6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Muhatap bankanın sehven yaptığı çek iptali işlemi geri alınırsa dava konusuz kalmaz

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/924 E. 2020/790 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Kıymetli evrak iptali / Zayikaldırma ve esas hakkında yeniden hükümKesin

★ Emsal

Gerekçe özeti

Muhatap bankanın çeki kullanılmadığından iptal ettiğine ilişkin bildirimin sonradan maddi hata neticesi verildiğinin ve iptal şerhinin kaldırılarak çekin ödemeye açık konuma getirildiğinin anlaşılması halinde, bu bildirime dayanılarak verilen konusuz kalma kararı yerinde olmaz; ilan yapılmış ve iptal talebine itiraz edilmemiş olması koşuluyla zayii nedeniyle çek iptali koşulları gerçekleşmiş sayılır ve davanın esası hakkında iptal kararı verilir.

Ele alınan sorunlar

Davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına ilişkin ilk derece kararının doğruluğu → kabul

İddia: Davacı vekili, muhatap bankanın çeki sehven iptal ettiğini, 17/07/2020 tarihli yazıyla iptal şerhinin kaldırıldığının bildirildiğini, çekin ödemeye açık konumda olduğunu belirterek konusuz kalma kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hak kaybına ve telafisi imkansız zararlara sebebiyet vereceğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: Muhatap bankanın 04/03/2020 tarihli cevabında çekin 27/12/2019 tarihinde iptal edildiği bildirilmiş ve bu cevaba dayanılarak davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına ve ödeme yasağının kaldırılmasına hükmedilmiştir. Ancak muhatap bankanın 17/07/2020 tarihli müzekkere cevabında, çek üzerine 27/12/2019 tarihinde sehven iptal işlemi işlendiği, bu iptal şerhinin 06/07/2020 tarihinde kaldırıldığı, mahkemece verilen ödemeden men kararının bankaya ulaşmadığı ve dolayısıyla herhangi bir bloke kaldırma işlemi yapılmadığı, çekin ödemeye açık konumda olduğu bildirilmiştir. Bu durumda, muhatap bankaca mahkemeye gönderilen çekin kullanılmadan iptal edildiğine ilişkin cevabın maddi hata neticesi verildiği anlaşıldığından, konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına ve ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilmesi yerinde bulunmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Zayii nedeniyle çek iptali koşullarının oluşup oluşmadığı → kabul

İddia: Davacı vekili, çekin zayi olduğundan bahisle iptalini talep etmiştir.

Gerekçe: Zayii konusu çek ile ilgili ilanların yapıldığı, iptal talebine karşı bir itiraz söz konusu olmadığı anlaşılmakla zayii nedeniyle iptal koşulları gerçekleşmiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Muhatap bankanın çek iptaline ilişkin bildiriminin sonradan maddi hata sonucu verildiğinin anlaşılması halinde, bu bildirime dayanılarak verilen 'konusuz kalma' kararının kaldırılıp davanın esasının incelenmesi gerektiği yönünde bölgesel ikna edici bir emsal niteliğindedir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayii nedeniyle çek iptali hasımsız dava konusuz kalma ödeme yasağı (ödemeden men) ilan maddi hata

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 818/sTTK 757TTK 764 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 353/1-b-2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/924

KARAR NO 2020/790

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 06/07/2020

NUMARASI 2020/14 Esas 2020/308 Karar

DAVA

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız))

İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/09/2020

KARAR YAZIM TARİHİ 13/09/2020

İlk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Bankası A.Ş. Zeytinburnu Şubesine ait 15.12.2019 tarihli, 20.000-TL bedelli ... Ltd Şti tarafından emrine keşide edilen bir adet çekin TTK'nun 818. maddesi göndermesi ile TTK'nun 764. maddesi uyarınca çekin zayi olduğundan bahisle ihtiyati tedbir kararı verilerek davaya konu çekin iptalini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece; dava konusu edilen keşidecisi ... Limited Şirketi, muhatabı ... Bankası A.Ş Zeytinburnu Şubesi olan, 15/12/2019 keşide tarihli, ... seri numaralı, 20.000-TL bedelli çekin muhatap bankaca 27/12/2019 tarihinde iptal edildiği, yasal hamilin çek iptalini istemesini gerektiren yasal dayanağın ortadan kalktığı, diğer bir söyleyişle davanın konusuz kaldığı, gerekçesiyle konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; muhatap bankanın sehven iptali işlemi yaptığını, 17/07/2020 tarihli yazısı ile de 27/12/2019 tarihinde sehven iptal şerhi işlendiğini, 06/07/2020 tarihinde iptal şerhinin kaldırıldığının yerel mahkemeye bildirdiğini, mahkemece ödemeden men yasağının kaldırılması için yazılan müzekkere cevabında dava konusu çek üzerinde bloke işlemi olmadığı ve ödemeye açık konumda olduğunun bildirildiğini, mahkemece karar kesinleşmeden ödeme yasağının kaldırılmasının usul ve yasaya aykırı olup hak kaybına ve telafisi imkansız zararlara sebebiyet vereceğini, bu nedenlerle öncelikle ödemeden men kararı verilmesini, çekin zayi nedeniyle iptalini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK.nun 818/s atfıyla uygulanması gereken , 757- 764. madde hükümlerine göre zayii nedeniyle çek iptali isteğine ilişkindir. Davacı tarafça; ... Bankası A.Ş. Zeytinburnu Şubesine ait 15.12.2019 tarihli, 20.000-TL bedelli ... Ltd Şti tarafından davacı emrine keşide edilen bir adet çekin iptaline karar verilmesi talep edilmiştir. ... Zeytinburnu Şubesine yazılan yazıya verilen 04.03.2020 tarihli cevapta ; dava konusu olan ... numaralı çekin 27/12/2019 tarihinde kullanılmadığından iptal edildiği bildirilmiş,yazı cevabı dikkate alınarak davanın konusu kalmadığından karar verilmesine yer olmadığına, ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilmiştir. Davacı vekilince mahkemeye verilen 26.06.2020 tarihli dilekçe ile ;

mahkemece 22.6.2020 tarihli celse de muhatap bankaya yazılan dilekçeye cevap verilmemesi sebebiyle yeniden müzekkere yazılmasına ve elden takip yetkisi verilmesine karar verildiği ve 23.06.2020 tarihinde müzekkere yazıldığı ,ilgili bankanın 24.06.2020 tarihli cevabi yazısı ile yazının ekinde evrak bulunmadığından olumsuz yanıt verildiği ,duruşmanın 06.07.2020 tarihine bırakıldığı gözetilerek ivedilikle yeniden müzekkere yazılması talep edilmiştir. ... Zeytinburnu Şubesinin 06/07/2020 tarihli müzekkere cevabında çekin ibraz edilmediği, yine 17/07/2020 tarihli ödeme yasağının kaldırılmasına ilişkin müzekkere cevabında; ilgili çek üzerine bankaca sehven 27/12/2019 tarihinde sehven iptal işlemi işlendiği, 06/07/2020 tarihinde ise çek üzerindeki iptal şerhinin kaldırıldığı, söz konusu çek üzerinde mahkemece aynı dosyaya ait önceden verilmiş bir ödemeden men kararının tarafına ulaşmadığı ve kayıtlarda bulunmadığı, dolayısıyla herhangi bir bloke kaldırma işlemi yapılmadığı, çekin ödemeye açık konumda olduğu bildirilmiştir.

Bu durumda, muhatap bankaca mahkemeye gönderilen çekin kullanılmadan iptal edildiğine ilişkin cevabın maddi hata neticesi verildiği anlaşılmakla ,konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına,ödeme yasağının kaldırılmasına karar verilmesi yerinde bulunmamıştır. Zayii konusu çek ile ilgili ilanların yapıldığı, iptal talebine karşı bir itiraz sözkonusu olmadığı anlaşılmakla zayii nedeniyle iptal koşulları gerçekleştiğinden davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince davanın reddine ilişkin kaldırılarak " davanın kabulüne ... Bankası A.Ş. Zeytinburnu Şubesine ait 15.12.2019 tarihli, 20.000-TL bedelli çekin zayii sebebi ile iptaline" karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/14 Esas-2020/308 Karar sayılı ve 06/07/2020 tarihli kararının HMK.'nun 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "... Bankası A.Ş. Zeytinburnu Şubesine ait keşidecisi ... Ltd Şti olan 15.12.2019 tarihli, 20.000-TL bedelli çekin zayi nedeniyle İPTALİNE" İlk Derece Yargılamasına ilişkin olarak; "Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Talep halinde kullanılmayan gider avansının davacı tarafa iadesine" İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 54,40-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-ç maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.08/09/2020

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/166029 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.