6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Yetkisiz icra dairesinde başlatılan takip, itirazın iptali davasında usulden ret sebebi

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2021/2076 E. 2021/1802 K. · · İlk derece: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İtirazın iptaliistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)

Davacının nitelemesi: Ticari Satımdan Kaynaklanan mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Para borcundan kaynaklanan alacak için icra takibi, alacaklının TBK 89 gereği ödeme zamanındaki yerleşim yeri icra dairesinde veya HMK 6/1 gereği borçlunun yerleşim yeri icra dairesinde başlatılabilir; takip bu yerler dışında başka bir icra dairesinde başlatılmış ve icra dairesinin yetkisine itiraz edilmişse, itirazın iptali davasında mahkemece bu yetkisizlik özel dava şartı olarak dikkate alınır ve dava HMK 114/2 uyarınca usulden reddedilir.

Ele alınan sorunlar

İcra dairesinin yetkisizliği nedeniyle itirazın iptali davasının usulden reddi → ret

İddia: Davacı vekili, HMK 6. ve 10. maddeleri gereğince sözleşmeden doğan davalarda sözleşmenin ifa edildiği veya davalının bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğunu, bu düzenlemelerin özel yetkiye ilişkin olup davacının seçimlik hakkı bulunduğunu, bu nedenle Büyükçekmece İcra Dairelerinin ve Mahkemelerinin de yetkili olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Gerekçe: İİK'nın 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davalarında yetkili icra dairesinde takip yapılması özel dava şartıdır ve icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla mahkemece re'sen dikkate alınması gerekir. İİK'nın 50. maddesi icra dairelerinin yetkisinin belirlenmesinde HMK'nın ilgili maddelerine atıf yapmaktadır. HMK'nın 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir; HMK'nın 10. maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalar sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir. Sözleşmenin ifa edileceği yer, TBK'nın 89. maddesine göre tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir; aksine anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Somut olayda dava, satılan ürünün ayıplı olması nedeniyle davalıdan istenen tamir faturası alacağının tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasıdır. Alacaklı, TBK 89 gereği kendi ikametgahı adresinde veya HMK 6/1 gereği borçlunun ikametgahı adresinde icra takibi yapabilir. Alacaklı davacının adresi Kayseri, borçlu davalının adresi Arnavutköy (Gaziosmanpaşa) olduğuna göre, takip başlatılan Büyükçekmece İcra Dairesi davacının veya davalının yerleşim yeri değildir ve bu nedenle takip tarihi itibarıyla yetkili değildir. Bu nedenle icra dairesinin yetkisizliği nedeniyle davanın HMK'nın 114/2. maddesi uyarınca özel dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

İtirazın iptali davalarında yetkili icra dairesinde takip yapılmış olmasının özel dava şartı teşkil ettiği ve icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması halinde mahkemece bu hususun dikkate alınacağı yönünden emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Yetkili mahkeme
Sözleşmeden kaynaklanan para alacağına ilişkin icra takiplerinde, aksine bir anlaşma bulunmadıkça, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yeri icra dairesi (TBK 89) veya borçlunun yerleşim yeri icra dairesi (HMK 6/1) yetkilidir; takip bu yerler dışında yapılmışsa icra dairesi yetkisiz olur.
Dava şartı
İtirazın iptali davasında, takip konusu icra takibinin yetkili icra dairesinde yapılmış olması özel dava şartıdır.

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
itirazın iptali özel dava şartı icra dairesinin yetkisi genel yetki sözleşmeden doğan davalarda yetki ifa yeri

Atıf yapılan mevzuat: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) — TBK 89 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) — HMK 6HMK 10HMK 114/2 · 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 67İİK 50

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2021/2076

KARAR NO 2021/1802

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 10/09/2021

NUMARASI 2021/339 Esas 2021/760 Karar

DAVA

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 02/12/2021

İcra dairesinin yetkisizliği nedeniyle davanın usulden reddine ilişkin kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin davalı şirketten araç satın aldığını aracın ayıplı çıktığını ilk arıza bedellerinin faturasını ödediğini ,ancak daha sonra araçta yeniden oluşan arızaların giderilmesine yönelik tamir faturasının davalı tarafça ödenmediğini, müvekkil şirketin ödediğini, araçdaki ayıp nedeniyle yaptırılmak zorunda kalınan tamir bedelinin davalıdan tahsili için Büyükçekmece ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında icra takibi başlattıklarını davalının itiraz ettiğini, takibin durduğunu bu nedenle Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasında vaki itirazın iptaline, takip konusu alacağa takip tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle takibin devamına, borcun %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili ; iş bu davaya konu takibin yetkisiz icra müdürlüğünde açıldığını, yetkili icra müdürlüğünün Gaziosmanpaşa icra müdürlükleri olduğunu, yetkisizlik kararı verilerek süresi içinde talep edilmesi halinde dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri'ne gönderilmesini, aracın temizlik ve bakımının yapılarak davacı tarafından müvekkiline fatura edildiğini, aracın henüz yeni satılmış olması dikkate alınarak ve iyi niyetle sorumlu olmamasına rağmen 13/10/2020 tarihli faturanın ödemesinin yapıldığını, davacının malın ayıplı olduğuna ilişkin bir bildirimde bulunmadığını, iddia edilen arızanın müvekkili tarafından bilindiğine yönelik iddianın kabulünün mümkün olmadığını, haksız ve yersiz davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, TBK.nun 89 (Mülga 818 sayılı Borçlar Kanununun 73.) maddesinde para borçlarının alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edileceğinin belirtildiği, taraflar arasındaki uyuşmazlığın para alacağından kaynaklandığı, HUMK.nun 9.(6100 sayılı HMK.nın 6.) maddesi gereğince davalının ikametgahı mahkemesinin genel yetkili mahkeme olduğu, itirazın iptalinin dayalı olduğu icra takibi borçlunun ikamet adresinin bağlı bulunduğu icra dairesi (Gaziosmanpaşa İcra Müdürlüğü) nezdinde yapılmadığı anlaşılmakla borçlunun icra dairesinin yetki konusundaki itirazının yerinde olduğu, takibin yetkili icra dairesinde yapılmış olmasının itirazın iptali davaları için dava şartı olduğu gerekçesiyle itirazın iptali davasının özel dava şartı bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili; HMK 6. ve 10.maddesi gereğince; sözleşmeden doğan davalar için sözleşmenin ifa edildiği veya davalı ya da vekilinin dava tarihinde orada bulunması kaydıyla, sözleşmenin yapıldığı yer mahkemesinin de yetkili olduğunun belirtildiğini, bu düzenlemelerin özel yetkiye ilişkin olduğu, davacının davasını özel veya genel yetkili mahkemelerden herhangi birinde açabileceğini, ilgili düzenlemelere göre yetkili icra dairesi ve mahkemenin Büyükçekmece İcra Daireleri ve Mahkemeleri olduğunu, yerleşik Yargıtay kararları gereği tarafların seçimlik haklarının olduğunun aşikar olduğunu, kararın kaldırılarak dosyanın mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Elde ki dava satım sözleşmesinden kaynaklanan takibe itirazın iptali davası olup; Büyükçekmece ... İcra Dairesi'nde başlatılan takibe karşı davalı borçlu şirket adresinin Gaziosmanpaşa olduğunu, Gaziosmapaşa İcra Dairesi'nin yetkili olduğunu bildirerek icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz etmiş, ayrıca cevap dilekçesiyle mahkemenin yetkisine itiraz etmiştir. İ.İ.K.'nın 67. maddesi uyarınca açılan itirazın iptali davalarında yetkili icra dairesinde takip yapılması özel dava şartı olup, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olması şartıyla mahkemece re’sen dikkate alınması gerekir. Bilindiği üzere İİK'nın 50. maddesinde icra dairelerinin yetkisinin belirlenmesinde HMK'nın ilgili maddesine atıf yapılmış sayılacağı kabul edilmiştir.

Genel yetki kuralını düzenleyen HMK’nun 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkeme davalının ikametgahı mahkemesidir. Aynı yasanın 10.maddesi uyarınca sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.Sözleşmenin ifa edileceği yer ise, 6098 sayılı TBK’nun 89. maddesine göre tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilir. Huzurdaki dava;davacı tarafından davalıladn satın alınan ancak satılan ürünün ayıplı olduğu nedeniyle davalı tarafça tazmini istenilen tamir faturasından kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan takibe vaki itirazın iptali davasıdır.

Alacaklı ;TBK 89 gereği ikametgah adresinde veya HMK 6(1) gereği borçlunun ikametgahı adresinde icra takibi yapabilir. Alacaklı davacının adresinin Kayseri, borçlu davalının adresinin Arnavutköy(adli bakımdan Gaziosmanpaşa) olduğu anlaşılmaktadır. Takip başlatılan Büyükçekmece İcra Dairesi davacının veya davalının yerleşim yeri değildir. Yapılan açıklamalar karşısında, Büyükçekmece İcra Dairesinin takip tarihi itibari ile yetkili olmadığının anlaşılması nedeniyle icra dairesinin yetkisizliği nedeni ile davacının davasının HMK'nun 114/2 .maddesi uyarınca özel dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. İstinaf nedenleri yerinde olmayan davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Peşin harcın karar harcına mahsubuna başkaca harç alınmasına yer olmadığına, İstinaf yoluna başvuran davacı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.02/12/2021

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/131671 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.