Ticari defterlerin birbirini teyit etmesi ve cari hesap iddiasının değerlendirilmesi
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/1444 E. 2021/537 K. · · İlk derece: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ Emsal
Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan Alacak ≠ mahkeme dalı · davacı çerçevesi: Ticari satım
Gerekçe özeti
Ticari satımdan kaynaklanan alacağa ilişkin itirazın iptali davasında, tarafların ticari defterlerinin ve BA formu beyanlarının birbirini teyit etmesi, alacağın varlığını ispatlar; bu durumda, hesaplama hatası veya ayrıca ödeme yapıldığı iddiaları, bu iddiaları destekleyen somut ve ikna edici bir belge sunulmadıkça dinlenmez. Ayrıca, taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi bulunmayıp açık hesap ilişkisi mevcutsa, TTK m.94'teki cari hesabın kesilmesi kuralı uygulanmaz; bu nedenle cari hesap kesilmeden de icra takibi yapılabilir.
Ele alınan sorunlar
Ticari defterlerin karşılıklı teyidi ve alacağın ispatı → ret
İddia: Davalı, davacının çalışanının hesaplama hatası nedeniyle 48 adet uçak bileti bedelinin gerçekte 250-Euro iken 350-Euro olarak kaydedildiğini, bu nedenle borcun gerçeği yansıtmadığını ileri sürmüştür.
Gerekçe: HMK 222. madde uyarınca tarafların ticari defterleri incelenmiş, dava konusu faturaların her iki tarafın defterlerinde de kayıtlı olduğu ve defterlerin davacının davalıdan 18.289,20-TL alacağı bulunduğu hususunda birbirini teyit ettiği belirlenmiştir. Davacı tarafından düzenlenen faturaların davalının ticari defterlerinde kayıtlı olması ve bu faturaların davalı tarafça BA formunda da beyan edilmiş olması karşısında, yanlışlıkla daha fazla fiyattan bilet kesildiği iddiası dinlenebilir görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Teminat/ödeme iddiasının ispatı → ret
İddia: Davalı, dava dışı bir havayolu şirketine ilişkin tarifeli uçuş bilet anlaşması kapsamında davacıya 2.500-Euro teminat yatırıldığını, ticari ilişki sona ermesine rağmen bu bedelin kendisine iade edilmediğini ileri sürmüştür.
Gerekçe: Davalı, 2.500-Euro ödeme ile ilgili olarak dava dışı bir havayolu şirketi ile kendisi arasındaki yazışma suretini sunmuş olup, ibraz edilen belge davalının iddiasını kanıtlayıcı nitelikte görülmemiştir. Ayrıca tarafların defterlerinin sonuçlarının mutabık bulunduğu da gözetildiğinde ödeme iddiası kanıtlanamamıştır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Cari hesap sözleşmesi niteliği ve TTK 94 uygulanabilirliği → ret
İddia: Davalı, cari hesap kesilmeden icra takibi yapılamayacağını ileri sürmüştür.
Gerekçe: TTK'nın 89. maddesinde cari hesap sözleşmesi, iki kişinin herhangi bir hukuki sebep veya ilişkiden doğan alacaklarını teker teker ve ayrı ayrı istemekten karşılıklı olarak vazgeçip bunları kalem kalem alacak ve borç şekline çevirerek hesabın kesilmesinden sonra çıkacak artan tutarı isteyebilecekleri şeklinde tanımlanmış olup, cari hesap sözleşmesinin yazılı yapılmadıkça geçerli olmayacağı düzenlenmiştir. Somut olayda taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi ibraz edilmemiş olup, taraflar arasında açık hesap ilişkisi bulunduğundan TTK m.94 hükmünün somut olayda uygulanma yeri bulunmamaktadır.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Kararın, taraflar arasında yazılı cari hesap sözleşmesi bulunmadığında ilişkinin açık hesap sayılacağı ve bu durumda TTK m.94'teki cari hesabın kesilmesi zorunluluğunun uygulanmayacağı yönündeki tespiti, benzer ticari alacak davalarında yol gösterici niteliktedir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ticari defterlerin ispat gücü↗ cari hesap sözleşmesi↗ açık hesap ilişkisi↗ TTK m.89↗ TTK m.94↗ BA formu↗ itirazın iptali↗ icra inkar tazminatı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2020/1444
KARAR NO 2021/537
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 07/11/2017
NUMARASI 2016/744 Esas 2017/956 Karar
DAVA
İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 08/04/2021
Davanın kabulüne ilişkin hükmün davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili, müvekkili şirketin, davalı şirkete çeşitli tarihlerde aralarındaki ticari ilişkiye binaen sattığı uçak biletilerinden kaynaklanan 18.289,20-TL cari hesap alacağı bulunduğunu,alacağının tahsil edilememesinden dolayı müvekkili şirket tarafından davalı şirkete İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davalının yetki itirazı üzerine, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile takibe devam edildiğini, ancak davalı şirket herhangi bir cari hesap borcu bulunmadığından bahisle işbu icra takibine de itiraz ettiğini, tarafların ticari defter ve kayıtları incelendiğinde davalı şirketin, müvekkili şirkete yapılan uçak bileti satışlarından dolayı borçlu olduğunun açık bir şekilde görüleceğini ileri sürerek İstanbul ....
İcra Müdürlüğü'nün ... esas ayılı dosyasında davalının itirazının iptaline, takibin devamına, haksız olarak itiraz eden davalının icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili,müvekkilinin bu ticari ilişki için davacı ... Turizme toplamda 10.000-Euro tutarında bakiye ödeme yaptığını, müvekkilin davacıya hiçbir borcunun bulunmadığının ticari defter incelemesi neticesinde de ortaya çıkacağını, davacının kendi çalışanının cari hesap tutarken yaptığı hata neticesinde müvekkilinin olmayan borcun ödettirilmeye çalışıldığını, davacı yanın çalışanının, davacı yan hesaplarındaki müvekkile ait bilet bedelleri toplamında hata yaptığını, müvekkilinin davacı ... ’den satın aldığı 48 adet uçak biletinin fiyatı 250-euro iken hesaba 350-euro olarak aktardığını, davacının çalışanının yaptığı bu yanlış hesaplama neticesinde toplamda 4.800-euro tutarındaki borcun müvekkiline yüklenmeye çalışıldığını, müvekkilinin ...’na ait biletler için davacı şirkete ayrıca ödeme yaptığını, davacının hesap hatası ve ...
biletleri için müvekkilin bakiyesi olan 2.500-euro toplam tutarı üzerinden TL cinsinden müvekkili aleyhine haksız ve hukuka aykırı bir takip başlatıldığının açık olduğunu, davacı tarafından müvekkile hesap kat ihtarnamesi tebliğ edilmediğini,belirterek davanın reddine ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, tarafların ticari defterlerinin birbirleri ile uyumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı takibine vaki davalı borçlunun itirazının iptali ile takibin aynen devamına, alacağın %20 si tutarında icra inkar tazminatının davalı borçludan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davalı vekili; davacının çalışanının, davacı hesaplarındaki müvekkile ait bilet bedelleri toplamında hata yaptığını, müvekkilinin davacı ... ’den satın aldığı 48 adet uçak biletinin fiyatı 250-euro iken hesaba 350-euro olarak aktarıldığını, davacının çalışanının yaptığı bu yanlış hesaplama neticesinde toplamda 4.800-Euro tutarındaki borcun müvekkiline yüklenmeye çalışıldığını, müvekkilinin ....’na ait biletler için davacı şirkete ayrıca ödeme yaptığını, davacının hesap hatası ve ... biletleri için müvekkilin bakiyesi olan 2.500-Euro toplam tutarı üzerinden TL cinsinden müvekkili aleyhine haksız ve hukuka aykırı bir takip başlatıldığını, mahkemece, davacı şirketin çalışanının hatasına ilişkin hiç bir araştırma ve inceleme yapmadığını, ...
nin tarifeli uçuş bilet anlaşmasına ilişkin davacıya 2.500-Euro teminat yatırıldığını, taraflar arasındaki ticari ilişkinin sona ermesine rağmen bu bedelin müvekkiline iade edilmediğini, cari hesap kesilmeden icra takibi yapılamayacağını ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Elde ki dava, ticari satımdan kaynaklanan alacağa vaki itirazın iptaline ilişkindir. HMK 222.mdde uyarınca tarafların ticari defterleri incelenmiştir.Dava konusu faturaların her iki tarafın da defterlerinde kayıtlı olduğu, tarafların ticari defterlerinin davacının davalıdan 18.289,20-TL alacağının bulunduğu hususunda birbirini teyit ettiği belirlenmiştir.Davacı tarafından düzenlenen faturalar davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu gibi bu faturaların davalı tarafından BA formunda da beyan edilmesi karşısında, yanlışlık neticesi daha fazla fiyattan bilet kesildiği iddiası dinlenebilir görülmemiştir.Ayrıca , 2.500-euro ödeme ile ilgili dava dışı THY ile kendisi arasındaki yazışma suretini sunmuş olup, ibraz edilen belge davalının iddiasını kanıtlayıcı nitelikte olmadığı gibi tarafların defterlerinin sonuçlarının mutabık bulunduğu gözetildiğinde ödeme iddiası kanıtlanamıştır.
TTK'nın 89'uncu maddesinde cari hesap sözleşmesi; iki kişinin herhangi bir hukuki sebep veya ilişkiden doğan alacaklarını teker teker ve ayrı ayrı istemekten karşılıklı olarak vazgeçip bunları kalem kalem alacak ve borç şekline çevirerek hesabın kesilmesinden sonra çıkacak artan tutarı isteyebileceklerine ilişkin sözleşme olarak tanımlanmış olup, cari hesap sözleşmesinin yazılı yapılmadıkça geçerli olmayacağı düzenlenmiştir. Somut olayda, taraflar arasında yazılı bir cari hesap sözleşmesi ibraz edilmemiş olup, taraflar arasında açık hesap ilişkisi bulunduğundan TTK m.94 hükmünün somut olayda uygulanma yeri bulunmamaktadır. Açıklanan nedenlerle;HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda,davanın kabulüne ilişkin hükümde isabetsizlik olmadığından istinaf nedenleri yerinde olmayan davalı vekilinin başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Alınması gereken 1.249,33-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 312,33-TL harcın mahsubu ile bakiye 937-TL harcın davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Davalı tarafından yapılan istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, davacı tarafça yapılan 28,35-TL istinaf yargı giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 08/04/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/161218 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi