6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Konişmentodaki yetki şartının halef sıfatıyla dava açan sigortacıyı bağlaması

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/692 E. 2021/1064 K. · · İlk derece: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetki

Davacının nitelemesi: Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

rücu (taşıma temelli)

Gerekçe özeti

Bir taşıma ilişkisinde konişmentoda yer alan yetki sözleşmesi, konişmentoyu kabul eden yükleten/ihracatçının sigortalısı olduğu sigorta şirketi tarafından TTK 1472 uyarınca halef sıfatıyla açılan rücu davasında da bağlayıcıdır; tacirler arasında HMK 17 koşullarına uygun olarak yapılmış yetki sözleşmesi, halefin açtığı davada da geçerlidir ve yetkisizlik kararına dayanak oluşturur.

Ele alınan sorunlar

Konişmentodaki yetki şartının davacı sigortacıyı bağlayıp bağlamadığı → ret

İddia: Davacı vekili, dosyadaki konişmentonun eklerinin bulunmadığını, davalı tarafından ibraz edilen konişmento ekinin dava konusu konişmentoya ait olup olmadığının tartışmalı olduğunu, belgede sigortalının imzası bulunmadığını ve belgeyi kabul etmediklerini, bu nedenle yetki şartının davalı tarafça ileri sürülemeyeceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: Dava, TTK 1472 uyarınca nakliyat abonman sigorta poliçesi kapsamında yükte meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği tazminatın zarar sorumlularından rücuen tahsili istemine ilişkindir. Davacının sigortalısı konişmentoda yükleten/ihracatçı sıfatını haizdir. TTK 1228/1 uyarınca konişmento, taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispatlayan ve taşıyanın eşyayı ancak konişmentonun ibrazı karşılığında teslimle yükümlü olduğunu gösteren senettir. Davacı davayı sigortalısına halef sıfatıyla açtığından, konişmentoda sigortalıyı bağlayan kayıtlar halef sıfatıyla davacıyı da bağlar. Konişmentonun 5. maddesinde ihtilaf halinde İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğu yazılıdır. Tacirler arasında imzalanan ve HMK 17 uyarınca geçerli bulunan bu yetki sözleşmesi nedeniyle davalı vekilinin yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Konişmentodaki yetki şartının, sigortalıya halef olarak dava açan sigorta şirketini de bağladığına ilişkin tespit, gemi ve yük alacaklılığından kaynaklanan rücu davalarında yetki itirazlarının değerlendirilmesi açısından emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Konişmentoda yer alan ve tacirler arasında HMK 17 uyarınca geçerli olan yetki sözleşmesi ile belirlenen mahkeme, konişmentoya halef sıfatıyla bağlı olan davacı sigortacının açtığı davada da yetkilidir.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
konişmento yetki sözleşmesi halefiyet rücu yükleten yetkisizlik itirazı

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 1472TTK 1228/1TTK 1237/1 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 17

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/692

KARAR NO 2021/1064

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 15/01/2021

NUMARASI 2020/266 Esas 2021/12 Karar

DAVA

Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/07/2021

Yetki itirazının kabulüne ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili ; Müvekkili şirket tarafından sigortalanan emtianın Türkiye'den Fransa'ya sevki esnasında davalının sorumluluğunu gerektirecek şekilde alıcısına hasarlı teslim edildiğini,hasar bedelini sigortalıya ödediğini ,temlik alacaklısı sıfatıyla dava hakkı kazandığını,dava açılmadan önce davalı aleyhine İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça takibe itiraz edildiğini, 2019/24283 Başvuru numarası ile arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, anlaşmanın sağlanamadığını,fazlaya dair dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla;

6. 104,50 TL hasar bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin ...'nın acentesi olmadığından davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, hak düşürücü sürenin geçtiğini, konşimentoda yetki-tahkim anlaşması uyarınca İzmir Mahkemeleri yetkili olduğundan davanın yetkisizlik nedeniyle reddi gerektiğini, emtiaların ne zaman, nasıl ve ne şekilde hasarlandığının belli olmadığını, taşıyanın tek sorumluluğunun yola ve yüke elverişli konteyner tahsis etmek olup, konteynerlerde herhangi bir eksiklik ve hasar olmadığını, usule uygun survey veya hasar ihbarı yapılmadığını, taşıyanın konteynerin içindeki yüke müdahalesinin söz konusu olmadığını,kaptan tarafından imzalanmış bir interchange raporunun bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, konişmentonun incelenmesinde 5.maddede "işbu konişmento kapsamında taşıyan aleyhine zuhur edebilecek olan her nevi talepleri Türk Hukukuna göre ve taşıyan ve tacirin başvurmayı kabul etmiş oldukları yegane inhisari yetkiye sahip İzmir Mahkemelerince çözüme kavuşturulacaktır." hususuna yer verildiği, TTK nın 1237/1.maddesinde taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmentonun esas alınacağının belirtildiği, davacı ... şirketinin sigortalısı tarafından kabul edilen bu madde nazara alındığında davacı ... şirketinin TTK. 1472.maddesi gereğince sigortalısının halefi durumuna geçtiği, bu maddenin sigorta şirketi yönünden de geçerli ve bağlayıcı olduğu, HMK nun 17.maddesinde tacirler veya kamu tüzel kişilerinin aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilecekleri, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça davanın sadece sözleşme ile belirlenen bu mahkemede açılacağının düzenlendiği dikkate alınarak, davalı şirketin yetki itirazının yerinde olduğu ve İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliği nedeniyle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; dosyaya sunulu deliller arasında konşimento mevcut ise de eklerinin bulunmadığını, davalı tarafından konşimento eki adı altında dosyaya ibraz edilen belgenin dava konusu konşimentoya ait olup olmadığının tartışmalı olduğunu, belgelerde müvekkil şirket sigortalısının imzası bulunmadığını, belgenin tarafınca kabul edilmediğini, bu nedenle yetki şartının davalı tarafça ileri sürülemeyeceğini, bu nedenlerle kararın kaldırılarak davanın mahkemesine iadesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, TTK 1472.maddesi uyarınca Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi uyarınca yükte meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği tazminatın zarar sorumlularından rücuen tahsili istemine ilişkindir.Davacının sigortalısı Vestel Ticaret AŞ konişmentoda yükleten/ihracatçı sıfatını haizdir.TTK 1228/1 maddesinde konişmento,bir taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispatlayan ,eşyanın taşıyan tarafından teslim alındığını veya gemiye yüklendiğini gösteren ve taşıyanın eşyayı ,ancak onun ibrazı karşılığında teslimle yükümlü olduğu senet" olarak tarif edilmiştir.Davacı davayı sigortalıya halef sıfatıyla açmış olup,konişmentoda sigortalıyı bağlayan kayıtlar halef sıfatıyla davacıyı da bağlayacaktır.

Konişmentonun 5. maddesinde ihtilaf vukunda "... İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğu" yazılıdır.Tacirler arasında imzalanan HMK 17.madde uyarınca geçerli bulunan yetki sözleşmesi nedeniyle davalı vekilinin yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.01/07/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/140332 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.