İstirdat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/4926 E. 2015/11538 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
meşruhatlı tebligat↗ ttk 792↗ çekin istirdadı↗ kötüniyetli iktisap↗ yetkili hamil↗ davanın konusu↗ eş rızası↗ infaz↗ ispat yükü↗ hamil↗ istirdat↗ tebligat↗ çek↗ kötüniyet↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalı vekilinin 08/11/2013 tarihli dilekçesinde 'davaya konu çek aslı icra dosyasının infaz olması nedeni ile borçlu şirket tarafından icra dosyasından alınmış olup davanın konusu kalmamıştır' şeklinde beyanda bulunduğu, bunun üzerine davalı vekiline ihtarlı tebligat çıkartılarak icra dosyasının numarasının istendiği, davalı vekilince bildirilen takip numaralı dosyanın celb edildiği ancak ilgisiz bir takip dosyası çıktığı, davalı vekilinin doğru takip numarası bildirmediği, takip eden duruşmalara da katılmadığı, dolayısı ile dava konusu çek ve çekle ilgili bilgilere ulaşılamadığı gerekçesiyle davalı vekili adına çıkarılmış ve 06/01/2014 tarihinde tebliğ edilmiş uyarılı tebligata istinaden davanın kabulü ile ...'ne ait 21/03/2012 keşide tarihli 3.000,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdatına ve davacıya teslimine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davacının elinden rızası dışında çıkan çekin istirdatına ilişkindir. Davacı, kendisinin yetkili hamil olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağırlı kusurlu olduğunu ispat etmesi halinde çekin geri verilmesini ya da çek bedelinin tahsilini isteyebilir. 6012 sayılı TTK'nın 792. maddesine göre açılan işbu davada ispat yükü davacı üzerindedir. Mahkemece, davalının çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğu sonucuna nasıl varıldığı hususunda bir açıklama yapılmaksızın, sadece davalı vekilinin çek bedelinin tahsili amacıyla başlattığı icra takibine ilişkin dosya bilgilerini meşruhatlı tebligata rağmen sunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/2788 E. 2012/4923 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/14208 E. 2018/5084 K.
Ortak:çekin istirdadı · yetkili hamil · eş rızası · ispat yükü · hamil · istirdat · çek
İncelediğiniz karardaDava, davacının elinden «rızası» dışında çıkan «çekin istirdatına» ilişkindir.
Davacı, kendisinin «yetkili hamil» olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki «kötüniyetle iktisap» etmiş olduğunu veya iktisapta ağırlı kusurlu olduğunu ispat etmesi halinde çekin geri verilmesini ya da «çek» bedelinin tahsilini isteyebilir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalı vekilinin 08/11/2013 tarihli dilekçesinde 'davaya konu «çek» aslı icra dosyasının «infaz» olması nedeni ile borçlu şirket tarafından icra dosyasından alınmış olup «davanın konusu» kalmamıştır' şeklinde beyanda bulunduğu, bunun üzerine davalı vekiline ihtarlı «tebligat» çıkartılarak icra dosyasının numarasının istendiği, davalı vekilince bildirilen takip numaralı dosyanın celb edildiği ancak ilgisiz bir takip dosyası çıktığı, davalı vekilinin doğru takip numarası bildirmediği, takip eden duruşmalara da katılmadığı, dolayısı ile dava konusu çek ve çekle ilgili bilgilere ulaşılamadığı gerekçesiyle davalı vekili adına çıkarılmış ve 06/01/2014 tarihinde tebliğ edilmiş uyarılı tebligata istinaden davanın kabulü ile ...'ne ait 21/03/2012 keşide tarihli 3.000,00 TL bedelli çekin davalıdan «istirdatına» ve davacıya «teslimine» karar verilmiştir.
Benzer bu karardaBuna göre, «zayi» olan «çekin istirdadı» istemine ilişkin işbu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının kendisinin «yetkili hamil» olduğunu, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; dava konusu çekin davacının elinden «rızası» dışında çıktığı, davalı bankanın çeki iktisabının hangi hukuki ilişkiye dayandığını ispatlayamadığı ve bu nedenle davalının çeki iktisabında iyi niyetinden söz edilemeyeceği gerekçesi ile davanın kabulü ile dava konusu çekin davalıdan «istirdadına» karar verilmiştir.
Dava, 6102 sayılı ...'nın 792. maddesi uyarınca açılmış «çek istirdadı» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:çek istirdadı · kötü niyetli iktisap · zayi · kusur
Benzer bu karardaAncak, ...'nın 792. maddesi uyarınca, «çek» eline geçmiş bulunan yeni «hamil» ancak çeki «kötü niyetle iktisap» etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir «kusuru» bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.
Dava, 6102 sayılı ...'nın 792. maddesi uyarınca açılmış «çek istirdadı» istemine ilişkindir.
Buna göre, «zayi» olan «çekin istirdadı» istemine ilişkin işbu davada «ispat yükü» davacıda olup, davacının kendisinin «yetkili hamil» olduğunu, senedin «rızası» hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/4926 E. , 2015/11538 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada ... Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 22/05/2014 tarih ve 2013/741-2014/154 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi .... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili; keşidecisi ... olan 21/03/2012 keşide tarihli 3.000,00 TL meblağlı çekin lehtar ... tarafından müvekkili lehine ciro edildikten sonra müvekkilinin elinden rızası dışında çıktığını, bu nedenle açılan çek iptal davasında çekin ... tarafından takasa konu edildiği ve bankasına ibraz edildiği, çekin hamili olarak ise ...'ın göründüğünü, çeki ele geçiren davalının kötüniyetli olduğunu ileri sürerek çekin istirdatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; müvekkilinin meşru ve iyiniyetli hamil konumunda olduğunu, ispat yükünün davacıda olduğunu, icra takibine konu edilen çek tutarı tarafına ödendiği için davanın konusuz kaldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davalı vekilinin 08/11/2013 tarihli dilekçesinde 'davaya konu çek aslı icra dosyasının infaz olması nedeni ile borçlu şirket tarafından icra dosyasından alınmış olup davanın konusu kalmamıştır' şeklinde beyanda bulunduğu, bunun üzerine davalı vekiline ihtarlı tebligat çıkartılarak icra dosyasının numarasının istendiği, davalı vekilince bildirilen takip numaralı dosyanın celb edildiği ancak ilgisiz bir takip dosyası çıktığı, davalı vekilinin doğru takip numarası bildirmediği, takip eden duruşmalara da katılmadığı, dolayısı ile dava konusu çek ve çekle ilgili bilgilere ulaşılamadığı gerekçesiyle davalı vekili adına çıkarılmış ve 06/01/2014 tarihinde tebliğ edilmiş uyarılı tebligata istinaden davanın kabulü ile ...'ne ait 21/03/2012 keşide tarihli 3.000,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdatına ve davacıya teslimine karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davacının elinden rızası dışında çıkan çekin istirdatına ilişkindir. Davacı, kendisinin yetkili hamil olduğunu kanıtlaması yanında, çeki elinde bulunduran yeni hamilin çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağırlı kusurlu olduğunu ispat etmesi halinde çekin geri verilmesini ya da çek bedelinin tahsilini isteyebilir. 6012 sayılı TTK'nın 792. maddesine göre açılan işbu davada ispat yükü davacı üzerindedir. Mahkemece, davalının çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğu sonucuna nasıl varıldığı hususunda bir açıklama yapılmaksızın, sadece davalı vekilinin çek bedelinin tahsili amacıyla başlattığı icra takibine ilişkin dosya bilgilerini meşruhatlı tebligata rağmen sunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 04/11/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/169449000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz