Konişmentodaki yetki şartının halef sıfatıyla dava açan sigortacıyı bağlaması
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/692 E. 2021/1064 K. · · İlk derece: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
Alacakistinaf başvurusunun esastan reddiKesin
★ EmsalGörev ve yetki
Davacının nitelemesi: Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
rücu (taşıma temelli)
Gerekçe özeti
Bir taşıma ilişkisinde konişmentoda yer alan yetki sözleşmesi, konişmentoyu kabul eden yükleten/ihracatçının sigortalısı olduğu sigorta şirketi tarafından TTK 1472 uyarınca halef sıfatıyla açılan rücu davasında da bağlayıcıdır; tacirler arasında HMK 17 koşullarına uygun olarak yapılmış yetki sözleşmesi, halefin açtığı davada da geçerlidir ve yetkisizlik kararına dayanak oluşturur.
Ele alınan sorunlar
Konişmentodaki yetki şartının davacı sigortacıyı bağlayıp bağlamadığı → ret
İddia: Davacı vekili, dosyadaki konişmentonun eklerinin bulunmadığını, davalı tarafından ibraz edilen konişmento ekinin dava konusu konişmentoya ait olup olmadığının tartışmalı olduğunu, belgede sigortalının imzası bulunmadığını ve belgeyi kabul etmediklerini, bu nedenle yetki şartının davalı tarafça ileri sürülemeyeceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Gerekçe: Dava, TTK 1472 uyarınca nakliyat abonman sigorta poliçesi kapsamında yükte meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği tazminatın zarar sorumlularından rücuen tahsili istemine ilişkindir. Davacının sigortalısı konişmentoda yükleten/ihracatçı sıfatını haizdir. TTK 1228/1 uyarınca konişmento, taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispatlayan ve taşıyanın eşyayı ancak konişmentonun ibrazı karşılığında teslimle yükümlü olduğunu gösteren senettir. Davacı davayı sigortalısına halef sıfatıyla açtığından, konişmentoda sigortalıyı bağlayan kayıtlar halef sıfatıyla davacıyı da bağlar. Konişmentonun 5. maddesinde ihtilaf halinde İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğu yazılıdır. Tacirler arasında imzalanan ve HMK 17 uyarınca geçerli bulunan bu yetki sözleşmesi nedeniyle davalı vekilinin yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Konişmentodaki yetki şartının, sigortalıya halef olarak dava açan sigorta şirketini de bağladığına ilişkin tespit, gemi ve yük alacaklılığından kaynaklanan rücu davalarında yetki itirazlarının değerlendirilmesi açısından emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Konişmentoda yer alan ve tacirler arasında HMK 17 uyarınca geçerli olan yetki sözleşmesi ile belirlenen mahkeme, konişmentoya halef sıfatıyla bağlı olan davacı sigortacının açtığı davada da yetkilidir.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
konişmento↗ yetki sözleşmesi↗ halefiyet↗ rücu↗ yükleten↗ yetkisizlik itirazı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/692
KARAR NO 2021/1064
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 15/01/2021
NUMARASI 2020/266 Esas 2021/12 Karar
DAVA
Alacak (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/07/2021
Yetki itirazının kabulüne ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili ; Müvekkili şirket tarafından sigortalanan emtianın Türkiye'den Fransa'ya sevki esnasında davalının sorumluluğunu gerektirecek şekilde alıcısına hasarlı teslim edildiğini,hasar bedelini sigortalıya ödediğini ,temlik alacaklısı sıfatıyla dava hakkı kazandığını,dava açılmadan önce davalı aleyhine İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça takibe itiraz edildiğini, 2019/24283 Başvuru numarası ile arabuluculuk yoluna başvurulduğunu, anlaşmanın sağlanamadığını,fazlaya dair dava ve talep hakkı saklı kalmak kaydıyla;
6. 104,50 TL hasar bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin ...'nın acentesi olmadığından davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, hak düşürücü sürenin geçtiğini, konşimentoda yetki-tahkim anlaşması uyarınca İzmir Mahkemeleri yetkili olduğundan davanın yetkisizlik nedeniyle reddi gerektiğini, emtiaların ne zaman, nasıl ve ne şekilde hasarlandığının belli olmadığını, taşıyanın tek sorumluluğunun yola ve yüke elverişli konteyner tahsis etmek olup, konteynerlerde herhangi bir eksiklik ve hasar olmadığını, usule uygun survey veya hasar ihbarı yapılmadığını, taşıyanın konteynerin içindeki yüke müdahalesinin söz konusu olmadığını,kaptan tarafından imzalanmış bir interchange raporunun bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, konişmentonun incelenmesinde 5.maddede "işbu konişmento kapsamında taşıyan aleyhine zuhur edebilecek olan her nevi talepleri Türk Hukukuna göre ve taşıyan ve tacirin başvurmayı kabul etmiş oldukları yegane inhisari yetkiye sahip İzmir Mahkemelerince çözüme kavuşturulacaktır." hususuna yer verildiği, TTK nın 1237/1.maddesinde taşıyan ile konişmento hamili arasındaki hukuki ilişkilerde konişmentonun esas alınacağının belirtildiği, davacı ... şirketinin sigortalısı tarafından kabul edilen bu madde nazara alındığında davacı ... şirketinin TTK. 1472.maddesi gereğince sigortalısının halefi durumuna geçtiği, bu maddenin sigorta şirketi yönünden de geçerli ve bağlayıcı olduğu, HMK nun 17.maddesinde tacirler veya kamu tüzel kişilerinin aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilecekleri, taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça davanın sadece sözleşme ile belirlenen bu mahkemede açılacağının düzenlendiği dikkate alınarak, davalı şirketin yetki itirazının yerinde olduğu ve İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliği nedeniyle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; dosyaya sunulu deliller arasında konşimento mevcut ise de eklerinin bulunmadığını, davalı tarafından konşimento eki adı altında dosyaya ibraz edilen belgenin dava konusu konşimentoya ait olup olmadığının tartışmalı olduğunu, belgelerde müvekkil şirket sigortalısının imzası bulunmadığını, belgenin tarafınca kabul edilmediğini, bu nedenle yetki şartının davalı tarafça ileri sürülemeyeceğini, bu nedenlerle kararın kaldırılarak davanın mahkemesine iadesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava, TTK 1472.maddesi uyarınca Nakliyat Abonman Sigorta Poliçesi uyarınca yükte meydana gelen hasar nedeniyle davacının sigortalısına ödediği tazminatın zarar sorumlularından rücuen tahsili istemine ilişkindir.Davacının sigortalısı Vestel Ticaret AŞ konişmentoda yükleten/ihracatçı sıfatını haizdir.TTK 1228/1 maddesinde konişmento,bir taşıma sözleşmesinin yapıldığını ispatlayan ,eşyanın taşıyan tarafından teslim alındığını veya gemiye yüklendiğini gösteren ve taşıyanın eşyayı ,ancak onun ibrazı karşılığında teslimle yükümlü olduğu senet" olarak tarif edilmiştir.Davacı davayı sigortalıya halef sıfatıyla açmış olup,konişmentoda sigortalıyı bağlayan kayıtlar halef sıfatıyla davacıyı da bağlayacaktır.
Konişmentonun 5. maddesinde ihtilaf vukunda "... İzmir Mahkemelerinin yetkili olduğu" yazılıdır.Tacirler arasında imzalanan HMK 17.madde uyarınca geçerli bulunan yetki sözleşmesi nedeniyle davalı vekilinin yetki itirazının kabulü ile davanın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.01/07/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/140332 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi