Sigorta
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2015/3616 E. 2015/10461 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
cmr belgesi↗ teslim şekli↗ gümrük beyannamesi↗ fiili taşıyıcı↗ üst taşıyıcı↗ taşıtan↗ aktif husumet yokluğu↗ ba beyannamesi↗ aktif husumet ehliyeti↗ sorumluluk sigortası↗ cmr↗ aktif husumet↗ husumet ehliyeti↗ sigorta sözleşmesi↗ rücuen tazminat↗ zayi↗ rücu↗ husumet yokluğu↗ taraf ehliyeti↗ taşıyıcı↗ sigorta poliçesi↗ cy/cy kaydı↗ hasar↗ teslim↗ husumet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; Türkiye-Azerbaycan arasındaki taşımada yanarak zayi olan emtia bedelinin, üst taşıyıcı İ. Uluslararası Taşımacılık tarafından emtianın satıcısına ödendiği, davacı fiili taşıyıcının da İ. Uluslararası Taşımacılık'a yaptığı ödemeyi sigorta poliçesi gereğince davalı-sorumluluk sigortacısından tahsilini talep ettiği, ancak taşımaya konu emtiaların teslim şeklinin (CİF) olarak belirtildiği, CIF satışlarda meydana gelen hasar bedelinin satıcıya ödenmesi gerektiği, satıcı Ö. Tekstil firmasının da mal bedelini alıcıdan tahsil ettiği, bu durumda hasardan ötürü zarar görenin alıcı Azerbaycan İstihsalat Birliği olduğu, zarara uğramayan şirkete (Ö.Tekstil) yapılan ödeme nedeniyle davacının kendi sorumluluk sigortacına sigorta sözleşmesi gereğince dava açamayacağı gerekçesiyle aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, CMR sorumluluk sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece taşımaya konu emtiaların teslim şeklinin CIF olduğu, mal bedelini tahsil etmiş olan satıcı firmanın hasara uğrayan emtia nedeniyle zarara uğramadığı, zarara uğramayan şirkete yapılan ödeme nedeniyle açılan rücu davasında davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Ancak, dosya da mevcut 02.05.2007 tarihli CMR belgesi incelendiğinde CIF taşımaya dair bir kayıt mevcut olmayıp, davacı, işbu CMR belgesine dayalı olarak sigorta şirketinden rücuen tazminat isteminde bulunmaktadır. Esasen, davacı tarafından aynı istemle davalıya Kadıköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan davada mahkemenin kesinleşen 02.06.2009 tarihli 2008/104 Esas 2009/357 Karar sayılı kararı ve bu kararın onanmasına ilişkin Dairemiz'in 10.12.2012 tarih 2011/14080 Esas 2012/20325 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, işbu dava taşıtan-satıcıya ödeme yapan üst taşıyıcı İ. Lojistik'e fiili taşıyıcı olarak ödeme yapılmasına müteakip davalı sigortacı aleyhine açılmıştır. Bu durumda, kesinleşen mahkeme kararı gerekçesindeki “taşıtanın zararının ödenerek haklarına halef olma” dava koşulu yerine getirildiğine göre, uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, dosyada mevcut İran Devleti yetkililerince düzenlenen gümrük beyannamesinde CIF kaydı bulunduğundan bahisle ve yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/1777 E. 2011/10932 K.
Ortak:aktif husumet yokluğu · aktif husumet · sigorta sözleşmesi · husumet yokluğu · hasar · teslim · husumet · dava şartı
İncelediğiniz karardaTekstil firmasının da mal bedelini alıcıdan tahsil ettiği, bu durumda hasardan ötürü zarar görenin alıcı Azerbaycan İstihsalat Birliği olduğu, zarara uğramayan şirkete (Ö.Tekstil) yapılan ödeme nedeniyle davacının kendi «sorumluluk sigortacına» «sigorta sözleşmesi» gereğince dava açamayacağı gerekçesiyle «aktif husumet yokluğundan» davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, CMR «sorumluluk sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece taşımaya konu emtiaların «teslim şeklinin» CIF olduğu, mal bedelini tahsil etmiş olan satıcı firmanın «hasara» uğrayan emtia nedeniyle zarara uğramadığı, zarara uğramayan şirkete yapılan ödeme nedeniyle açılan «rücu» davasında davacının «aktif husumet ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Uluslararası Taşımacılık'a yaptığı ödemeyi «sigorta poliçesi» gereğince davalı-«sorumluluk sigortacısından» tahsilini talep ettiği, ancak taşımaya konu emtiaların «teslim şeklinin» (CİF) olarak belirtildiği, CIF satışlarda meydana gelen «hasar» bedelinin satıcıya ödenmesi gerektiği, satıcı Ö.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, dava dışı sigortalı tarafından alıcı firmalara yapılan satımın CIF satım şeklinde gerçekleştirildiği ve yüke ilişkin «hasarın» en geç vagonların TCDD ve Ukrferry şirketine «teslimi» ile alıcıya geçtiği, sigortalının dava hakkının bulunmadığı gerekçesiyle «aktif husumet yokluğu» nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
Alıcı ve satıcı arasında yapılan «satım sözleşmesinin» CIF satım şeklinde belirlenmesi halinde, satıcı semeni peşin olarak tahsil ettiğinden ve satılanın alıcıya gönderilmek üzere «taşıyana» «teslimi» ile nef’i ve «hasar» alıcıya geçtiğinden satıcı tarafından «sigorta menfaati» kendisinde olacak şekilde «sigorta sözleşmesi» yapılmasında yarar yoksa da, Dairemiz yerleşik uygulaması gereğince satımın CIF şeklinde yapıldığının belirtilmesi ve bunun aksinin iddia edilmesi halinde, satımın …
Dava, TTK’nun 1301. maddesi uyarınca açılmış bulunan rücuan «alacak davası» olup, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece davacının «aktif husumeti» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de bu gerekçe yerinde değildir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:sigortalanabilir menfaat · satım sözleşmesi · alacak davası · taşıyan
Benzer bu karardaAlıcı ve satıcı arasında yapılan «satım sözleşmesinin» CIF satım şeklinde belirlenmesi halinde, satıcı semeni peşin olarak tahsil ettiğinden ve satılanın alıcıya gönderilmek üzere «taşıyana» «teslimi» ile nef’i ve «hasar» alıcıya geçtiğinden satıcı tarafından «sigorta menfaati» kendisinde olacak şekilde «sigorta sözleşmesi» yapılmasında yarar yoksa da, Dairemiz yerleşik uygulaması gereğince satımın CIF şeklinde yapıldığının belirtilmesi ve bunun aksinin iddia edilmesi halinde, satımın …
Dava, TTK’nun 1301. maddesi uyarınca açılmış bulunan rücuan «alacak davası» olup, yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece davacının «aktif husumeti» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de bu gerekçe yerinde değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/18638 E. 2014/7694 K.
Ortak:gümrük beyannamesi · ba beyannamesi · aktif husumet ehliyeti · aktif husumet · husumet ehliyeti · taraf ehliyeti · sigorta poliçesi · hasar · dava şartı
İncelediğiniz karardaDava, CMR «sorumluluk sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece taşımaya konu emtiaların «teslim şeklinin» CIF olduğu, mal bedelini tahsil etmiş olan satıcı firmanın «hasara» uğrayan emtia nedeniyle zarara uğramadığı, zarara uğramayan şirkete yapılan ödeme nedeniyle açılan «rücu» davasında davacının «aktif husumet ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Uluslararası Taşımacılık'a yaptığı ödemeyi «sigorta poliçesi» gereğince davalı-«sorumluluk sigortacısından» tahsilini talep ettiği, ancak taşımaya konu emtiaların «teslim şeklinin» (CİF) olarak belirtildiği, CIF satışlarda meydana gelen «hasar» bedelinin satıcıya ödenmesi gerektiği, satıcı Ö.
Bu durumda, kesinleşen mahkeme kararı gerekçesindeki “«taşıtanın» zararının ödenerek haklarına halef olma” dava koşulu yerine getirildiğine göre, uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, dosyada mevcut İran Devleti yetkililerince düzenlenen «gümrük beyannamesinde» CIF «kaydı» bulunduğundan bahisle ve yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer bu karardaBu durumda, mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davacının tüm «delilleri toplanarak» dava konusu taşımanın tamamen CİF satış koşullarında yapılıp yapılmadığının, mal bedelinin satıcı tarafından alınıp alınmadığının tespiti ile sonucuna göre davacının «aktif husumet ehliyetinin» değerlendirilmesi gerekirken yazılı şekilde «eksik inceleme» ile hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Dava, davalı sigorta şirketine «nakliyat sigorta poliçesi» ile sigortalanan emtianın, diğer davalı tarafından Türkiye'den Almanya'ya taşınması sırasında meydana geldiği iddia olunan «hasar» bedelinin tahsili istemine ilişkin olup mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın aktif dava «ehliyeti» yokluğundan reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, malın CİF «teslim» şeklinde satıldığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık olmadığı, CİF satışta satılan malların geminin küpeştesine geçtiği andan itibaren nef'i ve «hasarın» alıcıya geçeceği, zararla ilgili dava açma hakkının alıcıya ait olduğu, alacaklının henüz parasını tahsil edememesinin diğer bir deyişle teslimde ödeme halinin bu kuralın istisnasını oluşturduğu, bu taktirde mal teslim edilinceye kadar satıcının, satış bedelini tahsil edemeyeceğinden ve hasar gördüğü taktirde de hasar gören kısmın bedelini alıcıdan alamayacağından sigorta ettirme ve hasar gören kısım için sigorta şirketinden tazminat isteme hakkının olacağı, CİF satışta, malın bedelinin alacaklı tarafından ödenmediğini «ispat yükünün» davacıya ait olduğu, davacı vekilinin «ticari defterlerinden» başka delil sunmalarının mümkün olmadığını bildirdiği, oysa mal bedelini tahsil etmelerine rağmen defterlerine bu durumu yazmamış olmaları yada henüz yazmamış olmalarının mümkün olduğu, bu durumun mal bedelinin tahsil edilmediğini ispata yeterli olmayacağından defterlerinin incelenmesine gerek görülmediği, bedelin henüz ödenmediğine dair hiçbir delil sunulmadığı gerekçesiyle davanın aktif dava «ehliyeti» yönünden reddine karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:müracaat hakkı · nakliyat sigortası · delillerin toplanmaması · satış sözleşmesi · ispat yükü · ticari defter · eksik inceleme · e-defter
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, malın CİF «teslim» şeklinde satıldığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık olmadığı, CİF satışta satılan malların geminin küpeştesine geçtiği andan itibaren nef'i ve «hasarın» alıcıya geçeceği, zararla ilgili dava açma hakkının alıcıya ait olduğu, alacaklının henüz parasını tahsil edememesinin diğer bir deyişle teslimde ödeme halinin bu kuralın istisnasını oluşturduğu, bu taktirde mal teslim edilinceye kadar satıcının, satış bedelini tahsil edemeyeceğinden ve hasar gördüğü taktirde de hasar gören kısmın bedelini alıcıdan alamayacağından sigorta ettirme ve hasar gören kısım için sigorta şirketinden tazminat isteme hakkının olacağı, CİF satışta, malın bedelinin alacaklı tarafından ödenmediğini «ispat yükünün» davacıya ait olduğu, davacı vekilinin «ticari defterlerinden» başka delil sunmalarının mümkün olmadığını bildirdiği, oysa mal bedelini tahsil etmelerine rağmen defterlerine bu durumu yazmamış olmaları yada henüz yazmamış olmalarının mümkün olduğu, bu durumun mal bedelinin tahsil edilmediğini ispata yeterli olmayacağından defterlerinin incelenmesine gerek görülmediği, bedelin henüz ödenmediğine dair hiçbir delil sunulmadığı gerekçesiyle davanın aktif dava «ehliyeti» yönünden reddine karar verilmiştir.
Öte yandan, davacının mal bedellerinin kendisine ödenmediği iddiası ile «ticari defterleri» üzerinde inceleme yapılması talebi de kabul görmemiştir.
Bu durumda, mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda davacının tüm «delilleri toplanarak» dava konusu taşımanın tamamen CİF satış koşullarında yapılıp yapılmadığının, mal bedelinin satıcı tarafından alınıp alınmadığının tespiti ile sonucuna göre davacının «aktif husumet ehliyetinin» değerlendirilmesi gerekirken yazılı şekilde «eksik inceleme» ile hüküm tesisi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Dava, davalı sigorta şirketine «nakliyat sigorta poliçesi» ile sigortalanan emtianın, diğer davalı tarafından Türkiye'den Almanya'ya taşınması sırasında meydana geldiği iddia olunan «hasar» bedelinin tahsili istemine ilişkin olup mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın aktif dava «ehliyeti» yokluğundan reddine karar verilmiştir.
-
Rücuen tazminat | İtirazın iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/1030 E. 2013/1153 K.
Ortak:sigorta sözleşmesi · rücuen tazminat · sigorta poliçesi · hasar · teslim
İncelediğiniz karardaDava, CMR «sorumluluk sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece taşımaya konu emtiaların «teslim şeklinin» CIF olduğu, mal bedelini tahsil etmiş olan satıcı firmanın «hasara» uğrayan emtia nedeniyle zarara uğramadığı, zarara uğramayan şirkete yapılan ödeme nedeniyle açılan «rücu» davasında davacının «aktif husumet ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Uluslararası Taşımacılık'a yaptığı ödemeyi «sigorta poliçesi» gereğince davalı-«sorumluluk sigortacısından» tahsilini talep ettiği, ancak taşımaya konu emtiaların «teslim şeklinin» (CİF) olarak belirtildiği, CIF satışlarda meydana gelen «hasar» bedelinin satıcıya ödenmesi gerektiği, satıcı Ö.
Tekstil firmasının da mal bedelini alıcıdan tahsil ettiği, bu durumda hasardan ötürü zarar görenin alıcı Azerbaycan İstihsalat Birliği olduğu, zarara uğramayan şirkete (Ö.Tekstil) yapılan ödeme nedeniyle davacının kendi «sorumluluk sigortacına» «sigorta sözleşmesi» gereğince dava açamayacağı gerekçesiyle «aktif husumet yokluğundan» davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu kararda… ru ve tüm dosya kapsamına göre, hasarlanan emtianın satışının CIF olarak yapıldığı, CIF uyarınca satıcının, yükü, yükleme limanında geminin küpeştesini geçtiği anda «teslim» etmiş sayıldığı, söz konusu emtiada meydana gelen «hasar» nedeniyle poliçede sigortalı olarak gösterilen ...na ödeme yapıldığı, davacı her ne kadar «sigorta sözleşmesi» uyarınca ödeme alması gereken kişiye ödeme yapmamış olması nedeniyle halef sıfatını kazanamamış olsa bile, Yargıtay içtihatları gereğince, satıcının yük hasarı sonucunda satış parasını alıcıdan tahsil edememesi halinde menfaat sahibi sayıldığından, satıcının dava hakkının bulunduğu, dava dışı sigortalı tarafından Unipam S.R.L firması ile «satım sözleşmesi» yapıldığı, ...'in emtianın taşınması işinde davalı ile «navlun sözleşmesi» yaptığı, dava konusu olayda asıl «taşıyan» - «alt taşıyan» hususunun olduğu, taşıma «taahhüdünün» yerine getirilebilmesi için ... ile sözleşme kurulduğu, asıl taşıyanın, alt taşıyan ve «gemi adamlarının» fiillerinden sorumlu olacağı, dava konusu hasarın elverişsiz konteyner sebebiyle meydana geldiği ve bir kısım emtianın hasarlandığı ve davacının sigortalısına hasar bedeli karşılığı 3.506,11 TL ödeme yaptığı anlaşılmakla, davanın kabulü ile davalının «asıl alacak» tutarı olan 3.506,11 TL'na olan itirazının iptaline ve takibin devamına karar verilmiştir.
Dava, «nakliyat sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuen tazminat» talebine ilişkindir.
6762 Sayılı TTK'nun 1143, 1147 ve 1139. maddeleri hükümleri karşısında, CİF satışta «hasarın» alıcıya geçmesi ve satıcının sigorta bedelini de tahsil etmiş olması nedeniyle, satıcının alıcı adına malları sigorta ettirmesi, sigorta bedelini ödemesi, «rizikodan» sonra sigortacının, sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup, bu koşullar altında «sigortacının halefiyet» hakkı doğar.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:sigorta halefiyeti · alt taşıyan · gemi adamı · navlun sözleşmesi · nakliyat sigortası · halefiyet · navlun · riziko
Benzer bu kararda… ru ve tüm dosya kapsamına göre, hasarlanan emtianın satışının CIF olarak yapıldığı, CIF uyarınca satıcının, yükü, yükleme limanında geminin küpeştesini geçtiği anda «teslim» etmiş sayıldığı, söz konusu emtiada meydana gelen «hasar» nedeniyle poliçede sigortalı olarak gösterilen ...na ödeme yapıldığı, davacı her ne kadar «sigorta sözleşmesi» uyarınca ödeme alması gereken kişiye ödeme yapmamış olması nedeniyle halef sıfatını kazanamamış olsa bile, Yargıtay içtihatları gereğince, satıcının yük hasarı sonucunda satış parasını alıcıdan tahsil edememesi halinde menfaat sahibi sayıldığından, satıcının dava hakkının bulunduğu, dava dışı sigortalı tarafından Unipam S.R.L firması ile «satım sözleşmesi» yapıldığı, ...'in emtianın taşınması işinde davalı ile «navlun sözleşmesi» yaptığı, dava konusu olayda asıl «taşıyan» - «alt taşıyan» hususunun olduğu, taşıma «taahhüdünün» yerine getirilebilmesi için ... ile sözleşme kurulduğu, asıl taşıyanın, alt taşıyan ve «gemi adamlarının» fiillerinden sorumlu olacağı, dava konusu hasarın elverişsiz konteyner sebebiyle meydana geldiği ve bir kısım emtianın hasarlandığı ve davacının sigortalısına hasar bedeli karşılığı 3.506,11 TL ödeme yaptığı anlaşılmakla, davanın kabulü ile davalının «asıl alacak» tutarı olan 3.506,11 TL'na olan itirazının iptaline ve takibin devamına karar verilmiştir.
6762 Sayılı TTK'nun 1143, 1147 ve 1139. maddeleri hükümleri karşısında, CİF satışta «hasarın» alıcıya geçmesi ve satıcının sigorta bedelini de tahsil etmiş olması nedeniyle, satıcının alıcı adına malları sigorta ettirmesi, sigorta bedelini ödemesi, «rizikodan» sonra sigortacının, sigortalı konumundaki alıcıya ödemede bulunması gerekmekte olup, bu koşullar altında «sigortacının halefiyet» hakkı doğar.
Dava, «nakliyat sigorta poliçesinden» kaynaklanan «rücuen tazminat» talebine ilişkindir.
Taraflar arasındaki çekişme öncelikle «halefiyet» hakkının doğup doğmadığı noktasında toplanmıştır.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/1733 E. 2010/7352 K.
Ortak:aktif husumet yokluğu · aktif husumet · husumet yokluğu · taşıyıcı · hasar · husumet · dava şartı
İncelediğiniz karardaTekstil firmasının da mal bedelini alıcıdan tahsil ettiği, bu durumda hasardan ötürü zarar görenin alıcı Azerbaycan İstihsalat Birliği olduğu, zarara uğramayan şirkete (Ö.Tekstil) yapılan ödeme nedeniyle davacının kendi «sorumluluk sigortacına» «sigorta sözleşmesi» gereğince dava açamayacağı gerekçesiyle «aktif husumet yokluğundan» davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, CMR «sorumluluk sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece taşımaya konu emtiaların «teslim şeklinin» CIF olduğu, mal bedelini tahsil etmiş olan satıcı firmanın «hasara» uğrayan emtia nedeniyle zarara uğramadığı, zarara uğramayan şirkete yapılan ödeme nedeniyle açılan «rücu» davasında davacının «aktif husumet ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; Türkiye-Azerbaycan arasındaki taşımada yanarak «zayi» olan emtia bedelinin, «üst taşıyıcı» İ.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davaya Konu emtianın taşınması sırasında meydana gelen «hasarda» davalı «taşıyıcının» «müterafik kusuru» olduğu anlaşılmış ise de davacının sigortalısına satış bedelinin ödenmediği hususunu ispat edemediği, bu durumda sigortalının dolayısıyla davacı ... şirketinin «halefiyet» gereği emtia ile menfaat ilişkisinin olmadığı, bu nedenle davacının davada «aktif husumetinin» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
1-Dava, davacıya taşıma «rizikolarına» karşı sigortalanmış emtianın davalı tarafından taşınması sırasında hasarlanması nedeniyle sigortalıya yapılan ödemenin davalıdan rücuan tahsili istemine ilişkindir.Davalı, taşınan emtianın CIF satışa konu olduğunu, bu nedenle davacının «sigorta ettireninin» emtia üzerinde korunmaya değer bir menfaatinin kalmadığını, emtiada oluşan hasardan dolayı tazminat talep hakkının alıcıya ait olduğunu, bu nedenle davacının taşınan mal üzerinde hukuken korunmaya değer bir hakkı kalmamış olan sigortalısına yaptığı ödemenin geçerli bir «halefiyet» hakkı doğurmayacağından davanın «aktif husumet yokluğundan» reddini istemiştir.
Mahkemece, sigortalıya satış bedelinin ödenmediği hususu davacı tarafından ispat edilemediğinden sigortalının emtia üzerinde menfaatinin kalmadığı, bu durumda davacının sigortalıya yaptığı ödeme nedeniyle geçerli bir «halefiyetinin» olmayacağı gerekçesiyle davanın «aktif husumet yokluğundan» reddine karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:sigortalanabilir menfaat · müterafik kusur · halefiyet · sigorta ettiren · riziko · kusur · eksik inceleme
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davaya Konu emtianın taşınması sırasında meydana gelen «hasarda» davalı «taşıyıcının» «müterafik kusuru» olduğu anlaşılmış ise de davacının sigortalısına satış bedelinin ödenmediği hususunu ispat edemediği, bu durumda sigortalının dolayısıyla davacı ... şirketinin «halefiyet» gereği emtia ile menfaat ilişkisinin olmadığı, bu nedenle davacının davada «aktif husumetinin» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
1-Dava, davacıya taşıma «rizikolarına» karşı sigortalanmış emtianın davalı tarafından taşınması sırasında hasarlanması nedeniyle sigortalıya yapılan ödemenin davalıdan rücuan tahsili istemine ilişkindir.Davalı, taşınan emtianın CIF satışa konu olduğunu, bu nedenle davacının «sigorta ettireninin» emtia üzerinde korunmaya değer bir menfaatinin kalmadığını, emtiada oluşan hasardan dolayı tazminat talep hakkının alıcıya ait olduğunu, bu nedenle davacının taşınan mal üzerinde hukuken korunmaya değer bir hakkı kalmamış olan sigortalısına yaptığı ödemenin geçerli bir «halefiyet» hakkı doğurmayacağından davanın «aktif husumet yokluğundan» reddini istemiştir.
… en bu hususun belirlenmesi için yurt dışı satıma ilişkin gümrük belgeleri ve ihracat dosyası incelenerek sonucuna göre davacının yaptığı ödeme nedeniyle geçerli bir «halefiyet» hakkını kazanıp kazanmadığının belirlenmesi gerekirken, «eksik incelemeye» dayalı olarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, sigortalıya satış bedelinin ödenmediği hususu davacı tarafından ispat edilemediğinden sigortalının emtia üzerinde menfaatinin kalmadığı, bu durumda davacının sigortalıya yaptığı ödeme nedeniyle geçerli bir «halefiyetinin» olmayacağı gerekçesiyle davanın «aktif husumet yokluğundan» reddine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2015/3616 E. , 2015/10461 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İSTANBUL (KAPATILAN) ANADOLU
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 08/07/2014
NUMARASI 2013/550-2014/201
Taraflar arasında görülen davada İstanbul (kapatılan) Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 08/07/2014 tarih ve 2013/550-2014/201 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili; müvekkili şirkete ait plakalı araçlar ile Mayıs 2007 tarihinde Ö. firmasına ait ihraç emtiası yurt dışına taşınırken davalı sigorta şirketince CMR sigortası yapıldığını, araçların İran’da iken yükle beraber yandığını, bu yangın sebebiyle araçların bedelinin kaskodan alındığı fakat taşınan yükün bedelinin davalı CMR sigortacısından alınamadığını, Kadıköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2008/104 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı, bu davada taşınan yükün CMR sigortası kapsamında kaldığı ancak müvekkilinin yük bedelini ödenmediği ve herhangi bir zararının bulunmadığı ve dava açmakta hukuki menfaatinin olmadığı gerekçesiyle davanın reddedildiğini, müvekkili şirketin araçları ile taşınan malın 52.800 USD’lık bedeli ve ayrıca 3.075 USD’lık navlun ücretinin üst taşıyıcı İ.
A.Ş. tarafından ödendiği ve kendilerine Iğdır 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2008/48 Esas sayılı dosyası ile rücu edildiğini, bu dava kapsamında tarafların 10.05.2012 tarihinde bir protokol yaptığını, müvekkilinin İ.A.Ş’ye toplamda 50.000 USD ve ayrıca 10.000 TL masraf ve avukatlık ücreti ödediğini, ödenen 10.000 TL’lık masraf ve avukatlık ücreti CMR kapsamında olmadığı için sadece 50.000 USD’nin karşılığı olan 90.000 TL’yi talep ettiklerini, daha önce hukuki menfaatleri olmadığı reddolunan davayı şimdi açmakta hukuki yararlarının bulunduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin dava hakları saklı kalmak kaydıyla, CMR sigortası kapsamındaki yük bedeli olan 50.000 USD’nın Merkez Bankası döviz satış kuru karşılığı olan 90.000 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsili ile yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; davaya konu hasar tarihinin Mayıs 2007 olduğu, 1 yıllık zamanaşımı dolduktan sonra ikame edilen işbu davanın zamanaşımı yönünden reddinin gerektiğini, Kadıköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2008/104 Esas sayılı dosyası ile aynı taleplerini ileri süren davacının davasının rededildiğini, ikame edildiği savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; Türkiye-Azerbaycan arasındaki taşımada yanarak zayi olan emtia bedelinin, üst taşıyıcı İ. Uluslararası Taşımacılık tarafından emtianın satıcısına ödendiği, davacı fiili taşıyıcının da İ. Uluslararası Taşımacılık'a yaptığı ödemeyi sigorta poliçesi gereğince davalı-sorumluluk sigortacısından tahsilini talep ettiği, ancak taşımaya konu emtiaların teslim şeklinin (CİF) olarak belirtildiği, CIF satışlarda meydana gelen hasar bedelinin satıcıya ödenmesi gerektiği, satıcı Ö. Tekstil firmasının da mal bedelini alıcıdan tahsil ettiği, bu durumda hasardan ötürü zarar görenin alıcı Azerbaycan İstihsalat Birliği olduğu, zarara uğramayan şirkete (Ö.Tekstil) yapılan ödeme nedeniyle davacının kendi sorumluluk sigortacına sigorta sözleşmesi gereğince dava açamayacağı gerekçesiyle aktif husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, CMR sorumluluk sigorta poliçesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkin olup, mahkemece taşımaya konu emtiaların teslim şeklinin CIF olduğu, mal bedelini tahsil etmiş olan satıcı firmanın hasara uğrayan emtia nedeniyle zarara uğramadığı, zarara uğramayan şirkete yapılan ödeme nedeniyle açılan rücu davasında davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Ancak, dosya da mevcut 02.05.2007 tarihli CMR belgesi incelendiğinde CIF taşımaya dair bir kayıt mevcut olmayıp, davacı, işbu CMR belgesine dayalı olarak sigorta şirketinden rücuen tazminat isteminde bulunmaktadır. Esasen, davacı tarafından aynı istemle davalıya Kadıköy 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde açılan davada mahkemenin kesinleşen 02.06.2009 tarihli 2008/104 Esas 2009/357 Karar sayılı kararı ve bu kararın onanmasına ilişkin Dairemiz'in 10.12.2012 tarih 2011/14080 Esas 2012/20325 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, işbu dava taşıtan-satıcıya ödeme yapan üst taşıyıcı İ. Lojistik'e fiili taşıyıcı olarak ödeme yapılmasına müteakip davalı sigortacı aleyhine açılmıştır. Bu durumda, kesinleşen mahkeme kararı gerekçesindeki “taşıtanın zararının ödenerek haklarına halef olma” dava koşulu yerine getirildiğine göre, uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, dosyada mevcut İran Devleti yetkililerince düzenlenen gümrük beyannamesinde CIF kaydı bulunduğundan bahisle ve yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 14/10/2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/127695900 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz