İcra takibinde şube işleminden doğan yetki itirazının reddi gerekir
İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/1162 E. 2021/1075 K. · · İlk derece: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
İtirazın iptalikaldırıp gönderme (HMK 353/1-a)Kesin
★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)usul emsali
Davacının nitelemesi: Yetki İtirazı mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor
Gerekçe özeti
İtirazın iptali davasında icra dairesinin yetkisine itiraz edilmişse, yetkili icra dairesi tespiti özel dava şartı olarak öncelikle çözülmelidir. Alacak sözleşmeden doğan para alacağına ilişkinse, genel yetkili yer (davalının ikametgahı) yanında sözleşmenin ifa yeri de yetkilidir; ayrıca alacaklının şubesinin işlemlerinden doğan uyuşmazlıklarda o şubenin bulunduğu yer de yetkilidir. Birden fazla yetkili yer bulunduğu (seçimlik yetki) hallerde seçim hakkı davacı alacaklıya aittir; alacaklı bu hakkını hangi yetkili icra dairesi yönünde kullanmışsa takip o yerde geçerli sayılır ve yetki itirazının reddi gerekir.
Ele alınan sorunlar
İcra dairesinin yetkisine itirazın çözümü → kabul
İddia: Davacı vekili, müvekkili şirketin İstanbul Şubesinin İTO kayıtlarına göre 17/05/2006'dan itibaren faal olduğunu, faturalarda İstanbul Şube adresinin belirtildiğini, bu nedenle icra takibinin yetkili yerde başlatıldığını ileri sürerek yetki itirazının kabulüne dair kararın kaldırılıp davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.
Gerekçe: İİK'nın 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davalarında yetkili icra dairesinde takibin yapılması özel dava şartı olup, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir. İİK 50. madde icra dairelerinin yetkisinin belirlenmesinde HMK'nın ilgili maddesine atıf yapmaktadır. HMK 6. madde uyarınca genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir; HMK 10. madde uyarınca sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir ve ifa yeri TBK 89. maddeye göre tespit edilir; istek para alacağına ilişkin olduğundan alacaklının ikametgahı mahkemesi yetkilidir. HMK 14(1) maddesi uyarınca bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Seyahat acentesi olan davacı şirketin İstanbul Ticaret Sicilinde kayıtlı İstanbul Şubesinin tescilli adresi ile takibe dayanak faturalardaki adresin aynı olması, faturaların bu şube tarafından tanzim edildiğini göstermektedir. Buna göre icra takibi davalı borçlunun yerleşim yeri icra dairesinde yapılabileceği gibi özel yetki kuralı gereği akdin ifa yeri icra dairesinde de yapılabilir; birden fazla mahkeme/icra dairesinin yetkili olduğu seçimlik yetki hallerinde seçim hakkı davacı alacaklıya aittir ve davacı bu hakkını HMK 10 gereği yetkili icra dairesi olan İstanbul Anadolu İcra Daireleri yönünde kullanmıştır. Bu nedenle icra dairesinin yetkisine itirazın reddine karar verilmesi ve yargılamaya devam edilmesi gerekirken, ilk derece mahkemesince yetki itirazının kabulü ile davanın usulden reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Gerekçe kaynağı: özgün
Emsal değeri
Şube işlemlerinden doğan alacaklarda ve sözleşmeden doğan para alacaklarında seçimlik yetkinin nasıl belirleneceği, seçim hakkının davacı alacaklıya ait olduğu ve icra dairesi yetkisine itirazın bu ilkeler çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği yönünden emsal niteliktedir.
Usul tespitleri
- Yetkili mahkeme
- Sözleşmeden doğan para alacağına ilişkin itirazın iptali davasında, genel yetkili yer davalının ikametgahı olmakla birlikte, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesi/icra dairesi de yetkilidir; ayrıca alacaklının şubesinin işlemlerinden doğan alacaklarda o şubenin bulunduğu yer de yetkilidir. Birden fazla yetkili yerin bulunduğu hallerde seçim hakkı davacı alacaklıya aittir.
- Dava şartı
- İtirazın iptali davasında yetkili icra dairesinde takibin yapılmış olması özel dava şartıdır.
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali↗ yetki itirazı↗ seçimlik yetki↗ şubenin işlemlerinden doğan yetki↗ ifa yeri mahkemesi↗ özel dava şartı↗
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO 2021/1162
KARAR NO 2021/1075
TÜRK MİLLETİ ADINA
İSTİNAF KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 16/07/2019
NUMARASI 2017/1265 Esas- 2019/938 Karar
DAVA
İtirazın İptali
İSTİNAF KARAR TARİHİ 01/07/2021
İlk derece mahkemesince verilen yetki itirazının kabulüne dair kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;
DAVA
Davacı vekili; davacı şirket ile davalı şirket arasında ticari iş ilişkisi kurulduğunu, verilen hizmet karşılığında faturalardan kaynaklanan cari hesap ektresi tahsil edilemediğinden davacı şirket adına İst. And. ... İcra Müd. ... esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, davalı firmanın borcu olmadığının beyan ederek borca itiraz ettiğini, davacı şirketin muhasebe kayıtlarında davalı şirketin 9.551,33-TL davacı şirkete borçlu olduğunun anlaşıldığını, ancak davalı firmanın borcu ödememekte ısrarlı olması üzerine takibe geçildiğini, davalının yetki itirazının reddini, davanın kabulünü, davalı borçlunun İst. And. ... İcra Müd. ... Esas sayılı dosyasına vaki itirazın iptali ile %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı vekili, yetkili mahkemenin İstanbul ticaret mahkemeleri olduğunu, alacaklı olduğunu iddia eden şirketin faturalandırıldığı kök işlem esasen uçak bileti satın alma hizmeti olduğunu, alacaklı olduğunu iddia eden şirket davalı şirket personeli hakkında uçak bileti olma, bilet iptali ve biletin açığa alınması işlemlerinde, veridği hizmetin kusurlu olmasından kaynaklanan ceazi sonuçlara davalı şirketin katlanması gerektiğini, davacı şirketin hizmete konu uçak biletini açığa alarak davalı adına yeni bilet kesmesi için işlemleri gerçekleştirmesi gerekirken hizmetindeki kusur nedeni ile cezalarla muhatap olması ve bu cezaların davalıya şarj edilme girişimi olduğu açıkça ortaya çıkacağını, davacı şirketin kendi kusurundan kaynaklansa da biletin açığa alınması veya iptali nedeni ile muhatap olduğunu iddia ettiği cezaların ödeme konusunda davalı şirketle irtibat kurduğunu, davaya konu alacak iddiası üzerine sünger çekilmesi için mutabakata varıldığını, davalı şirketin 3.000-TL ödeme gerçekleştirdiğini, davacı firmanın bu ödemeyi katmadığını, alacak iddiasının dayandırıldığı faturaların davalıya tebliğ edilmediğini,faturalara itirazlarını bildirmekle faturanın içeriği ve tutarının davalı şirketçe kabul edilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, İİK 67 maddesine yapılan itiraz iptali davasında öncelikle takip dosyasına yapılan yetki itirazının çözümlenmesi gerektiği, davalının süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunduğu, takip dosyasındaki faturalarda Koşuyolu adresi yazılmış ise de davacının İstanbul Kadıköyde Şubesi bulunduğuna ilişkin bir delil bulunmadığı HMK 14 maddesi ile BK 89 maddesinin uygulama alanının bulunmadığı, davalının adresinin ise Beyoğlu/İstanbul olduğu, yargı sınırları içinde bulunmadığı, usulüne uygun yetkili yerde yapılmış takip bulunmadığından davalının icra dairesinin yetkisine itirazın kabulü ile itirazın iptali isteminin usulden reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili; İTO kayıt bilgi dökümünde, müvekkili şirketin 17/05/2006 yılından beri İstanbul'da şubesinin olduğu ve halen faaliyette bulunduğunun ispatlandığını, müvekkili şirketin faturalarında İstanbul Şube adresi belirtildiğini, resmi kayıtlara geçen müvekkilce kesilen e-arşiv faturalarda İstanbul Şube adresi belirtilmesinin İstanbul Şubesi'nin resmi olarak varlığını gösterdiğini, aksi durumda resmi evrakta sahtecilik suçu oluşturacağını belirterek kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE
Dava,davalıya satılan ödenmeyen bilet satış bedellerinin tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptaline ilişkindir. İ.İ.K.'nın 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davalarında yetkili icra dairesinde takibin yapılması özel dava şartı olup, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla mahkemece re’sen dikkate alınması gerekir. Bilindiği üzere İİK'nın 50. maddesinde icra dairelerinin yetkisinin belirlenmesinde HMK'nın ilgili maddesine atıf yapılmıştır. HMK’nun 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir. Aynı yasanın 10.maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.Sözleşmenin ifa edileceği yer ise, 6098 sayılı TBK’nun 89.
maddesine göre tespit edilmelidir. İstek,para alacağına ilişkin olduğundan alacaklının ikametgahı mahkemesi yetkilidir. HMK 14(1)maddesinde bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda ,o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.Seyahat Acentesi olan davacı şirketin İstanbul Ticaret Sicilinin 589047 sicil numarasında kayıtlı İstanbul Şubesinin tescilli adresi Koşuyolu/İstanbul adresi olup takibe dayanak faturalarda da aynı adres mevcuttur. Buna göre faturalar da İstanbul şubesi tarafından tanzim edilmiştir.Dava konusu icra takibinin davalı borçlunun yerleşim yeri icra dairesinde yapılabileceği gibi özel yetki kuralı gereği akdin ifa yeri icra dairesinde de yapılabilir. Dava açarken ve icra takibi başlatılırken seçimlik yetki kapsamında birden fazla mahkeme ve icra dairesinin yetkili olması halinde seçim hakkı davacı alacaklı da olup davacı alacaklı seçim hakkını HMK 10 gereği yetkili icra dairesi olan İstanbul Anadolu İcra Daireleri yönünde kullanmıştır.
Buna göre yetkili icra dairesinde takip yapıldığını tesbit ile icra dairesinin yetkisine itirazın reddine karar verilmesi gerekmektedir. İlk derece mahkemesi'nce icra takibinin yetkili yerde başlatıldığı gözetilerek, icra dairesinin yetkisine itirazın reddine karar verilerek yargılamaya devam edilmesi gerekirken,yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile hükmün kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmek üzere dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.
HÜKÜM
Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/07/2019 Tarih 2017/1265 Esas 2019/938 Karar sayılı kararın HMK.'nın 353(1)a-4 gereği KALDIRILMASINA; "Dava yeniden görülmek üzere dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine" Davacı tarafça yatırılan 59,30-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK.'nın 353(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.01/07/2021
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/140299 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi