Kanuni halefiyet

11. Hukuk Dairesi         2025/836 E.  ,  2025/4594 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2023/382 Esas, 2024/173 Karar

HÜKÜM

Davanın kısmen kabulü

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı vekilince temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilince dava dışı .. A.Ş.'ye ait iş makinesi için .. .. .. Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, ..'in sevk ve idaresindeki aracın park halinde bulunan sigortalı iş makinesine çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini ve sigortalı iş makinesinde hasar oluştuğunu, espertiz incelemesi ile belirlenen zarar bedelinin sigortalıya ödendiğini, zarardan araç maliki ve sürücüsü olan ... ve adı geçeni istihdam eden şirketin yanında yolun yapım, bakım ve onarımından sorumlu kurum olan davalı ...'nün de sorumlu olduğunu ileri sürerek 178.878.63 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; işbu uyuşmazlık bakımından İdari Yargı'nın görevli olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, somut olayda olayın oluşumunda dava dışı ...'nın tam kusurlu olduğu, davalı ...'nün kusurunun bulunmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekirken tam tazminat talebi yönünden %20 oranında davalı ...'nın tüm sorumluluk alanın genişliği dikkate alınarak hakkaniyet indirimi yapılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "Halefiyet" başlığını taşıyan 1402. maddesi hükmüne dayalı olarak açılmış rucuen tazminat istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 297 ve devamı maddelerinde hükmün nasıl tesis edileceği ve sonrasında kararın nasıl yazılacağı etraflıca düzenlenmiştir. Buna göre; mahkeme kararları, asgari olarak iki tarafın iddia ve savunmalarının özetlerini, incelenen maddi ve hukuki olayın özünü, mahkemeyi sonuca götüren gerekçelerin neler olduğu hususlarını ihtiva etmelidir. Anayasa'nın 141. maddesinin 3. fıkrası hükmü de mahkeme kararlarının gerekçeli olması gerektiğini düzenlemektedir. Dolayısıyla gerekçe, bir hükmün olmazsa olmaz unsurudur. Taraflar, ancak kararlara konulması gereken gerekçeler sayesinde hükmün hangi maddi ve hukuki nedene dayandırıldığını anlayabilirler. Ayrıca, karar aleyhine yasa yollarına başvurulduğunda da Yargıtay incelemesi sırasında gerekçe sayesinde kararın usul ve yasaya uygun olup olmadığı denetlenebilir.

Diğer bir anlatımla, Yargıtay incelemesi ancak bir kararın somut olaya uygun gerekçe taşıması ve gerekçe ile hüküm arasında uyumluluk halinde bulunması durumunda mümkün olabilir.

Mahkemenin davanın kısmen kabulü yönünde vermiş olduğu kararında; gerekçe kısmında olayın meydana gelmesinde kusura ilişkin raporlara yer verildikten sonra davalı T.C. ...'nün kusuru bulunmadığından davanın reddine karar verilmesi gerektiği belirtilirken, davacı ... tarafından T.C. ... aleyhine açılan davanın kısmen kabulüne hükmedilmiş olup, yasada tanımlanan şekilde uygun bir gerekçe kısmının ve gerekçe ile hüküm uyumluluğunun bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durum karşısında, mahkemece yukarıda açıklanan yasa hükümlerine uygun şekilde tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilerek, kendi içinde tutarlı, maddi olaya, talebe ve savunmaya uygun, denetime elverişli gerekçeli karar oluşturulması gerekirken, Anayasa ile HMK'nın 297. ve 298. maddelerinde belirtilen unsurlardan ve gerekçeden yoksun, gerekçe ve hüküm fıkrası arasında çelişki içerecek şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın öncelikle bu nedenle re’sen bozulması gerekmiştir.

2.Bozma sebep ve şekline göre, davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine bu aşamada gerek görülmemiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle İlk Derece Mahkemesince verilen kararın BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalının diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.