6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Cari hesap alacağında ayıp ihbarının süresinde ve usulünce ispatlanamaması

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2020/96 E. 2022/1250 K. · · İlk derece: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalHak düşürücü süre

Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan Ayıp İhbarı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Ticari satımda alıcının ayıp savunmasına dayanabilmesi için, ayıbın niteliğine göre TTK 23/1-c ve TBK 223/2'de belirtilen sürelerde satıcıya bildirimde bulunulması ve bu bildirimin TTK 18/3 uyarınca belirlenen usule uygun bir belgeyle (noter, taahhütlü mektup, telgraf, güvenli elektronik imza vb.) ispatlanması gerekir. Salt üçüncü bir kurum tarafından yaptırılan test/analiz raporunun sunulması, satıcıya usulüne uygun ayıp ihbarında bulunulduğunu ispata yeterli değildir; ayrıca test raporu içeriğindeki ürünlerin satılan ürünlerle aynı olduğu da fatura ve diğer belgelerle somutlaştırılamıyorsa ayıp savunması ispatlanamamış sayılır ve cari hesap alacağının tahsiline karar verilir.

Ele alınan sorunlar

Ayıp ihbarının süresinde ve usulünce yapıldığının ispatlanamaması → ret

İddia: Davalı, süresinde ayıp ihbarında bulunduğunu, malların iadesi talebinin cevapsız bırakıldığını, 17.04.2018 tarihli test raporu ile ürünlerin gizli ayıplı olduğunun tespit edildiğini ileri sürerek kararın kaldırılıp davanın reddedilmesini istemiştir.

Gerekçe: TTK 23/1-c uyarınca ayıp teslim sırasında açıkça belli ise 2 gün, değilse incelemeyi takiben 8 gün içinde satıcıya ihbar edilmesi gerekir; TBK 223/2'ye göre bu bildirim yapılmazsa satılan kabul edilmiş sayılır, ancak olağan gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak gizli ayıplarda bu süre öğrenmeden itibaren işler ve bildirim hemen yapılmalıdır. TTK 18/3 uyarınca tacirler arası ihbar/ihtarların noter, taahhütlü mektup, telgraf veya güvenli elektronik imza ile kayıtlı elektronik sistem üzerinden yapılması mümkündür ve gerekli usule uygunluğun ispatı bu şekilde bir belgeyle yapılmalıdır. Somut olayda taraflar arasında 2017 yılından itibaren devam eden ticari ilişki bulunduğu, cari hesap bakiyesinin 2018 yılı boyunca devam eden alımlardan oluştuğu, takip tarihine kadar ticari ilişkinin sürdüğü tespit edilmiştir. Davalının sunduğu 17.04.2018 tarihli test raporunun davacıya TTK 18/3'e uygun şekilde ayıp ihbarında bulunulduğunu gösteren bir belge niteliğinde olmadığı, ayrıca faturalarda ürünlerin ayırt edici özelliğinin bulunmaması nedeniyle test raporu içeriğindeki suni derilerin satılan suni derilerle aynı olup olmadığının da belirlenemediği görülmüştür. Bu nedenlerle davalının ayıba yönelik savunmasının ispatlanamadığının kabulü ile alacağın tahsili amacıyla itirazın iptaline karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Ticari satımda ayıp savunmasının kabul edilebilmesi için ayıp ihbarının TTK 18/3'te sayılan usule uygun bir belgeyle (noter, taahhütlü mektup, telgraf, güvenli elektronik imza vb.) ispatlanması gerektiği; üçüncü kişi tarafından yaptırılan test raporunun bu ispatı tek başına sağlamadığı yönündeki tespit, benzer ticari satım/ayıp ihbarı uyuşmazlıklarında bölgesel emsal niteliği taşımaktadır.

Usul tespitleri

Hak düşürücü süre
TTK 23/1-c uyarınca, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içinde, açıkça belli değilse malı inceleyip/inceletip ayıp ortaya çıktığında bu inceleme süresini takip eden 8 gün içinde durumu satıcıya ihbar etmekle yükümlüdür; TBK 223/2 uyarınca gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak gizli ayıplarda bildirim, ayıbın öğrenilmesinden hemen sonra yapılmalıdır; bildirim yapılmazsa satılan ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali cari hesap ticari satım gizli ayıp ayıp ihbarı TTK 18/3 usulüne uygun ihbar ispat yükü

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 23/1-cTTK 18/3 · 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 223/2

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2020/96

KARAR NO 2022/1250

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 08/10/2019

NUMARASI 2018/1126 Esas - 2019/959 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 22/09/2022

Davanın kabulüne ilişkin verilen kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, davacı tarafından davalıya satılan ürünler için düzenlenen faturalardan doğan ve cari hesap ilişkisine dayanan 73.859,30- TL’lik alacak için 18.10.2018 tarihinde, İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası ile ilamsız takip yoluna başvurulduğunu, takibe karşı davalının borca haksız olarak itiraz ettiğini , davalının itirazının iptali ile takibin devamına, % 20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, taraflar arasında deri alım satımına ilişkin ticari ilişki bulunduğunu, davacı tarafından satılan suni deriler ayıplı olduğu için müşterisi ... A.Ş tarafından reklamasyon uygulandığını ve haricen bakiye borç kapatıldıktan sonra kendisiyle çalışılmayacağı söylenildiğini, suni derilerin yeterli nitelikte olmadığı ... tarafından yaptırılan testlerle sabit hale geldiği, raporda kurşun analizi sonucunda ürünlerin alıcı ihtiyacını karşılamadığı anlaşıldığı, suni derilerin yeterli niteliği taşımadığı anlaşıldığı anda hemen davalıya bildirim yaptığını söz konusu ürünleri iade etmek istediği, ancak davacı tarafından iadenin kabul edilmediğini savunarak davanın reddine karar vedilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, Davacı tarafından sunulan ticari defter ve kayıtların incelenmesi neticesinde mali bilirkişi raporuna göre, davacının davalıdan takibe konu tutar kadar alacağının mevcut olduğu, davalının ayıba ilişkin bildirdiği hususların tespitine yarar sadece test raporunun mevcut olduğu, test raporunun davacının tanzim ettiği faturalarda çeşitli kodlarda tanımlaması olan ürünlerden hangisine ait olduğu ve test raporuna göre gizli ayıp olarak nitelendirilen hususun alacağın ne kadarlık kısmına tekabül ettiği, ayrıca ürünlerin akıbeti ile davalının bundan zarar gördüğü hususlar da davacıya yaptığı bildirimlerin hangi ürünlere ve ne kadar tutara ilişkin olduğunun tespit edilemediği dikkate alınarak itirazın iptaline karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili, müvekkili tarafından süresinde ayıp ihbarında bulunulduğunu, malların iadesi talebinin cevapsız bırakıldığı, davalı/müvekkilin en büyük müşterisi olan ... A.Ş. tarafından müvekkile yönelik reklamasyon uygulandığı ve haricen davalıya bakiye borç kapatıldıktan sonra kendisiyle çalışılmayacağı söylenildiği,bu sebeple davacının müvekkilinin zararına neden olduğu, takibe ilişkin faturalarda bulunan suni derilerin yetersizliğinin 17.04.2018 tarihli test raporu ile tespit edildiğini, bilirkişice inceleme neticesinde gizli ayıplı bir şekilde teslim edildiğinin tespit edildiğini belirterek kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, ticari satımdan kaynaklanan cari hesap bakiyesinin tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir. TTK 23/1-c bendi “malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı 2 gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. "hükmünü haizdir. TBK’nun 223.maddesinin 2. fıkrası “Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz.

Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.” TTK’ nun 18/3. maddesine göre, tacirler arası ihbar/ihtarların noter marifetiyle , taahhütlü mektupla, telgrafla, güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik sistemle de yapılması mümkündür. Somut olayda ; taraflar arasında 2017 yılından bu yana devam eden ticari ilişki bulunduğu ,faturalarda stok kodlarıyla birlikte suni deri tanımlamasından başkaca bir belirleme bulunmadığı ,2017 yılından devredilen 13.895,34-TL borçla birlikte 2018 yılında düzenlediği 106.463-TL lik faturasına karşılık 46.500-TL ödemesi olduğu belirlenmiştir. Ayıba yönelik olarak davalı müşterisi ...

tarafından yaptırılan 17.04.2018 tarihli test raporunu sunmuş ise de ; cari hesap bakiyesinin neredeyse 2018 yılının tümünde devam eden alımlar nedeniyle oluştuğu ,takip tarihine kadar ticari ilişkinin devam ettiği ,17.4.2018 tarihli test raporunun davacıya ayıba dayalı hakların kullanılmasını teminen TTK nun 18/3 maddesine uygun olarak ayıp ihbarında bulunulduğuna ilişkin bir belge de sunulmamıştır. Öte yandan ; dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde, her ne kadar ürün satışına dair faturalar varsa da faturalarda ürünlerin ayırt edici özelliğinin bulunmadığı, laboratuvarda incelenen test raporu içeriğindeki suni deriler ile satılan suni derilerin aynı olup olmadığının belirlenemediği anlaşılmakla davalının ayıba yönelik savunmalarının ispatlanamadığının kabulü gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle ayıba yönelik savunmanın ispatlanamadığının kabulü ile alacağın tahsilini teminen itirazın iptaline karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş,davalı vekilinin istinaf nedeni yerinde olmadığından başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 5.045,32-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 1.315,73-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.729,59‬‬-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davalı tarafından sarf edilen istinaf yargı giderinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 22/09/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/150829 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.