6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Sonraki protokoldeki özel yetki şartı önceki sözleşmeye üstün tutulur

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/516 E. 2021/515 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Menfi tespit / İstirdatkaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali

Davacının nitelemesi: Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Tacirler arasında aynı çek/alacak ilişkisine dair birden fazla sözleşmede farklı yetki şartları bulunması halinde, dava konusu senede özgü olarak sonradan düzenlenen ve o senedi kapsayan protokoldeki yetki şartı, önceki genel sözleşmedeki yetki şartına göre uygulanır; özel ve sonraki düzenleme önceliklidir.

Ele alınan sorunlar

Taraflar arasında birden fazla yetki sözleşmesi bulunması halinde hangisinin uygulanacağı → kabul

İddia: Davacı vekili, dava konusu çeklerle ilgili düzenlenen 29/09/2017 tarihli 'Teminat Olarak Verilen Çeklerle İlgili Protokol' başlıklı sözleşmenin 7. maddesindeki yetki şartının (İstanbul Anadolu Mahkemeleri ve İcra Daireleri) dikkate alınmadan, tedarikçi sözleşmesindeki yetki şartına göre karar verildiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: HMK'nın 17. maddesi uyarınca tacirler veya kamu tüzel kişileri aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilir ve taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır. Davaya dayanak yapılan 23.12.2016 tarihli tedarikçi sözleşmesinin 3.16. maddesinde sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklar yönünden İstanbul Merkez Adliyesi Mahkeme ve İcra Daireleri yetkili kılınmıştır. Ancak taraflar arasında bu sözleşmeden başka, dava konusu çeki de içeren dava dışı bir kısım diğer çeklerle ilgili düzenlemeler içeren 29.09.2017 tarihli 'teminat olarak verilen çeklerle ilgili protokol' imzalanmış ve bu protokolün 7. maddesinde ihtilaf halinde İstanbul Anadolu Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili olduğu düzenlenmiştir. Tacir olan taraflar arasında sözleşmeden kaynaklı alacak ilişkisi nedeniyle verilen çeklere yönelik yetki sözleşmesi geçerli olup davanın münhasıran bu mahkemelerde açılması gerekmektedir. Tedarik sözleşmesinden sonra düzenlenen protokolde başka bir mahkemenin yetkili kılınması nedeniyle, çeklere ilişkin özel olarak düzenlenen protokoldeki yetki şartının dikkate alınması gerekir. Mahkemece, davaya konu çek nedeniyle düzenlenen protokol hükmüne göre yetki itirazının reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Aynı taraflar arasında aynı senede ilişkin birden fazla yetki sözleşmesi bulunması halinde, senede özgü olarak sonradan akdedilen özel protokoldeki yetki şartının, genel sözleşmedeki yetki şartına göre öncelikli uygulanacağına ilişkin tespit içermesi nedeniyle emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Tacirler arasında aynı senede ilişkin olarak sonradan akdedilen özel protokolde yer alan yetki şartı, önceki genel sözleşmedeki yetki şartına göre öncelikle uygulanır ve dava bu protokolde belirlenen mahkemede açılmalıdır.
Dava şartı
yetki

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
yetki sözleşmesi HMK 17 tacirler arası yetki sözleşmesi menfi tespit yetki itirazı

Atıf yapılan mevzuat: 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 17HMK 353(1)a-3

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/516

KARAR NO 2021/515

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 10/07/2018

NUMARASI 2018/500 Esas 2018/779 Karar

DAVA

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/04/2021

Yetki itirazının kabulüne ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, taraflar arasında imzalanan, 23/12/2016 tarihli Tedarikçi Sözleşmesi başlıklı sözleşme ile sözleşme içeriğinde akdedilen ve sözleşme konusunu teşkil eden hususlarda davalı ile anlaşmaya vardıklarını, iş bu sözleşme gereğince, davalı tedarikçi şirket müvekkil şirket tarafından kendisine bildirilen yerlere, sipariş edilen malları süresinde ve eksiksiz olarak teslim etmek yükümlülüğü altında olmasına rağmen davalı taraf sözleşmeden doğan bu ve diğer yükümlülükleri yerine getirmediğini, müvekkili şirketin sözleşme kapsamındaki yükümlülükleri nedeniyle davalı lehine çek keşide ettiğini ve ödemelerinin yapıldığını, çeklerin teminat ve peşinat olması nedeniyle ödendiğini, ancak bugüne kadar davalının tedarikçi sözleşmesi çerçevesinde yapmayı ve sevk etmeyi taahhüt etmiş olduğu ürünleri müvekkil şirkete teslim edemediğinden bahisle sözleşme konusu ürünlerin teminatı olması amacıyla davalıya keşide ve teslim edilen ...

Bankası A.Ş. 3016158 seri nolu, 30/04/2018 vade tarihli 30.000-TL bedelli dava konusu 1 adet çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili ; taraflar arasında akdedilen ve davacının dayandığı tedarikçi sözleşmesinin 3.16.maddesinde İstanbul Merkez Adliye Mahkemelerinin yetkili olduğunun düzenlendiğinden bahisle yetki itirazında bulunduklarını, öncelikle davanın yetkisizlik nedeniyle usulden reddini, kabul görmediği takdirde esasa ilişkin savunmaları dikkate alınarak esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, taraflar arasında düzenlenen tedarikçi sözleşmesinin 3.16.maddesinde İstanbul Mahkemelerinin yetkisinin kabul edildiği,uyuşmazlığın sözleşme hükümlerine göre çözümleneceği dikkate alınarak yetki dava dilekçesinin yetkisizlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; 29/09/2017 tarihli dava konusu çeklerle ilgili yapılan "Teminat Olarak Verilen Çeklerle İlgili Protokol" başlıklı sözleşme ve bu sözleşmenin 7.maddesinde yer alan yetki şartının dikkate alınmadan karar verildiğini, işbu sözleşmede İstanbul Anadolu Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili olduğunun kararlaştırıldığını, yetki sözleşmesinin geçerli olabilmesi için uyuşmazlığın belirli ya da belirlenebilir olması gerektiğini, aynı uyuşmazlıkla ilgili başka bir çek nedeniyle verilen yetkisizlik kararının İstanbul BAM 14.HD nin kararı ile kaldırıldığını, İstanbul Anadolu Mahkemelerinin yetkili olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasında düzenlenen ürün tedarik sözleşmesi kapsamında davacı tarafından davalıya verilen çekin bedelsiz olduğu iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir. HMK'nın 17. maddesinde; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" hükmüne yer verilmiştir. Davaya dayanak yapılan 23.12.2016 tarihli sözleşmenin 3.16. maddesinde, sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklar yönünden İstanbul Merkez Adliyesi Mahkeme ve İcra Daireleri yetkili kılınmıştır. Taraflar arasında bu sözleşmeden başka, uyap ortamında mevcut ancak ilk derece mahkemesince dosyaya fiziki olarak konulmayan dava dilekçesinin eki 29.09.2017 tarihli "teminat olarak verilen çeklerle ilgili protokol " imzalandığı, protokolde davaya konu çeki de içeren dava dışı bir kısım diğer çeklerle ilgili düzenlemeler bulunduğu anlaşılmaktadır.

Anılan protokolün 7. maddesinde ihtilaf halinde İstanbul Anadolu Mahkeme ve İcra Dairelerinin yetkili olduğu düzenlenmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere, tacir olan taraflar arasında, sözleşmeden kaynaklı alacak ilişkisi nedeniyle verilen çeklere yönelik yetki sözleşmesi geçerli olup, davanın münhasıran bu mahkemelerde açılması gerekmektedir.Tedarik Sözleşmesinden sonra düzenlenen protokolde başka bir mahkemenin yetkili kılınması nedeniyle çeklere ilişkin özel olarak düzenlenen protokoldeki yetki şartının dikkate alınması gerekir. Mahkemece, davaya konu çek nedeniyle düzenlenen protokol hükmüne göre yetki itirazının reddine karar verilmesi gerekirken ,kabulüne karar verilmesi doğru olmamıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, İstanbul Anadolu 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/500 Esas - 2018/779 Karar sayılı 10/07/2018 tarihli kararının, HMK.'nun 353(1)a-3 gereği KALDIRILMASINA; "Davanın yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE" İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.02/04/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/140770 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.