6102TTK Türk Ticaret Kanunu

Acente ücreti alacağına dayalı ihtiyati haciz talebinde görevli mahkeme

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2022/138 E. 2022/136 K. · · İlk derece: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

İhtiyati hacizistinaf başvurusunun esastan reddiKesin

★ EmsalGörev ve yetkiDava şartı (hukuki yarar / ehliyet / kesin hüküm)İhtiyati haciz usulü (yaklaşık ispat / teminat / itiraz)

Davacının nitelemesi: Görev mahkemenin nitelemesiyle örtüşüyor

Gerekçe özeti

Gemi acentesine verilen masraf avansının iadesi talebine dayalı ihtiyati haciz istemlerinde, acentelik ücreti ve masraf avansı alacağı TTK'nın deniz alacaklarını düzenleyen hükümleri kapsamında değerlendirildiğinden, bu nitelikteki uyuşmazlıklar hakkında karar verme görevi deniz ticaretine ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilen mahkemeye aittir; genel asliye ticaret mahkemesi görevli değildir.

Ele alınan sorunlar

İhtiyati haciz talebinde görevli mahkemenin belirlenmesi → ret

İddia: Alacaklı vekili, TTK 1352. maddenin gemiler hakkında ihtiyati haczi düzenlediğini, herhangi bir geminin ihtiyati haczinin talep edilmediğini, liman masrafları için gönderilen avansın iadesiyle ilgili uyuşmazlıkta ticaret mahkemesinin görevli olduğunu, görevsizlik kararının kanuna aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

Gerekçe: İİK 258. maddede ihtiyati haciz için görevli mahkeme konusunda açık bir düzenleme bulunmadığından, madde metninde genel olarak mahkemeden söz edildiğine göre görev hususunda HMK'nın göreve ilişkin hükümleri uygulanır. Mahkemelerin görevi kamu düzenine ilişkin olduğundan, kendisinden ihtiyati haciz talep edilen mahkeme re'sen ya da itiraz üzerine görevli olup olmadığını inceleyebilir. Somut olayda ihtiyati haciz talebinin tarafları armatör ile acentesi olup, alacaklı tarafından acenteye verilen masraf avansının iade edilmemesi üzerine talepte bulunulmuştur. TTK'nın 5/2. maddesi uyarınca iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde asliye ticaret mahkemelerinden biri veya bir kaçının münhasıran deniz ticaretine ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilebileceği düzenlenmiştir. Acenteye verilen avansın, alacaklıya ait gemilerin liman işletimlerindeki olası masraflar karşılığı ve acentelik ücreti olarak verildiği, gemilerin ticari faaliyetleri nedeniyle acentesiyle olan ilişkilerinin deniz ticaret hukukunu ilgilendirdiği, acente ücretinin de TTK 1352. maddede sayılan deniz alacağı kapsamında olduğu anlaşıldığından, ihtiyati haciz isteminin deniz ticaret işlerine bakan mahkemede görülmesi gerekmektedir.

Gerekçe kaynağı: özgün

Emsal değeri

Gemi acentesine ödenen masraf avansı ve acentelik ücreti alacağının TTK 1352. madde kapsamında deniz alacağı sayılacağı ve bu nedenle ihtiyati haciz talebinde görevli mahkemenin deniz ticaretine ilişkin işlere bakmakla görevlendirilen mahkeme olduğu yönündeki tespit, benzer acente-armatör ilişkilerinden doğan uyuşmazlıklarda görev belirlenmesi açısından emsal niteliktedir.

Usul tespitleri

Görevli mahkeme
Acentelik ücreti ve gemi acentesine verilen masraf avansı iadesi gibi TTK 1352. madde kapsamında deniz alacağı niteliğindeki taleplere ilişkin ihtiyati haciz isteminde, deniz ticaretine ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirilen mahkeme görevlidir.
Dava şartı
görev

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
ihtiyati haciz görev deniz alacağı acentelik ücreti kamu düzeni deniz ticareti mahkemesi

Atıf yapılan mevzuat: 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) — TTK 1352/1-hTTK 1352/1-mTTK 1352/1-nTTK 5/2 · 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) — İİK 258

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2022/138

KARAR NO 2022/136

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 15/12/2021

NUMARASI 2021/812 D.İş 2021/816 Karar

İHTİYATİ HACİZ TALEP EDEN

TALEP İhtiyati Haciz

İSTİNAF KARAR TARİHİ 03/02/2022

İhtiyati haciz talebinin görevsizlik nedeniyle reddine ilişkin kararın ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü.

TALEP

Alacaklı vekili, davalı borçlu şirketin, davacı müvekkil şirketin sahibi olduğu kuruyük gemilerinin Liman işlemlerini takip ettiğini, bunun karşılığında liman masrafları ve acentalık ücretlerine karşılık olarak davalı borçluya, liman işlemleri öncesinde masraf avansları gönderildiğini, limandaki işlemler sonrasında artan ve davalı borçlunun uhdesinde kalan masraf avansları, çeşitli taleplere rağmen iade edilmediğini, borçlunun 3 adet (borçlu şirketin kaşe ve imzasını havi) "Gemi Masraf Hesabı" adlı belgelere konu olan toplam, 1.290.93-usd borcu olduğunu kabul etiğini, hal böyle iken davalının ödeme yapmamak için bahaneler üreterek vakit kazanmaya çalıştığını, borcunu senelerdir ödemeyen borçlunun şirketini tasfiye edeceği ve adresi meçhule gidebileceği endişesi hasıl olduğunu belirterek;

Mahkemece uygun görülecek teminat mukabilinde borç miktarı olan 1.290.93 USD (1.290.93 X 13.7118 = 17.700-TL) için davalı borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslar nezdindeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Karşı taraf vekili, işbu ihtiyati haciz talepli dava esasen ödemesi gerçekleştirilmiş bir talebe dayalı olarak kötüniyetli ve haksız olarak ikame edildiğini, müvekkilinin borcu kabul anlamına gelmemek kaydıyla fakat tutarın azlığı sebebi ile yargılama sürecine girilmemesi adına 1.290,93-usd tutarındaki ödemeyi davalı firmanın hesabına yaptığını ve buna ilişkin dekontun sunulduğunu, bu kapsamda, mahkeme nezdinde ikame edilen dava konusuz kalmış olup karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, ihtiyati hacze konu alacağın, ihtiyati haciz talep edenin kuruyük gemilerinin liman işletimi için aleyhine ihtiyati haciz talep olunan karşı taraf şirkete ödediği pilotaj, bağlama &çözme masrafı, barınma ücreti, atık ücreti, demirleme ücreti, fener ücreti, sıhhiye resmi , deniz ticaret odası, gümrük mesaisi, liman başkanlığı harcı , deniz nakliye derneği , liman ve terminal sahasına ulaşım , haberleşme masrafları nezaret hakkı gibi gemi masrafları için fazla ödenen bedele ilişkin olup, bu alacakların TTK'nın 1352/1-h,m,n maddeleri kapsamında deniz alacağı olduğu, dava konusu ihtiyati haciz talebi hakkında karar verme görevinin İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin görev dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Alacaklı vekili; TTK 1352.maddesinin "Gemiler Hakkındaki İhtiyati Haciz" bahsini düzenlediği, ihtiyati haciz müracaatında herhangi bir geminin ihtiyati haczini talep etmediklerini, İstanbul 17.ATM nin gemi ihtiyati hacizleri dışındaki ticari alacaklarla ilgili ihtiyati haciz kararı vermediğini,Liman masrafları için avans olarak gönderilen paranın iadesiyle ilgili meselede ticaret mahkemesinin görevli olduğunu, görevsizlik kararı verilerek aleyhe vekalet ücreti verilmesinin kanuna aykırı olduğunu,borçlunun ihtiyati haciz müraacaatı sonrası ödeme yaptığını, bu hususta 09/12/2021 tarihli dilekçeyle mahkemenin bilgilendirildiğini, kararın kaldırılarak borçlunun dava açılmasına sebebiyet verdiği dikkate alınarak alacaklı lehine masraf ve vekalet ücretine hükmedilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Talep ihtiyati haciz istemine ilişkindir. İhtiyati haciz kararı için hangi mahkemenin görevli olduğu konusunda İİK.'nun 258. maddesinde açık bir düzenleme bulunmamaktadır. Anılan maddede sadece, genel olarak mahkemeden söz edildiğine göre, görev konusunda HMK.'nun göreve ilişkin hükümlerinin uygulanması gerekmektedir. Mahkemelerin görevi, kamu düzenine ilişkin olduğundan, kendisinden ihtiyati haciz talep edilen mahkeme, re’sen yada itiraz üzerine görevli olup olmadığını inceleyebilir. (Yargıtay 19 HD'nin 2007/11636 e-2008/975 karar ve 8.2.2008 tarihli emsal kararı) İhtiyati haciz talebinin taraflarının ... ile acentesi olduğu,alacaklı tarafından acenteye verilen masraf avansının iade edilmemesi üzerine ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu anlaşılmaktadır.

TTK nun (5-2)maddesinde bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş durumunun gerekli kıldığı yerlerde HSYK'nca, asliye ticaret mahkemesinden biri veya bir kaçının münhasıran bu kanundan ve diğer kanunlardan doğan deniz ticaretine ilişkin hukuk davalarına bakmakla görevlendirileceği düzenlenmiştir. Somut olayda,acenteye verilen avansın, alacaklıya ait gemilerin Liman İşletmelerinde olası masraflar karşılığı ve acentelik ücreti olarak verildiği anlaşılmaktadır....'ın borçlusu olduğu bedeller acente tarafından alacaklılara ödenmektedir. Gemilerin ticari faaliyetleri nedeniyle zorunluluk duyduğu acentesi ile olan ilişkilerinin de Deniz Ticaret Hukukunu ilgilendirdiği ,acente ücretinin de TT 1352.madde de sayılan deniz alacağı kapsamında olduğuna göre ihtiyati haciz isteminin de deniz ticaret işlerine bakan mahkemede görülmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, ihtiyati haciz isteminin görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmesinde isbetsizlik görülmediğinden alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 'nun 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, Alınması gereken 80,70-TL istinaf karar harcından peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 21,40-TL harcın alacaklıdan alınarak hazineye gelir kaydına, Alacaklı tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK 362(1)-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 03/02/2022

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/107671 · sınıflandırıcı v3.2 · görünüm damgası: kmk_oncesi

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.