Geçici tescil, tescil edilmemenin sonuçlarını gideren bir kurum değildir

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/2458

KARAR NO 2024/1135

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 13/07/2023

NUMARASI 2023/292 Esas - 2023/413 Karar

DAVA

Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 17/07/2024

Davanın kısmen kabulüne ilişkin kararın, davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin 03/04/2023 tarihli olağan genel kurul toplantısı kararlarının tescil ve ilanı hususunda davalı İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne başvuruda bulunulduğunu ancak davalı tarafından talebin iade edildiğini; bunun üzerine TTK 32/4'e göre geçici tescil talebinde bulunulduğunu fakat başvurunun reddedildiğini, ret kararına karşı süresinde itirazda bulunduklarını; TTK 32/4'e göre sonucu bir mahkeme kararına bağlı olan durumlarda sicil müdürlüğü tarafından geçici tescilin yapılmasının zorunlu olduğunu; ret gerekçesinde belirtilen şirket ana sözleşmesinin 10. maddesinin düzeltilmesi için 11/04/2023 tarihinde Bakırköy 2. ATM'nin 2023/345 esas sayılı dosyasıyla şirketin iki ortağından biri olan ...

tarafından dava açıldığını, belirtilen davada verilen kararın kesinleşmesine kadar şirket iş ve işlemlerinin devamlılığı için davaya konu genel kurul kararlarının geçici olarak tescil edilmesi gerektiğini ileri sürerek, müvekkili şirketin 03/04/2023 tarihli genel kurul kararının davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü'nce geçici olarak tescili talebinin reddi kararının iptaline ve genel kurul kararının geçici tescili ile ilanına karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davaya konu başvurunun Ticaret Sicil Yönetmeliği 34/2 uyarınca eksiklikler sebebiyle iadesine karar verildiğini ancak söz konusu eksikliklerin giderilmediğini, iade işleminin hukuka uygun olduğunu, iade işlemi ret kararı olmadığından dava şartı yokluğundan itirazın reddine karar verilmesi gerektiğini; ana sözleşmenin 10. maddesine göre genel kurulda alınacak kararların oy birliğiyle alınmasının kararlaştırıldığını ancak davaya konu genel kurul toplantısında alınmış kararların çoğunlukla alındığından söz konusu kararların yok hükmünde olduğunu, bu nedenle nisaba uygun olmayan kararların tescil edilmemesinin doğru olduğunu ve geçici tescil talebinin tedbir kararı olarak verilemeyeceğini belirterek, itirazın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEME KARARI

Mahkemece, TTK 418'e uygun toplantı ve karar yeter sayısının bulunmadığı veya ana sözleşmenin yasal düzenlemelere aykırı olarak, şirketi çalıştırılamayacak şeklinde düzenlendiği iddialarının varlığı halinde, hakimin ana sözleşmeye müdahale talebi hakkında bir dava varken o dava sonuçlanmadan, davacıya yaptığı geçici tescil başvurusunun davalı ticaret sicil müdürlüğü tarafından reddedilmeyip dava sonuna kadar geçici tescil yapılması gerektiği, alınan genel kurul kararının hükümsüzlüğü ve iptali yönünden alınan bir karar henüz bulunmadan, şirket ana sözleşmesine yönelik Bakırköy 2. ATM'de açılmış ve devam eden ana sözleşmeye hakimin müdahalesi davası devam ederken, şirketin yönetimsiz kalmaması bakımından geçici tescil isteminin davalı tarafından kabulü ve diğer davanın sonucuna göre işlem yapılması gerekirken istemin reddi niteliğinde, işlemsiz iadesinin hukuka uygun olmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile davacı şirketin 03/04/2023 genel kurul kararının geçici tescil istemli evrakının davalı Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından iadesi işleminin hukuka uygun olmadığı ve sicil kayıtlarının bu konuda düşüren açıklamanın geçici tescil işleminin zımnen reddi niteliğinde olduğunun tespitine ve bu işleminin iptaline, fazlaya ilişkin istemin, uygulama ve tescil taleplerinin idari nitelikte işlemler olması karşısında mahkemenin idare yerine geçerek karar veremeyeceğinden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, cevap dilekçesindeki savunmalarını tekrar ederek, iade kararıyla ret kararının aynı mahiyette kararlar olmadığını, Bakırköy 2. ATM'deki davada şirket ana sözleşmesinin 10. maddesinin geçersizliğine ilişkin bir mahkeme kararı bulunmadığını, zaten o davanın da 13/04/2023'te reddedildiğini, dolayısıyla bu davanın da reddinin gerektiğini, ana sözleşmedeki nisapla alınmamış kararlar yok hükmünde olduğundan geçici tescil etmeme işleminin de doğru olduğunu belirterek, kararın kaldırılarak itirazın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, TTK'nın 34. maddesi uyarınca Ticaret Sicil Müdürlüğü kararına itiraza ilişkindir. TTK'nın "İnceleme görevi ve geçici tescil" başlıklı 32. maddesinde, (1) sicil müdürünün tescil için aranan kanuni şartların var olup olmadığını incelemekle yükümlü olduğu, (2) tüzel kişilerin tescilinde, özellikle şirket sözleşmesinin, emredici hükümlere aykırı olup olmadığı ve söz konusu sözleşmenin kanunun bulunmasını zorunluluk olarak öngördüğü hükümleri içerip içermediği inceleneceği, (3) tescil edilecek hususların gerçeği tam olarak yansıtmaları, üçüncü kişilerde yanlış izlenim yaratacak nitelik taşımamaları ve kamu düzenine aykırı olmamalarının şart olduğu ve (4) çözümü bir mahkeme kararına bağlı bulunan veya sicil müdürü tarafından kesin olarak tescilinde duraksanan hususların, ilgililerin istemi üzerine geçici olarak tescil olunacağı ancak ilgililerin üç ay içinde mahkemeye başvurduklarını veya aralarında anlaştıklarını ispat etmemeleri halinde geçici tescilin resen silineceği, mahkemeye başvurulduğu takdirde kesinleşmiş hükmün sonucuna göre işlem yapılacağı kabul edilmiştir.

Somut olayda, davacı şirket 03/04/2023 tarihli olağan genel kurul kararının tescil ve ilanı için 04/04/2023'te davalı İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne başvurmuş, davalının mahkemenin müzekkeresine verdiği cevapta, başvuruya ilişkin 07/04/2023 tarihli kayıtta "İade nedenleri", "*İnceleme sonucunda şirket ana sözleşmesinin 10. maddesinde -genel kurulda tüm ortakların olumlu oyu ile karar alınır- ibaresi bulunmakta olup bu duruma istinaden mevcut karar incelenmiş olup tüm ortaklar olumlu oy kullanmıştır. *Bir pay adına 1 kişi oy kullanabilir. * İnceleme sonucu geçici tescil; TTK 32 kapsamında bulunmadığı için yapılamamaktadır."; 14/04/2023 tarihli kayıtta da "İade nedenleri", "* Şirket ana sözleşmesinin tescilli 10.

Maddesine istinaden tüm ortakların olumlu oyu ile karar alınacağı için, yönetim kurulu seçim ve temsile ilişkin geçici tescil talebiniz yapılamamaktadır." şeklinde, davacının geçici tescil talebi kabul edilmeyerek, 17/04/2023'te talep iade edilmiştir.Davacı şirketin ana sözleşmesinin 10. maddesinde "Genel kurul toplantıları ve bu toplantılardaki karar nisabında tüm ortakların genel kurul toplantısına katılması ve tüm ortakların olumlu oyu ile karar alınır. Aksi halde alınan karar geçersizdir." kuralı kabul edilmiştir. Dosyadaki belgelere göre davacı şirketin iki ortağının bulunduğu, ortak ...'ın 700 hisse ve diğer ortak ...'ın ise 300 hisse sahibi olduğu, davaya konu 03/04/2023 tarihli olağan genel kurul toplantısının (7) numaralı gündem maddesinde ortak ...'ın diğer ortağın olumsuz oyuna karşılık yönetim kurulu başkanı olarak seçildiği ve şirketi münferiden temsil etmesine karar verildiği anlaşılmıştır.Mahkemenin gerekçesinde belirttiği, eldeki itirazdan önce açılmış Bakırköy 2.

ATM'nin 2023/345 esas ve 2023/349 karar sayılı dosyasının incelenmesinde, davacının şirketin %70 hissedarı ..., davalının şirket, dava tarihinin 11/04/2023 olduğu, şirket ana sözleşmesinin 10. maddesinin TTK 391 ve 447 ile TMK 2'ye aykırı olduğundan batıl olduğunun tespitinin talep edildiği, mahkemece 13/04/2023 tarihinde tensiben şirket tarafından ana sözleşme değişikliğine ilişkin alınmış olumlu/olumsuz bir genel kurul kararının bulunmadığı, mahkemenin genel kurul yerine geçerek doğrudan bir karar vermesinin mümkün olmadığı, ana sözleşme değişikliğinin genel kurulunun devredilemez görev ve yetkileri arasında yer aldığı, genel kurul kararının butlanının talep edilebileceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verildiği, karar tebliğe çıkarılmadığından henüz kesinleşmediği tespit edilmiştir.

Mahkemece, Bakırköy 2. ATM'de açılmış davanın sonuna kadar şirketin yönetimsiz kalmaması bakımından geçici tescil isteminin kabulü gerektiği belirilmiştir. Ancak şirket genel kurul kararının icra edildiği ve bu genel kurul kararının tescilinin talep edildiği tarihte, şirketin yukarıda belirtilen ana sözleşmesinin 10. maddesinin geçerli bulunmakta olup, maddenin uygulanmayacağı hususunda bir karar da yoktur. Eldeki itiraz açısından TT 32/4'teki geçici tescil halleri de mevcut değildir. Zira geçici tescil işlemi genel kurul kararlarının tescil edilmemesinin sonuçlarını izale edecek bir müessese olmayıp, varsa o hususun sonuçları diğer hükümlerle giderilebilecektir. Buna göre, davalı Sicil Müdürlüğünce davacının geçici tescil talebinin kabul edilmemesi işleminin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Bu nedenlerle, davacının itirazının reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle, yazılı şekilde karar verilmiş olması isabetli bulunmamıştır.Açıklanan nedenlerle, mahkemece itirazın reddi gerekirken, yazılı gerekçe ile kabulü doğru olmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, bahsi geçen hata nedeniyle yeniden inceleme yapılmasına gerek bulunmadığından itirazın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/07/2023 Tarih 2023/292 Esas, 2023/413 Karar sayılı kararının HMK 353(1)b-2 maddesi gereği KALDIRILMASINA; "İtirazın reddine," İlk derece mahkemesine ilişkin olarak; "Alınması gereken 427,60-TL karar harcından davacı tarafından peşin yatırılan 179,90-TL harcın mahsubu ile kalan 247,7‬0‬-TL'nin davacıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, Davalı vekili için takdir olunan 17.900-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, Talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine," Davalı tarafından yatırılan 269,85-TL harcın talep halinde davalıya iadesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, HMK 361/1 maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde temyiz yoluna başvurulabileceğine, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliğiyle karar verildi.17/07/2024