Tasarım hükümsüzlüğü
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2024/3726 E. 2024/8934 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
tescilsiz tasarım↗ kazanılmış hak↗ bilirkişi incelemesi↗ ayırt edicilik↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2010/04773 sayılı yol süpürme aracı tasarımı bulunduğunu, davalının adına tescilli tasarımın, müvekkili tasarımı karşısında yenilik vasfı taşımadığını ileri sürerek davalı adına tescilli 2011/06261 sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu yol süpürme araçlarında teknik zorunluluktan kaynaklanan pek çok ortak özelliklerin olduğunu, ayırt ediciliğin ufak ayrıntılarda sağlanabildiğini, davacının Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/455 E. sayılı dosyası ile de benzer iddialarla dava açtığını, bu dosyaya sunulan bilirkişi raporunda tasarımların farklı olduğunun belirtildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, işbu davanın hükümsüzlük davası olması nedeniyle davacının tescilli tasarımı ile davalının tescilli tasarımının karşılaştırılması suretiyle değerlendirilmesi gerektiği, ihlal davasından farklı olarak taraflarca üretilmiş olan araçların dava konusu olmadığı, bu kapsamda alınan raporların dava konusu uyuşmazlığın çözümüne katkı sağlamayacağı, Yargıtay tarafından yapılan bozma kapsamının incelemeye ilişkin olduğu, taraflar bakımından kazanılmış hak durumunun bulunmadığı, taraflarca somut olarak üretilmiş araçların ve bunların karşılaştırmasının davanın mahiyeti ile uyumlu olmadığı, tarafların tescilli olan tasarımlarını kullanmak zorunda olmadıkları, dolayısı ile tasarım tescillerinin üretimleri ile kıyaslanmasının doğru olmadığı, davalı tasarımının mahkememizin ilk kararında ayırt edici olmadığı nedeniyle hükümsüzlüğüne karar verildiği, davalı tescilinin incelemesiz olması üretilmiş olan bir aracın fotoğraflarından oluşması da dikkate alındığında yenilik unsurunu da taşımadığı, davalının ihaleye sunduğu ve bilirkişilerce incelenen araç ile aynı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.
IV. TEMYİZ İNCELEMESİ
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davalı adına tescilli endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2.554 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3, 6, 7, 43. maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Dosyadaki yazılara, İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.Mahkemece, davalı tasarımının davacı tasarımı karşısında yeni ve ayırt edici olmadığı gerekçesiyle davalı tasarımının hükümsüzlüğüne karar verilmiştir. Ancak Dairemizin bozma kararından sonra makine yüksek mühendisi, endüstriyel tasarım uzmanı, fizik mühendisinden oluşan ve dosyada bulunan raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla alınan 24.06.2022 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu 2011/06261 sayılı tasarım ile davacının 2010/04773 sayılı tescilli tasarımlarının karşılaştırılması yapılarak ayrıntılı tablo düzenlenmiş ve sonuç olarak "açık bir şekilde bilgilenmiş kullanıcı tarafından tespit edilebilecek olan mevcut farklılıkların tasarımları genel izlenim itibariyle farklılaştırdığı, dolayısı ile 2010/04773 sayılı tasarım karşısında dava konusu 2011/06261 sayılı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine haiz olduğu kanaatine varıldığı..." belirtilmesine rağmen mahkemece davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/9034 E. 2023/214 K.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:haksız rekabet
Benzer bu karardadava, «haksız rekabet» nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkindir.
-
Tasarım Tescil Belgesinin Hükümsüzlüğü
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/1711 E. 2021/3894 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:bilirkişi raporu çelişkisi · dürüstlük kuralı · eksik inceleme · haksız rekabet
Benzer bu kararda… 18/2059 K. sayılı bozma ilamının kapsamı dışında kalarak, 20.01.2020 gün ve 2018/3391 E.- 2020/514 K. sayılı ilamı sonucunda kesinleştiği görülmüş ise de tasarım ve «haksız rekabet» hukukunun koruma alanlarının farklı bulunması, bu farkın pratik sonucu olarak haksız rekabet hukukunda «dürüstlük kurallarına» aykırı olmadıkça serbest rekabet ilkesinden yararlanılarak, önceki ürüne benzetme özgürlüğü mevcutken, sınai mülkiyet hukukunda mutlak haklara tecavüz eyleminin gerçekleştiğinin kabulü için bu eylemin hangi metotlar kullanılarak gerçekleştirildiğinin önem taşımadığı nazara alındığında, davalı vekilinin her iki dosyada alınan «bilirkişi raporlarının çelişkili» olduğuna dair istinaf itirazlarının yerinde olmadığı gerekçesi ile davalı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
Bu durumda davalı tarafın itirazlarına dayanak «haksız rekabet» davası dosyası getirtilip anılan dosyadaki raporlar da değerlendirilerek hasıl olacak sonuca göre bir karar vermesi gerekirken, yazılı şekilde «eksik incelemeye» dayalı karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün açıklanan nedenlerle davalı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
… İlk Derece Mahkemesince alınan raporlara göre davalı adına tescilli 2011/06261 sayılı tasarımın hükümsüzlüğü koşullarının oluştuğu, taraflar arasında aynı ürünlerin «haksız rekabet» teşkil ettiği iddiasıyla görülen davada alınan ve işbu dosyaya da sunulan 10.11.2014 tarihli kök ve 27.07.2015 tarihli ek bilirkişi raporunda, tarafların makineler …
Ancak, davalı vekilince hükme esas alınan bilirkişi raporlarına davacı tarafından müvekkili aleyhine açılan «haksız rekabet» davasında alınan bilirkişi raporlarında aynı araçların karşılaştırıldığı ve benzer olmadıklarının ifade edildiğine dair ciddi itirazlar ileri sürülmüş, İlk Derece Mahkemesince, bu itirazları karşılar bir bilirkişi raporu alınmadığı gibi karar yerinde de bu itirazlar değerlendirilmemiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/7847 E. 2018/2059 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kovuşturmaya yer olmadığına dair karar · kötüleme · davanın konusu · üçüncü kişi · ihtarname · maddi tazminat · eksik inceleme · haksız rekabet
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; asıl davada, «dava konusu» yol süpürme makinelerinin temel olarak teknik şartnamede belirlenen hususlarda tasarlanması gerektiği, şartnamede belirtilen özellikler bakımından taraflara ait ürünlerin ortak olması durumunun benzerlik olarak değerlendirilemeyeceği, bu ortak özellikler haricinde kalan unsurlarda davacı ile davalı şirket tarafından üretilen yol süpürme makinelerinin ilgili tüketicisi nezdinde karıştırmaya sebebiyet verecek düzeyde benzer olduklarından bahsedilmesinin mümkün olmadığı, davalı şirketin bu bağlamda «haksız rekabete» dayalı tazminat talepleri yönünden herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, davalı ...'nun ise maddi anlamda davacıyı zarara uğrattığı hususunun belgelendirilmediği, ancak davacıya ait iş yerinden ayrılırken yanında götürdüğü çizim vesair dökümanların varlığının tespit edilmiş olması nedeniyle ...’nin 54 vd. maddeleri gereğince haksız rekabet hükümleri çerçevesinde değerlendirilebilecek bu eylemi sebebiyle manevi tazminatla sorumlu olması gerektiği, karşı davada ise, davalı-karşı davacı şirketinin manevi tazminat istemi şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle asıl davada davalı şirket hakkında açılan maddi ve manevi tazminat davasının reddine, davalı ... hakkında açılan «maddi tazminat» davasının reddine, davalı ... hakkında açılan manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 30.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...'ndan tahsiline ve karşı davanın …
Cumhuriyet Başsavcılığının 2010/11884 hazırlık sayılı dosyasında yürütülen ve «kovuşturmaya yer olmadığına» karar verilen ceza soruşturma dosyasında bulunan bilirkişi raporunda, davalı ...’nun kişisel bilgisayar kayıtlarında «dava konusu» yol süpürme araçlarına ilişkin ayrıntılı teknik çizimlerin bulunduğunun tespit edildiği, ancak bu dokümanların «üçüncü kişiye» kullandırılıp kullandırılmadığının tespit edilemediği belirtilmiş; ayrıca davalı ..., davacı şirkette teknik eleman olarak çalıştığını, çizimlerin imalat aşamasına …
… tenen kalitede olduğu şüphelidir.” ibarelerinin yer aldığı, bu ibarelerinin içeriğinin gerçeği yansıttığının asıl davada ispatlanamadığı, bu nedenle karşı davalının «ihtarnamesinde» geçen ibarelerin 6762 sayılı ...’nin 57/1-1 maddesi uyarınca “başkalarını veya onların emtiasını, iş mahsullerini, faaliyetlerini yahut ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya lüzumsuz yere incitici beyanlarla «kötülemek»” şeklinde «haksız rekabet» teşkil ettiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, mahkemece, karşı davalının «ihtarnamesinde» yer alan ibarelerin 6762 sayılı ...’nin 57/1-1 maddesi uyarınca «haksız rekabet» teşkil ettiği kabul edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» ve çelişkili değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde karşı davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, kararın karşı davacı yararına bozulması gerekmiştir.
1 benzer karar daha
-
Haksız Rekabetin Tespiti, Önlenmesi ve Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/18258 E. 2015/2786 K.
Ortak:tescilsiz tasarım
İncelediğiniz karardaDAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2010/04773 sayılı yol süpürme aracı tasarımı bulunduğunu, davalının adına «tescilli tasarımın», müvekkili tasarımı karşısında yenilik vasfı taşımadığını ileri sürerek davalı adına tescilli 2011/06261 sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, işbu davanın hükümsüzlük davası olması nedeniyle davacının «tescilli tasarımı» ile davalının tescilli tasarımının karşılaştırılması suretiyle değerlendirilmesi gerektiği, ihlal davasından farklı olarak taraflarca üretilmiş olan araçların dava konusu olmadığı, bu kapsamda alınan raporların dava konusu uyuşmazlığın çözümüne katkı sağlamayacağı, Yargıtay tarafından yapılan bozma kapsamının incelemeye ilişkin olduğu, taraflar bakımından «kazanılmış hak» durumunun bulunmadığı, taraflarca somut olarak üretilmiş araçların ve bunların karşılaştırmasının davanın mahiyeti ile uyumlu olmadığı, tarafların tescilli olan tasarımlarını kullanmak zorunda olmadıkları, dolayısı ile tasarım tescillerinin üretimleri ile kıyaslanmasının doğru olmadığı, davalı tasarımının mahkememizin ilk kararında ayırt edici olmadığı nedeniyle hükümsüzlüğüne karar verildiği, davalı tescilinin incelemesiz olması üretilmiş olan bir aracın fotoğraflarından oluşması da dikkate alındığında yenilik unsurunu da taşımadığı, davalının ihaleye sunduğu ve «bilirkişilerce incelenen» araç ile aynı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.
… rlar arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla alınan 24.06.2022 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu 2011/06261 sayılı tasarım ile davacının 2010/04773 sayılı «tescilli tasarımlarının» karşılaştırılması yapılarak ayrıntılı tablo düzenlenmiş ve sonuç olarak "açık bir şekilde bilgilenmiş kullanıcı tarafından tespit edilebilecek olan mevcut farklılıkların tasarımları genel izlenim itibariyle farklılaştırdığı, dolayısı ile 2010/04773 sayılı tasarım karşısında dava konusu 2011/06261 sayılı tasarımın yenilik ve «ayırt edicilik» kriterlerine haiz olduğu kanaatine varıldığı..." belirtilmesine rağmen mahkemece davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş kararın bozulması g …
Benzer bu kararda1- Dava, «tescilli tasarıma» tecavüzün tespiti, önlenmesi ve tazminat istemine ilişkindir.
554 sayılı KHK'nın 11. maddesi uyarınca «tescilli tasarımın» koruma kapsamı belirlenirken buna 7. maddeye uygun olarak o tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimle bariz bir benzerlik gösteren bütün tasarımlar dikkate alınır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:uyuşmazlık konusu
Benzer bu karardaTasarımcı bilirkişi tarafından kıyaslanan tasarımlar bakımından özel ve teknik bir değerlendirme yapıldıktan sonra, bu değerlendirme kapsamında bu kez de «uyuşmazlık konusu» tasarımlara konu ürünlerin bilgilenmiş kullanıcıları üzerinde yarattıkları genel izlenim itibariyle benzer olup olmadıkları konusunda görüş bildirmeleri gerekir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2024/3726 E. , 2024/8934 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
SAYISI 2021/247 Esas, 2023/117 Karar
HÜKÜM
Kabul
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 2010/04773 sayılı yol süpürme aracı tasarımı bulunduğunu, davalının adına tescilli tasarımın, müvekkili tasarımı karşısında yenilik vasfı taşımadığını ileri sürerek davalı adına tescilli 2011/06261 sayılı tasarımın hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu yol süpürme araçlarında teknik zorunluluktan kaynaklanan pek çok ortak özelliklerin olduğunu, ayırt ediciliğin ufak ayrıntılarda sağlanabildiğini, davacının Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2013/455 E. sayılı dosyası ile de benzer iddialarla dava açtığını, bu dosyaya sunulan bilirkişi raporunda tasarımların farklı olduğunun belirtildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde, işbu davanın hükümsüzlük davası olması nedeniyle davacının tescilli tasarımı ile davalının tescilli tasarımının karşılaştırılması suretiyle değerlendirilmesi gerektiği, ihlal davasından farklı olarak taraflarca üretilmiş olan araçların dava konusu olmadığı, bu kapsamda alınan raporların dava konusu uyuşmazlığın çözümüne katkı sağlamayacağı, Yargıtay tarafından yapılan bozma kapsamının incelemeye ilişkin olduğu, taraflar bakımından kazanılmış hak durumunun bulunmadığı, taraflarca somut olarak üretilmiş araçların ve bunların karşılaştırmasının davanın mahiyeti ile uyumlu olmadığı, tarafların tescilli olan tasarımlarını kullanmak zorunda olmadıkları, dolayısı ile tasarım tescillerinin üretimleri ile kıyaslanmasının doğru olmadığı, davalı tasarımının mahkememizin ilk kararında ayırt edici olmadığı nedeniyle hükümsüzlüğüne karar verildiği, davalı tescilinin incelemesiz olması üretilmiş olan bir aracın fotoğraflarından oluşması da dikkate alındığında yenilik unsurunu da taşımadığı, davalının ihaleye sunduğu ve bilirkişilerce incelenen araç ile aynı olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekilince temyiz edilmiştir.
IV. TEMYİZ İNCELEMESİ
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, davalı adına tescilli endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.
2.554 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3, 6, 7, 43. maddeleri.
3. Değerlendirme
1.Dosyadaki yazılara, İlk Derece Mahkemesince 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
2.Mahkemece, davalı tasarımının davacı tasarımı karşısında yeni ve ayırt edici olmadığı gerekçesiyle davalı tasarımının hükümsüzlüğüne karar verilmiştir. Ancak Dairemizin bozma kararından sonra makine yüksek mühendisi, endüstriyel tasarım uzmanı, fizik mühendisinden oluşan ve dosyada bulunan raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla alınan 24.06.2022 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu 2011/06261 sayılı tasarım ile davacının 2010/04773 sayılı tescilli tasarımlarının karşılaştırılması yapılarak ayrıntılı tablo düzenlenmiş ve sonuç olarak "açık bir şekilde bilgilenmiş kullanıcı tarafından tespit edilebilecek olan mevcut farklılıkların tasarımları genel izlenim itibariyle farklılaştırdığı, dolayısı ile 2010/04773 sayılı tasarım karşısında dava konusu 2011/06261 sayılı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine haiz olduğu kanaatine varıldığı..." belirtilmesine rağmen mahkemece davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiş kararın bozulması gerekmiştir.
V. SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bend uyarınca davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen kararın BOZULMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, 11.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1117057800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz