilen kesin sürenin sonuçları ile davada taraf olmayan üçüncü kişi yararına nispi vekalet ücreti takdir edilemeyeceği yönünden emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Hak düşürücü süre
Zayi olan çekin elinde bulunduğu bildirilen üçüncü kişiye karşı istirdat davası açılması için davacıya mahkemece verilen bir haftalık kesin süre içinde dava açılmaması halinde ödeme yasağı kaldırılır ve çek iptali davası reddedilir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çek iptali hasımsız dava istirdat davası ödeme yasağı kesin süre nispi vekalet ücreti

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 818/1-sTTK 758 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353(1)b-2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/567

KARAR NO 2020/475

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 24/12/2019

NUMARASI 2019/223 Esas-2019/1228 Karar

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

İSTİNAF KARAR TARİHİ 14/05/2020

İlk derece mahkemesince verilen davanın reddine yönelik hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin hamili, keşidecisinin ...Tic. Limited Şirketi olan, ... T.A.Ş. Libadiye Şubesi, ... çek no.lu, 05.05.2019 vade tarihli, 45.000-TL tutarlı çekin kaybolduğunu, bankaya vermek üzere diğer çeklerin arasından bu çeki almak istediğinde kayıp olduğunu fark ettiğini, müvekkili şirketin geniş iş hacimli ticari faaliyetleri nedeniyle bir çok çek ve senet alışverişi yaptığından, bu çekin bugünden daha önceki bir tarihte ve kestirilemeyen bir şekilde zayi olduğunu düşündüğünü, müvekkilinin çeki ciro edip etmediğini hatırlamadığını , çekin başkaca kişilerce ciro edilip kullanılması veya müvekkilinin çeki ciro etmiş olduğu ihtimali bulunması ve bu haliyle çekin müvekkilce cirolanmış şekilde kaybolma ihtimaline binaen, ilerde giderilmesi olanaksız zararlara maruz kalmaması için çekle ilgili ödeme yasağı kararı verilerek muhatap bankaya bildirilmesini ve yargılama sonucunda çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

MÜDAHALE TALEBİNDE BULUNAN

... vekili; davacı tarafından açılan ... seri numaralı çekin iptali davasında, kaybolduğu iddia edilen çekin müvekkilinde bulunduğunu, bu nedenle davaya dahil olma zarureti doğduğunu, çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olduğu için, müvekkilini yakından ilgilendiren bu davada mevcut dava hasımsız ise müdahale eden sıfatıyla, değil ise davalı yanında müdahil olarak yer almayı talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, 1 haftalık kesin süre içerisinde davanın açılmış olması halinde buna ilişkin belgenin sunulması halinde konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, verilen süre içerisinde davanın açılmamış olması halinde ödeme yasağının kaldırılacağı ve davanın reddine karar verileceği husununun ihtar içerikli muhtıra gönderildiği, muhtıranın davacı vekiline 28/10/2019 tarihinde tebliğ olduğu ve 24/12/2019 tarihine kadar herhangi bir istirdat davası açılmadığı gerekçesiyle davanın reddine, ... T.A.Ş. Libadiye Şubesi'ne ait, keşidecisi ... Ltd. Şti. olan ... çek No'lu, 05/05/5019 vade tarihli, 45.000- TL bedelli çek için verilen ödemeden men kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf yoluna başvuran davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesi'nce duruşma günü beklenmeden ve hiçbir tebliğ ve bildiri yapılmadan habersizce karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kısa kararı görmeden gerekçeli kararı gördüklerini, dava maktu harca tabi olup hasımsız olarak açıldığını, buna rağmen mahkemece itirazda bulunan taraf lehine çek bedeli üzerinden nisbi vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, kararın ortadan kaldırılmasına ve yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava,zayii nedeniyle çek iptaline ilişkindir. Çeklerde de uygulama yeri buluna TTK.818/1-s yollaması ile 758. maddesine göre çeki eline geçiren kişi bilindiği taktirde mahkeme dilekçe sahibine istirdat davası açması konusunda uygun süre vereceği bu süre zarfında davayı açmadığı taktirde ödeme yasağı kararını kaldıracağı düzenlenmiştir. ... Ltd Şti. vekili çekin müvekkilinin elinde olduğunu, müvekkilinin çekin yetkili hamili olduğunu, müvekkilinin çeki bankaya ibraz ettiğini ancak ödeme yasağı nedeniyle çek bedelinin ödenmediğini bildirdiğinden davaya konu çeki elinde bulunduran ... LTD. ŞTİ'ye yönelik istirdat davası açmak üzere davacıya 1 haftalık kesin süre verilerek muhtıra çıkarılmıştır.

Verilen süre içerisinde davanın açılmamış olması halinde ödeme yasağının kaldırılacağı ve davanın reddine karar verileceği husununun ihtar içerikli muhtıra davacı vekiline 28/10/2019 tarihinde tebliğ olduğu ve 24/12/2019 tarihine kadar herhangi bir istirdat davası açılmadığından davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. Ancak belirlenen duruşma gününden evvel dosyanın ele alınarak tarafın yokluğunda hüküm verilmesi önemli bir usul hatasıdır.Ancak davacı vekilince yapılan tebligata rağmen belirlenen kesin süre de istirdat davası açılmadığı ,istinaf başvuru dilekçesinde de böyle bir davanın açıldığı bildirilmediği ,bu sebeble davanın davacının yokluğunda görülmesinin sonuca etkisi bulunmadığı kanaatına varılmış bu hata eleştirilmekle yetinilmiştir.

Ancak davada taraf bulunmayan çeki ibraz eden üçüncü kişi yararına nispi vekalet takdir edilmesi yerinde görülmemiş ,davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün bu yönüyle kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul Anadolu 4. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/223 Esas-2019/1228 Karar sayılı 24/12/2019 tarihli kararının, nisbi vekalet ücreti takdirine yönelik olan 4. maddesi sebebiyle, HMK.'nun 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "Davanın REDDİNE" İlk derece mahkemesine ilişkin olarak; "Alınması gerekli 54,40 TL harcın; davacı tarafından peşin yatırılan 44,40 TL harçtan mahsubu bakiye 10,-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, Talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine" İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 54,40- TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda oy birliği ile, HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere karar verildi.

14/05/2020

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/170090 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.