Menfi tespit
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2024/1699 E. 2024/7094 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
muavin defter↗ ilamsız icra takibi↗ tasdik kararı↗ ispat yükü↗ fatura↗ iflas↗ taşıyan↗ menfi tespit↗ e-defter↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı alacaklı ... İnşaat Turizm San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından ... Belde Belediye Başkanlığı'na yapılan işlerle ilgili olarak Sarıyer İcra Müdürlüğünün 2009/1064 E. sayılı dosyası ile 19.942,00 TL ve 2009/669 E. sayılı dosyası ile 247.179,00 TL faturaya dayalı ilamsız icra takibi yapıldığını, davalı alacaklı firmanın ... Belediyesi'nden devredilen faturalı alacağının 131.306,78 TL gözüktüğünü, bunun dışında alacağının kayıtlarda gözükmediğini, devir alınan faturalarda da alacağın belirsiz olduğunu, davalı firmaya karşı idarelerince belirlenen ve devralınan ve ödemesi yapıldıktan sonra kalan 121.777,85 TL borçlarının bulunduğunu, bunun dışında borçlarının bulunmadığını bu nedenle icra takibine konu faturalar nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ... bünyesine katılan ... Belde Belediye Başkanlığı'na araç kiralama, nakliye ve işçi temini hizmeti verildiğini, davalının alacağının bu hizmetlerin ödenmeyen kısmından kaynaklandığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
III.MAHKEME KARARI
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davalı tarafından kesilen fatura bedelleri toplamında muavin defter kayıtlarına göre davacının davalıya 45.840,41 TL borcu bulunduğunun tespit edildiği, hazırlanan bilirkişi raporunun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, mahkemece benimsenen bilirkişi raporu kapsamında açılan davanın haksız olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ve karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.
IV. TEMYİZ İNCELEMESİ
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.
3. Değerlendirme
Menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davalıdadır. Davalı icra takibine konu faturalar nedeniyle alacaklı olduğunu iddia etmekte olup bu kapsamda faturalara konu hizmetleri yerine getirdiğini ispat etmesi gereken de davalıdır. Mahkemece alınan Bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davalı defterlerinin kapanış tasdikleri bulunmayıp defterler usulüne uygun tutulmadığından sahibi lehine delil teşkil etmesi mümkün değildir. Davalı tarafça dava konusu faturalara ilişkin hizmetlerin verildiğine ilişkin faturalardan başka davacı tarafın imzasını taşıyan bir belge sunulmadığı gibi davacı ...'nin kayıtlarında da bu hizmetlerin alındığına ilişkin bir bulguya rastlanmamıştır. Bu itibarla davalı tarafın alacağını ispat edemediği dikkate alınarak davacının kabulündeki borç tutarını aşan kısım yönünden menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesi gerekirken sahibi lehine delil teşkil etmesi mümkün olmayan defterlere itibar edilerek davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Menfi tespit | Sözleşmelerden kaynaklanan
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/2175 E. 2021/279 K.
Ortak:menfi tespit · e-defter
İncelediğiniz karardaBu itibarla davalı tarafın alacağını ispat edemediği dikkate alınarak davacının kabulündeki borç tutarını aşan kısım yönünden «menfi tespit» davasının kabulüne karar verilmesi gerekirken sahibi lehine delil teşkil etmesi mümkün olmayan «defterlere» itibar edilerek davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
III.MAHKEME KARARI Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davalı tarafından kesilen «fatura» bedelleri toplamında «muavin defter» kayıtlarına göre davacının davalıya 45.840,41 TL borcu bulunduğunun tespit edildiği, hazırlanan bilirkişi raporunun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu …
Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, «menfi tespit» talebine ilişkindir.
Benzer bu karardaŞu halde, mahkemece, yeniden oluşturulacak bilirkişi heyeti marifetiyle, taraflarca sunulan tüm kanıtlar ve bu arada davalı «defterleri» ile davacı kayıtları üzerinde karşılaştırmalı bir inceleme yapılmak suretiyle taraflar arasındaki sözleşmelerden kaynaklanan davalı alacağının saptanması, davacının yaptığı ödemelerin miktarı denetlemeye elverişli şekilde saptandıktan ve toplam alacak miktarından düşüldükten sonra gerek icra takibi ve gerekse de dava tarihi itibariyle varsa davacının davalıya borçlu olduğu tutarın hesaplanması ve bunun sonucuna göre davacının «menfi tespit» istemiyle ilgili bir karar verilmesi gerekirken eksik ve hatalı bilirkişi raporuna göre davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, davacı vekilinin temyiz itir …
Bu kez davacı vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur. (1) Dava «menfi tespit» istemine ilişkindir.
… ı tarafından temyiz edilmekle Dairemizin 2014/4457 Esas 2014/19276 Karar ve 08.12.2014 tarihli kararı ile ''...Mahkemece benimsenen bilirkişi raporunda davalıya ait «ticari defterlerin incelenmiş» olduğu belirtilmiş ise de, defterlerin usulüne uygun tutulup tutulmadığı konusunda raporda herhangi bir ayrıntıya yer verilmemiş, söz konusu defterlerdeki kayıtlar …
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ilamsız takip · ticari defter incelemesi · menfi tespit davası · maddi hata · tespit davası · denetime elverişlilik · istirdat · bilirkişi incelemesi
Benzer bu karardaMahkemece bozmaya uyulduğu halde bozma kararında ayrıntılı olarak gösterilen şekilde «bilirkişi incelemesi» yaptırılmamış, «denetime elverişli» ve hükme esas alınabilecek nitelikte olmayan rapora göre davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece yapılması gereken iş, davanın iki takip dosyasına yönelik «menfi tespit davası» olarak açıldığı gözetilerek, bu iki takip dosyasının toplamı olan 267.121,00 (247.179,00 + 19.942,00) TL'den davacının dava dilekçesinde kabul etttiği 121.777, 85 TL arasındaki fark olan 145.343,15 (267.121,00 - 121.777,85) TL için dava açıldığı gözetilerek, davacının ödemeler dışında kabul etttiği 121.777,85 TL'lik faturaların hangileri olduğu davacıdan sorulup, takip konusu faturalar ile karşılaştırılarak davalının takip dayanağı yaptığı ancak davacının kabul etmediği faturalardaki hizmetin davacıya verilip verilmediği hususunda bozma kararında gösterilen yöntemle araştırma yapılıp, davacı-borçlunun takip dayanağı faturalardan dolayı borçlu sayılıp sayılamayacağı hususunda inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. (2) Mahkemenin verdiği karar esas itibariyle hatalı olmakla birlikte, kabule göre de davacının borçlu olup olmadığının davalı alacaklının icra takibinde takip öncesi «sebebe» dayanması sebebiyle borcun miktarının takip tarihine göre hesaplanması gerekirken, ek bilirkişi raporu tarihine göre belirlenmesi de yanlış olmuştur.
Dava konusu Sarıyer İcra Müdürlüğü'nün 2009/699 Esas sayılı takip dosyasında, davalı-alacaklı tarafından davacı-borçlu bünyesinde birleşen ...Belde Belediye Başkanlığı'na karşı 13 adet faturaya dayalı 247.179,00 TL'lik «ilamsız takip» yapıldığı takibin itiraz edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.
Sarıyer İcra Müdürlüğü'nün 2009/1064 Esas sayılı takip dosyasında, davalı-alacaklı tarafından davacı-borçlu bünyesinde birleşen ...Belde Belediye Başkanlığı'na karşı 1 adet faturaya dayalı 19.942,00 TL'lik «ilamsız takip» yapıldığı, bu takibinde itiraz edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmıştır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/18512 E. 2013/3734 K.
Ortak:Menfi tespit
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:harca esas değer · harç tamamlama · harç
Benzer bu karardaDava dilekçesinde «harca esas değer» gösterilmemiş olmasına rağmen, peşin ilam harcı olarak 8.000,00 TL'lik tutar üzerinden «harç» yatırıldığı görülmüştür.
Öncelikle harcın yatırılıp, daha sonra davanın esasına girilerek karar verilmesi gerekirken, «harç tamamlatılmadan» karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bozulması gerekmiştir. ...- Bozma sebep ve şekline göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2024/1699 E. , 2024/7094 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI 2022/344 Esas, 2023/194 Karar
HÜKÜM
Davanın reddi
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
KARAR
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı alacaklı ... İnşaat Turizm San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından ... Belde Belediye Başkanlığı'na yapılan işlerle ilgili olarak Sarıyer İcra Müdürlüğünün 2009/1064 E. sayılı dosyası ile 19.942,00 TL ve 2009/669 E. sayılı dosyası ile 247.179,00 TL faturaya dayalı ilamsız icra takibi yapıldığını, davalı alacaklı firmanın ... Belediyesi'nden devredilen faturalı alacağının 131.306,78 TL gözüktüğünü, bunun dışında alacağının kayıtlarda gözükmediğini, devir alınan faturalarda da alacağın belirsiz olduğunu, davalı firmaya karşı idarelerince belirlenen ve devralınan ve ödemesi yapıldıktan sonra kalan 121.777,85 TL borçlarının bulunduğunu, bunun dışında borçlarının bulunmadığını bu nedenle icra takibine konu faturalar nedeniyle davalıya borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı ... bünyesine katılan ... Belde Belediye Başkanlığı'na araç kiralama, nakliye ve işçi temini hizmeti verildiğini, davalının alacağının bu hizmetlerin ödenmeyen kısmından kaynaklandığını belirterek, davanın reddini istemiştir.
III.MAHKEME KARARI
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda, davalı tarafından kesilen fatura bedelleri toplamında muavin defter kayıtlarına göre davacının davalıya 45.840,41 TL borcu bulunduğunun tespit edildiği, hazırlanan bilirkişi raporunun denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, mahkemece benimsenen bilirkişi raporu kapsamında açılan davanın haksız olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ve karar davacı vekilince temyiz edilmiştir.
IV. TEMYİZ İNCELEMESİ
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Dava, menfi tespit talebine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.
3. Değerlendirme
Menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü alacaklı olduğunu iddia eden davalıdadır. Davalı icra takibine konu faturalar nedeniyle alacaklı olduğunu iddia etmekte olup bu kapsamda faturalara konu hizmetleri yerine getirdiğini ispat etmesi gereken de davalıdır. Mahkemece alınan Bilirkişi raporunda belirtildiği üzere davalı defterlerinin kapanış tasdikleri bulunmayıp defterler usulüne uygun tutulmadığından sahibi lehine delil teşkil etmesi mümkün değildir. Davalı tarafça dava konusu faturalara ilişkin hizmetlerin verildiğine ilişkin faturalardan başka davacı tarafın imzasını taşıyan bir belge sunulmadığı gibi davacı ...'nin kayıtlarında da bu hizmetlerin alındığına ilişkin bir bulguya rastlanmamıştır.
Bu itibarla davalı tarafın alacağını ispat edemediği dikkate alınarak davacının kabulündeki borç tutarını aşan kısım yönünden menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesi gerekirken sahibi lehine delil teşkil etmesi mümkün olmayan defterlere itibar edilerek davanın reddine karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.
V.SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Mahkeme kararının BOZULMASINA, peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 07.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1085203400 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz