Cezai Şart
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2024/24 E. 2025/962 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
asgari alım taahhüdü↗ alım taahhüdü↗ akaryakıt bayilik sözleşmesi↗ harç tamamlama↗ adli yardım talebinin reddi↗ adli yardım talebi↗ adli yardım↗ ibra↗ bayilik sözleşmesi↗ cezai şart↗ tbk 99↗ içtihadı birleştirme kararı↗ ıslah↗ taahhütname↗ harç↗ zamanaşımı↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen karar, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı Kooperatif vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 11.02.2025 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalı ... Kooperatifi vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı S.S. ... Motorlu Taş. Koop. arasında 05.11.2007 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi imzaladıklarını, bu sözleşmenin niteliğine olan taahhütname ile asgari alım taahhüdünde bulunulduğunu, eksik alınan ürün için cezai şart düzenlendiğini, davalının taahhütname ile yükümlediği mal alımını gerçekleştirmediğini, sözleşmenin feshedildiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000,00 USD'nin faiziyle tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 94.749,96 USD'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kooperatif vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin ibra edildiğini, davalının hiçbir hak ve alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III.MAHKEME KARARI
1.Mahkemece, davacı şirkete ait defterler üzerinde yapılan inceleme sonucunda davalının sözleşmeye aykırı davrandığı ve alım taahhüdüne uymadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı Kooperatif vekilince adli yardım talepli temyiz edilmiş, Mahkemenin 22.04.2013 tarihli ek kararıyla adli yardım talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, bayilik sözleşmesine dayalı cezai şart istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, mahkemece verilen kararın ilam zamanaşımına uğrayıp uğramadığına ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1.Mahkemece verilen temyize konu 21.11.2012 tarihli ve 2010/128 E., 2012/415 K. sayılı karar, davalı vekiline 01.02.2013 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı Kooperatif vekilince adli yardım talepli temyiz edilmiş ise de, mahkemece 22.04.2013 tarihli ek kararla adli yardım talebinin reddine karar verilmiştir. Aradan on yıldan fazla süre geçtikten sonra, 24.07.2023 tarihli dilekçesi ile davalı Kooperatif yeniden temyiz itirazlarını sunmuş ve eksik temyiz harçlarını da tamamlamış, davacı vekili temyize cevap dilekçesinde ilamın zamanaşımına uğradığı savunmasında bulunmuştur.
Esasen, tarafın temyiz dilekçesindeki adli yardım talebini değerlendirme yetkisi temyiz mercii olan Yargıtay'a ait olup, mahkemece verilen adli yardım talebinin reddi kararı yok hükmündedir. Ancak, herhalükarda temyize konu hüküm tarihi (21.11.2012) ve hatta mahkemenin ek karar tarihi (22.04.2013) dahi dikkate alınsa, davalının temyiz dilekçesi ile arasında on yıldan fazla süre geçmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 156/2 hükmüne göre; hüküm verildiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra zamanaşımını kesen sebeplerin varlığı kanıtlanamazsa alacağa ilişkin Mahkeme kararı zamanaşımına uğrar. 11.04.1940 tarihli 1939/15 E. 1940/70 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı uyarınca Mahkeme, verilen hükmü kendiliğinden değiştiremez. İlam zamanaşımına uğramış olsa bile temyiz edilip Yargıtay tarafından bozulmadıkça davayı tekrar ele alıp zamanaşımı nedeniyle reddedemez. Bu durumda Mahkemece, ilam zamanaşımı gözetilerek yeniden hüküm kurulması için kararın bozulması gerekmiştir.
2.Bozma nedenine göre davalı Kooperatif vekilinin tüm temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
İstirdat 🔁 aynen tekrar
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2024/19 E. 2025/961 K.
Ortak:akaryakıt bayilik sözleşmesi · adli yardım talebinin reddi · adli yardım talebi · adli yardım · ibra · bayilik sözleşmesi · ıslah · harç · zamanaşımı var
İncelediğiniz karardaKoop. arasında 05.11.2007 tarihli «akaryakıt bayilik sözleşmesi» imzaladıklarını, bu sözleşmenin niteliğine olan «taahhütname» ile «asgari alım taahhüdünde» bulunulduğunu, eksik alınan ürün için «cezai şart» düzenlendiğini, davalının taahhütname ile yükümlediği mal alımını gerçekleştirmediğini, sözleşmenin feshedildiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000,00 USD'nin faiziyle tahsilini talep etmiş, «ıslah» dilekçesi ile talebini 94.749,96 USD'ye yükseltmiştir.
III.MAHKEME KARARI 1.Mahkemece, davacı şirkete ait «defterler» üzerinde yapılan inceleme sonucunda davalının sözleşmeye aykırı davrandığı ve «alım taahhüdüne» uymadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı Kooperatif vekilince «adli yardım» talepli temyiz edilmiş, Mahkemenin 22.04.2013 tarihli ek kararıyla «adli yardım talebinin reddine» karar verilmiştir.
Değerlendirme ve Gerekçe 1.Mahkemece verilen temyize konu 21.11.2012 tarihli ve 2010/128 E., 2012/415 K. sayılı karar, davalı vekiline 01.02.2013 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı Kooperatif vekilince «adli yardım» talepli temyiz edilmiş ise de, mahkemece 22.04.2013 tarihli ek kararla «adli yardım talebinin reddine» karar verilmiştir.
Benzer bu karardaDeğerlendirme ve Gerekçe 1.Mahkemece verilen temyize konu 21.11.2012 tarihli ve 2010/78 E., 2012/416 K. sayılı karar, davalı Kooperatif vekiline 01.04.2013 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı vekilince «adli yardım» talepli temyiz edilmiş ise de, mahkemece 22.04.2013 tarihli ek kararla «adli yardım talebinin reddine» karar verilmiştir.
Esasen, tarafın temyiz dilekçesindeki «adli yardım talebini» değerlendirme yetkisi temyiz mercii olan Yargıtay'a ait olup, Mahkemece verilen «adli yardım talebinin reddi» kararı yok hükmündedir.
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı Kooperatif arasında 20.09.2007 tarihli Bayilik Protokülü ve bu «protokol» uyarınca 05.11.2007 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, davalı Kooperatifin müvekkil şirketin bayisi olarak faaliyete başladığını, davalının yükümlülüklerini ihlal etmesi nedeniyle sözleşmeyi feshettiklerini, davalıya ödenen bayilik «hizmet bedelinin iadesi» gerektiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 225,00 USD'nin faiziyle tahsilini talep etmiş, «ıslah» dilekçesi ile talebini 400.000,00 USD'ye yükseltmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hizmet bedeli · bedel iadesi · fesih · protokol
Benzer bu karardaDAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı Kooperatif arasında 20.09.2007 tarihli Bayilik Protokülü ve bu «protokol» uyarınca 05.11.2007 tarihli Akaryakıt Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, davalı Kooperatifin müvekkil şirketin bayisi olarak faaliyete başladığını, davalının yükümlülüklerini ihlal etmesi nedeniyle sözleşmeyi feshettiklerini, davalıya ödenen bayilik «hizmet bedelinin iadesi» gerektiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 225,00 USD'nin faiziyle tahsilini talep etmiş, «ıslah» dilekçesi ile talebini 400.000,00 USD'ye yükseltmiştir.
III.MAHKEME KARARI Mahkemece, sözleşmede yer alan bayilik «hizmet bedelinin» davacı tarafından ödendiği, «fesih» halinde davalıdan talep hakkı bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm, davalı Kooperatif vekilince temyiz edilmiştir.
Dava ve Hukuki Nitelendirme Dava, bayilik «hizmet bedelinin iadesi» ilişkin olup, uyuşmazlık, mahkemece verilen kararın ilam «zamanaşımına» uğrayıp uğramadığına ilişkindir.
-
Yabancı mahkeme kararının tenfizi
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/1597 E. 2023/7500 K.
Ortak:zamanaşımı · zamanaşımı var
İncelediğiniz karardaDava ve Hukuki Nitelendirme Dava, «bayilik sözleşmesine» dayalı «cezai şart» istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, mahkemece verilen kararın ilam «zamanaşımına» uğrayıp uğramadığına ilişkindir.
Aradan on yıldan fazla süre geçtikten sonra, 24.07.2023 tarihli dilekçesi ile davalı Kooperatif yeniden temyiz itirazlarını sunmuş ve eksik temyiz «harçlarını» da tamamlamış, davacı vekili temyize cevap dilekçesinde ilamın «zamanaşımına» uğradığı savunmasında bulunmuştur.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 156/2 hükmüne göre; hüküm verildiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra «zamanaşımını» kesen sebeplerin varlığı kanıtlanamazsa alacağa ilişkin Mahkeme kararı zamanaşımına uğrar.
Benzer bu karardaTemyiz Sebepleri Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının ilam «zamanaşımına» uğradığını, yabancı mahkeme kararının Türk «kamu düzenine» de aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı şirket vekili on yıllık «zamanaşımı» süresinin geçmesi nedeniyle hükmün zamanaşımına uğradığını ileri sürerek hükmü temyiz etmiştir.
Zaman bakımından uygulanması gereken mülga 818 sayılı Kanun'un 135 ... maddesi gereğince hüküm, verildiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra «zamanaşımına» uğrar.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tebliğ tarihi · kamu düzeni · tenfiz
Benzer bu karardaHukuk Dairesi'nin 08.11.2006 tarihli ve 8 O 47/ 06 sayılı kararının «tenfizine» karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; «tenfiz» şartlarının bulunmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
MAHKEME KARARI Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla yabancı mahkeme kararının usulüne uygun olarak kesinleştiği ve «kamu düzenine» aykırı olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Temyiz Sebepleri Davalı şirket vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkeme kararının ilam «zamanaşımına» uğradığını, yabancı mahkeme kararının Türk «kamu düzenine» de aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasına karar verilmesini istemiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/5121 E. 2024/4523 K.
Ortak:zamanaşımı · zamanaşımı var
İncelediğiniz karardaDava ve Hukuki Nitelendirme Dava, «bayilik sözleşmesine» dayalı «cezai şart» istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, mahkemece verilen kararın ilam «zamanaşımına» uğrayıp uğramadığına ilişkindir.
Aradan on yıldan fazla süre geçtikten sonra, 24.07.2023 tarihli dilekçesi ile davalı Kooperatif yeniden temyiz itirazlarını sunmuş ve eksik temyiz «harçlarını» da tamamlamış, davacı vekili temyize cevap dilekçesinde ilamın «zamanaşımına» uğradığı savunmasında bulunmuştur.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 156/2 hükmüne göre; hüküm verildiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra «zamanaşımını» kesen sebeplerin varlığı kanıtlanamazsa alacağa ilişkin Mahkeme kararı zamanaşımına uğrar.
Benzer bu karardaDavalı TMSF vekili temyize cevap dilekçesinde on yıllık «zamanaşımı» süresinin geçmesi nedeniyle hükmün zamanaşımına uğradığını ileri sürmüştür.
Zaman bakımından uygulanması gereken mülga 818 sayılı Kanun'un 135 inci maddesi gereğince hüküm, verildiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra «zamanaşımına» uğrar.
İlam «zamanaşımına» uğramış olsa bile temyiz edilip Yargıtay tarafından bozulmadıkça davayı tekrar ele alıp zamanaşımı nedeniyle reddedemez.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tebliğ tarihi
Benzer bu karardaHüküm tarihi ile taraflara «tebliğ tarihi» arasında on yıldan fazla süre geçmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2024/24 E. , 2025/962 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla)
SAYISI 2010/128 Esas, 2012/415 Karar.
HÜKÜM
Davanın kabulü
Mahkemece bozma ilamına uyularak verilen karar, Yargıtayca duruşma istemli olarak davalı Kooperatif vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Duruşma için belirlenen 11.02.2025 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davalı ... Kooperatifi vekili Avukat ... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı S.S. ... Motorlu Taş. Koop. arasında 05.11.2007 tarihli akaryakıt bayilik sözleşmesi imzaladıklarını, bu sözleşmenin niteliğine olan taahhütname ile asgari alım taahhüdünde bulunulduğunu, eksik alınan ürün için cezai şart düzenlendiğini, davalının taahhütname ile yükümlediği mal alımını gerçekleştirmediğini, sözleşmenin feshedildiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 20.000,00 USD'nin faiziyle tahsilini talep etmiş, ıslah dilekçesi ile talebini 94.749,96 USD'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kooperatif vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin ibra edildiğini, davalının hiçbir hak ve alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
III.MAHKEME KARARI
1.Mahkemece, davacı şirkete ait defterler üzerinde yapılan inceleme sonucunda davalının sözleşmeye aykırı davrandığı ve alım taahhüdüne uymadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı Kooperatif vekilince adli yardım talepli temyiz edilmiş, Mahkemenin 22.04.2013 tarihli ek kararıyla adli yardım talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Dava ve Hukuki Nitelendirme
Dava, bayilik sözleşmesine dayalı cezai şart istemine ilişkin olup, uyuşmazlık, mahkemece verilen kararın ilam zamanaşımına uğrayıp uğramadığına ilişkindir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1.Mahkemece verilen temyize konu 21.11.2012 tarihli ve 2010/128 E., 2012/415 K. sayılı karar, davalı vekiline 01.02.2013 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı Kooperatif vekilince adli yardım talepli temyiz edilmiş ise de, mahkemece 22.04.2013 tarihli ek kararla adli yardım talebinin reddine karar verilmiştir. Aradan on yıldan fazla süre geçtikten sonra, 24.07.2023 tarihli dilekçesi ile davalı Kooperatif yeniden temyiz itirazlarını sunmuş ve eksik temyiz harçlarını da tamamlamış, davacı vekili temyize cevap dilekçesinde ilamın zamanaşımına uğradığı savunmasında bulunmuştur.
Esasen, tarafın temyiz dilekçesindeki adli yardım talebini değerlendirme yetkisi temyiz mercii olan Yargıtay'a ait olup, mahkemece verilen adli yardım talebinin reddi kararı yok hükmündedir. Ancak, herhalükarda temyize konu hüküm tarihi (21.11.2012) ve hatta mahkemenin ek karar tarihi (22.04.2013) dahi dikkate alınsa, davalının temyiz dilekçesi ile arasında on yıldan fazla süre geçmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 156/2 hükmüne göre; hüküm verildiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra zamanaşımını kesen sebeplerin varlığı kanıtlanamazsa alacağa ilişkin Mahkeme kararı zamanaşımına uğrar.
11. 04.1940 tarihli 1939/15 E. 1940/70 K. sayılı İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu Kararı uyarınca Mahkeme, verilen hükmü kendiliğinden değiştiremez. İlam zamanaşımına uğramış olsa bile temyiz edilip Yargıtay tarafından bozulmadıkça davayı tekrar ele alıp zamanaşımı nedeniyle reddedemez. Bu durumda Mahkemece, ilam zamanaşımı gözetilerek yeniden hüküm kurulması için kararın bozulması gerekmiştir.
2.Bozma nedenine göre davalı Kooperatif vekilinin tüm temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
V.SONUÇ
Yukarıda (1) ve (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle Mahkeme kararının BOZULMASINA, (3) numaralı bent uyarınca davalı Kooperatif vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalıya iadesine, dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 17.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1138873300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz