6102TTK Türk Ticaret Kanunu

İcra tehdidi altındaki borçlunun menfi tespitte hukuki yararı vardır

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2024/450 E. 2024/6026 K. · · İlk derece: İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi

OnandıKesinlik belirsiz

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi: Banka / kredi / finans

Gerekçe özeti

Hakkındaki icra takibi yenilenerek ödeme emri tebliğ edilen ve böylece icra tehdidi altında kalan borçlunun menfi tespit davası açmakta hukuki yararı vardır; takipten feragat edilmiş olması tek başına hukuki yararı ortadan kaldırmaz. Alacaklı, borçlu ile ibralaşıp takipten feragat etmişse alacağı isteyemez; alacağı temlik alan da feragat ve ibra ile sona eren alacak için takibi yenileyemez, yeniletmişse borçlunun borçlu olmadığının tespiti ile birlikte davanın açılmasına sebebiyet veren temlik alan aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilir. Bozma kararına uyulmakla karşı taraf yararına oluşan usuli kazanılmış hak durumundaki yönler, sonraki temyiz incelemesinde yeniden ele alınamaz.

Ele alınan sorunlar

İcra tehdidi altında kalan davacının menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunması → kabul

İddia: Davalı temlik alan, davacı yönünden icra dosyasından feragat edildiğinden davacının borçlu sıfatının kalmadığını, yenileme emri gönderilmesinin hukuki yararın varlığını kanıtlamayacağını, bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

Gerekçe: İcra tehdidi altında kalan davacının davayı açmakta hukuki yararı bulunmaktadır; hukuki yarar yokluğu gerekçesiyle davanın reddine ilişkin karar bu nedenle bozulmuş, Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyulmuştur.

Gerekçe kaynağı: özgün

Bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına oluşan usuli kazanılmış hakkın yeniden incelenememesi → ret

İddia: Davalı temlik alan, istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

Gerekçe: Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararı bozmaya uygun olup kararda ve gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında isabetsizlik bulunmamaktadır; bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukuken imkân yoktur.

Gerekçe kaynağı: özgün

Takipten feragat ve ibraname sonrasında temlik alanın takibi yenilemesi hâlinde borçlu olunmadığının tespiti ve kötüniyet tazminatı → kabul

İddia: Davalı temlik alan, davacı yönünden borcun sona erdiğinin ve feragat edildiğinin kendisine bildirilmediğini, bu nedenle yenileme emri gönderildiğini, kötüniyetli olmadığını ve kötüniyet tazminatına hükmedilemeyeceğini savunmuştur.

Gerekçe: Alacaklı banka ile davacı borçlu arasında ibraname düzenlenmiş ve banka vekilince davacı hakkındaki takipten feragat edilmiştir; alacağın temlikinden sonra temlik alan vekilince icra dosyası yenilenerek borçlulara ödeme emri gönderilmesi talep edilmiştir. Takipten feragat edilmesi ve ibraname düzenlenmesi nedeniyle temlik edenin alacağı isteyemeyeceği, dolayısıyla temlik alanın da bu alacağı takip edemeyeceği; icra dosyası üzerinden alacak talebinde bulunulması nedeniyle davacının bu davalıya karşı dava açmakta hukuki yararının bulunduğu ve davanın açılmasına temlik alanın sebebiyet verdiği anlaşıldığından, temlik alan yönünden davanın kabulü ile kötüniyet tazminatına hükmedilmesi gerekir. (Yargıtay'ca onanan İlk Derece Mahkemesi gerekçesi)

Temlik eden banka yönünden davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi → ret

İddia: Temlik eden banka, icra dosyasında alacaklı sıfatı bulunmadığından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini savunmuştur.

Gerekçe: Temlik eden banka takipten feragat edip alacağı temlik ettiğinden ve icra dosyasında taraf sıfatı kalmadığından, bu davalı yönünden dava 6100 sayılı Kanun'un 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilmiştir. (Yargıtay'ca onanan Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesi)

Emsal değeri

İcra tehdidi altındaki borçlunun menfi tespitte hukuki yararının bulunması, feragat ve ibra sonrası temlik alanın yenilettiği takipte kötüniyet tazminatı sorumluluğu ve bozmaya uyulmakla oluşan usuli kazanılmış hakkın yeniden incelenemeyeceği bakımından emsal değer taşır.

Usul tespitleri

Dava şartı
hukuki yarar (icra tehdidi altındaki borçlunun menfi tespit davası açmakta hukuki yararı bulunur), HMK 114/1-d uyarınca aranan dava şartı (temlik eden banka yönünden yokluğu nedeniyle usulden ret)

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
menfi tespit hukuki yarar icra tehdidi alacağın temliki takipten feragat ibraname takibin yenilenmesi kötüniyet tazminatı usuli kazanılmış hak bozmaya uyma

Atıf yapılan mevzuat: 2004 sayılı İcra İflas Kanunu — 2004 sayılı İcra İflas Kanunu 72 · 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu — 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 114/1-d

Benzer Kararlar

Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.

  • Temlik alanın feragate rağmen takibi sürdürmesinde menfi tespitte hukuki yarar bulunur

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/8302 E. 2023/2453 K.

    Ortak: · dava şartı · Menfi tespit

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

  • Menfi tespit

    Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2021/8302 E. 2023/2453 K.

    Ortak: · dava şartı · Menfi tespit

    Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal

    Farklı:

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi         2024/450 E.  ,  2024/6026 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi

SAYISI 2023/1697 Esas, 2023/1873 Karar

HÜKÜM

Davalı ...Ş yönünden davanın kabulü/ davalı .... yönünden davanın reddi

İLK DERECE MAHKEMESİ İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi

SAYISI 2018/584 E., 2019/284 K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen menfi tespit davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın davalı ... yönünden kabulüne, davalı ... Anonim Şirketi yönünden usulden reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin borçlu olmamasına rağmen İstanbul 6. İcra Dairesinin 2015/3370 E. sayılı dosyasında kredi sözleşmesi nedeniyle borçlu sıfatıyla icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin anılan kredi sözleşmesindeki imzasının sahte olduğunu, davalı bankaya bu durumun bildirildiğini, taraflarca bu hususlar ilgili protokol imzalandığını ve banka tarafından müvekkili hakkında takipten feragat edildiğini, anılan icra dosyasının yenilerek 2018/20155 sayılı esasını aldığını, iki yıl sonra müvekkiline tekrardan ödeme emri tebliğ edildiğini, davalıların kötü niyetli olduğunu ileri sürerek müvekkilinin İstanbul 6. İcra Dairesinin 2018/20155 E. sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1-Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; takip konusu alacağı T. Garanti Bankası A.Ş.'nin müvekkiline temlik ettiğini, temlik eden tarafından İstanbul 6. İcra Müdürlüğünün 2015/33701 E. sayılı dosyası ile dava dışı borçlu şirket, kefil ... ... ile davacı ... yönünden esas takibe geçildiğini, borca dayanak genel kredi sözleşmesini müteselsil kefil sıfatıyla imzalayan davacının imzasının sahte olduğuna dair mahkeme kararı bulunmadığını, müvekkili tarafından binlerce temlikli dosyadan işlem yapılmakta olduğunu, davaya konu icra dosyasında sehven yenileme yapıldığını, dosya borcunun dava dışı kefil ... ... yönünden devam ettiğini, davacının hiç bir suretle zarar görmediğini, davacının hukuki yararı bulunmadığını ve müvekkilinin kötü niyetinden bahsedilemeyeceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2-Davalı .... vekili cevap dilekçesinde; genel kredi sözleşmesi borcunun ödenmemesi üzerine borçlular hakkında İstanbul 6. İcra Dairesinin 2015/33701 E. sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, İstanbul 6. İcra Dairesi'nin 2015/33701 Esas sayılı dosyasından ödeme emrini tebellüğ eden davacı ...'ın vekili aracılığı ile taraflarına ulaştığını ve davacının kefilliğinin devam etmediğinin öğrenilmesi üzerine davacı yönünden icra takibinden feragat edildiğini, müvekkilinin icra dosyasında alacaklı sıfatı bulunmadığından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacı ile müvekkili banka arasında akdedilen 01.06.2016 tarihli ibraname gereği davacı ile karşılıklı ibralaşıldığını, imza itirazının kefaletten azil nedeniyle incelenemeyeceğini, davalı temlik alana durumun bildirildiğini, kötü niyetli olmadıklarını savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... hakkında İstanbul 6. İcra Dairesinin 2015/33701 E. sayılı dosyasında 25.11.2015 tarihinde icra takibi başlatıldığı, alacaklı banka ile davacı borçlu ... arasında 06.01.2016 tarihli ibranamenin düzenlenerek, alacaklı banka vekilince borçlu ... hakkındaki takipten 07.06.2016 havale tarihli dilekçe ile feragat edildiği, bankanın alacağı Hayat Varlık Yön. A.Ş.'ye temlik ettiği, temlik alan vekilince icra dosyasının yenilenerek borçlulara ödeme emrinin gönderilmesinin talep edildiği, temlik eden banka tarafından takipten feragat edilmesi ve ibraname düzenlenmesi nedeniyle temlik eden davalı tarafından alacağın istenemeyeceği, icra dosyası üzerinden alacak talebinde bulunulması nedeniyle davacının bu davalıya karşı dava açmakta hukuki yararının bulunduğu, temlik edenin taraf sıfatı bulunmadığı, temlik edenin durumu temlik alana bildirdiği gerekçesiyle temlik alan yönünden davanın kabulüne ve kötüniyet tazminatına mahkumiyetine, diğer davalı temlik eden yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı yönünden borcun sona erdiği ve feragat yapıldığı bildirilmediğinden yenileme emri gönderildiğini, davacı yönünden dosyadan feragat edildiğinin görülmesi ile icra dosyası ile ilgili herhangi bir işlem yapılmadığını, davacı ... yönünden icra dosyasından feragat edildiğinden davacının borçlu sıfatı kalmadığını ve davayı açmada hukuki yararı bulunmadığını, yenileme emri gönderilmesinin hukuki yararın varlığını kanıtlar nitelikte olmadığını, bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, bir an için davacının menfi tespit davasını açmakta hukuki yararı olduğu düşünülse dahi müvekkil şirket yönünden kötüniyet tazminatına hükmedilemeyeceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı banka bakımından verilen ret kararının kesinleştiği, davalı ... bakımından ise temlik alan tarafından yapılan yenileme işleminin maddi hukuka dayalı olmadığını, menfi tespit davasında davacının hukuki yararı bulunmadığı, davaya davalı temlik alanın neden olduğu gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın davalı ... bakımından hukuki yarar yokluğundan, davalı banka bakımından dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 26.04.2023 tarih, 2021/8302 Esas ve 2023/2543 Karar sayılı kararıyla icra tehdidi altında kalan davacının davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile usul ve yasaya uygun görülen bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş, Yargıtay bozma ilamı gereği; davacının davayı açmakta hukuki yararının olduğu kabul edilerek mahkeme kararının kaldırılmış olması nedeniyle davalı/temlik eden T.Garanti Bankası A.Ş. yönünden HMK 114/1-d maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, davalı/temlik alan Dünya Varlık Yönetim AŞ (Hayat Varlık Yönetim AŞ) yönünden İstanbul 6. İcra Dairesi'nin 2018/20155 Esas (Eski 2015/33701 Esas) sayılı dosyasında davacı ...'ın borçlu olmadığının tespitine, 416.481,04 TL üzerinden %20 oranında hesaplanan 83.296,20 TL kötüniyet tazminatının davalı/temlik alan Dünya Varlık Yönetim A.Ş.

(Hayat Varlık Yönetim AŞ)'den alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 72 nci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

(Temlik alan) Davalı ...Ş. harçtan muaf olduğundan ödediği temyiz ilam harcı ve temyiz başvuru harcının isteği halinde temyiz eden davalı ...Ş.'ye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

04.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1071692800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz

İncelenen istinaf kararı — İst. BAM 12. HD

Bu Yargıtay 11. HD kararı, aşağıdaki İstinaf Dairesi kararının temyiz incelemesidir. Temyiz sonucu: Onandı

İstanbul BAM 12. Hukuk Dairesi · 2023/1697 E. 2023/1873 K.

Feragate rağmen icra dosyasının yenilenmesinde hukuki yarar

Gerekçe özeti

Alacaklı tarafından bir borçlu yönünden icra takibinden feragat edilmesine ve ibraname düzenlenmesine rağmen, alacağı temlik alan tarafın feragat edilen borçlu için icra dosyasını yenileyip takibe devam etmesi, o borçluyu icra tehdidi altında bırakır; bu durum borçlunun menfi tespit davası açmakta hukuki yararının varlığını doğurur. Buna karşılık, alacağını temlik ederek icra dosyasındaki alacaklı sıfatını kaybeden temlik eden taraf yönünden taraf sıfatı bulunmadığından, o taraf aleyhine açılan dava dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddedilir. Ayrıca feragate rağmen yenileme işlemi yaparak davanın açılmasına sebebiyet veren tarafın, kendisi aleyhine sonuçlanan yargılamada dahi HMK 327/2 uyarınca yargılama gideri ve vekalet ücretinden muaf tutulması mümkün olabilir.

Emsal değeri

Alacağını temlik eden tarafın feragat ettiği borçlu için icra dosyasının temlik alan tarafça yenilenmesi halinde, feragat edilen borçlunun menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunduğuna; buna karşılık temlik eden tarafın taraf sıfatının kalmadığına ilişkin tespitler yönünden emsal niteliktedir.

Kavramlar: menfi tespit davası hukuki yarar takipten feragat temlik dava şartı taraf sıfatı kötüniyet tazminatı ibraname icra dosyasının yenilenmesi

İstinaf (12. HD) kararının tam metni

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
12. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO 2023/1697

KARAR NO 2023/1873

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 14/03/2019

NUMARASI 2018/584 Esas 2019/284 Karar

DAVA

Menfi Tespit (Kefalet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ 29/11/2023

Dairemizce verilen kararın Yargıtay 11. H.D. tarafından bozulması üzerine yapılan duruşma sonunda dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

DAVA

Davacılar vekili; müvekkilinin borçlu olmamasına rağmen İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile kredi sözleşmesi nedeniyle borçlu sıfatıyla icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin anılan kredi sözleşmesindeki imzasının sahte olduğunu, davalı bankaya bu durumun bildirildiğini, taraflarca bu hususlar ilgili protokol imzalandığını ve banka tarafından müvekkili hakkında takipten feragat edildiğini, anılan icra dosyasının yenilerek ... sayılı esasını aldığını, iki yıl sonra müvekkiline tekrardan ödeme emri tebliğ edildiğini beyan ederek müvekkilinin İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

1-Davalı ...A.Ş. vekili; ... Bankası A.Ş.'nin müvekkiline temlik ettiğini, temlik eden tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile dava dışı ...Ltd. Şti. Ve dava dışı kefil ... ile davacı ... yönünden esas takibe geçildiğini, davacının borca dayanak genel kredi sözleşmesini müteselsil kefil sıfatıyla imza koyan davacının imzasının sahte olduğuna dair mahkeme kararı bulunmadığını, müvekkili tarafından binlerce temlikli dosyadan işlem yapılmakta olduğunu, davaya konu icra dosyasında sehven yenileme yapıldığını, dosya borcunun dava dışı kefil ... yönünden devam ettiğini, davacıya sehven yenileme emrinin gönderildiğini, davacının hiç bir suretle zarar görmediğini beyanla, davacının hukuki yararı bulunmadığından ve müvekkilinin kötü niyetinden bahsedilemeyeceğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2- Davalı .... vekili; genel kredi sözleşmesi borcunun ödenmemesi üzerine borçlular hakkında İstanbul ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasından ödeme emrini tebellüğ eden davacı ...'ın vekili aracılığı ile taraflarına ulaştığını ve davacının kefilliğinin devam etmediğinin öğrenilmesi üzerine davacı yönünden icra takibinden feragat edildiğini, müvekkilinin icra dosyasında alacaklı sıfatı bulunmadığından davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, davacı ile müvekkili banka arasında akdedilen 01/06/2016 tarihli ibraname gereği davacının müvekkilİ bankayı ibra ettiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, alacaklı ... hakkında İst. ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında 25/11/2015 tarihinde icra takibi başlatıldığı, alacaklı banka ile davacı borçlu ... arasında 06/01/2016 tarihli ibranamenin düzenlenerek, alacaklı banka vekilince borçlu ... hakkındaki takipten 07/06/2016 havale tarihli dilekçe ile feragat edildiği, bankanın alacağı ... A.Ş ye temlik ettiği, temlik alan vekilince icra dosyasının yenilenerek borçlulara ödeme emrinin gönderilmesinin talep edildiği, temlik eden banka tarafından takipten feragat edilmesi ve ibraname düzenlenmesi nedeniyle temlik eden davalı tarafından alacağın istenemeyeceği icra dosyası üzerinden alacak talebinde bulunulması nedeniyle davacının bu davalıya karşı dava açmakta hukuki yararının bulunduğu gerekçesi ile davacının temlik alan ...

AŞ aleyhine açtığı davanın kabulü ile İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... ( eski ... ) sayılı dosyasından davacı ... 'ın borçlu olmadığının tespiti,% 20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, temlik eden davalı ... AŞ yönünden taraf sıfatı bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Yön.A.Ş. vekili; davacı yönünden borcun sona erdiği ve feragat yapıldığı bildirilmediğinden yenileme emri gönderildiğini, davacı yönünden dosyadan feragat edildiğinin görülmesi ile icra dosyası ile ilgili herhangi bir işlem yapılmadığını, davacı ... yönünden icra dosyasından feragat edildiğinden davacının borçlu sıfatı kalmadığını ve davayı açmada hukuki yararı bulunmadığını, yenileme emri gönderilmesinin hukuki yararın varlığını kanıtlar nitelikte olmadığını, bu nedenle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, bir an için davacının menfi tespit davasını açmakta hukuki yararı olduğu düşünülse dahi müvekkil şirket yönünden kötüniyet tazminatına hükmedilemeyeceğini ileri sürerek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

SÜREÇ VE GEREKÇE

Dairemizce yapılan istinaf incelemesi neticesinde; ... Esas 2021/1332 Karar sayılı ve 23/09/2021 tarihli ilam ile;... Özetle " davalı temlik eden banka tarafından davacı yönünden takipten feragate ilişkin dilekçenin icra dairesince işleme alınması ve takipten feragatin hukuken geçerliliğini devam ettirmesi karşısında davalı alacaklı tarafından yapılan yenileme işleminin maddi hukuka dayalı olmaması nedeniyle menfi tespit davasının açılmasında davacının hukuki yararının bulunmadığının kabulü ile davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi doğru görülmemiş ise de, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, davalı ...

yönetimi şirketi vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile davada hukuki yararın bulunmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan reddine; davacı yönünden icra takibinden feragat edilmesine rağmen sonradan davalı ... yönetimi şirketi vekilinin talebi üzerine icra dosyasının yenilendiği dikkate alındığında davacının davayı açmakta hukuki yararı bulunmasa da feragate rağmen yenileme işlemi yapan davalının davanın açılmasına sebebiyet verdiği anlaşıldığından HMK 327/2 maddesi uyarınca davalı yararına yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemesine , Davalı .... Yönünden kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği gözetilerek ... A.Ş. ' nin istinaf talebinin kabulü ile İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/584 Es, 2019/284 sayılı kararının kaldırılmasına, davalı temlik alan ...

A.Ş. yönünden davanın hukuki yarar yokluğundan reddine, temlik eden ... Bankası AŞ yönünden dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 27/04/2023 tarih ve 2021/8626 Esas- 2023/2504 Karar sayılı ilamında; özetle "Dava konusu takip dosyasında, temlik eden davalı bankaca feragat ve ibraname sunulmasına rağmen temlik alan davalı ... şirketinin, davacı için takipte yenileme yapması ve takibe devam etmesi nedeniyle; icra tehdidi altında kalan davacının davayı açmakta hukuki yararı bulunduğu gözetilmeksizin yazılı gerekçe ile davalı ... hakkındaki davanın hukuki yarar yokluğundan reddi doğru olmamıştır." denilerek Dairemiz kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Dairemizce usul ve yasaya uygun görülen bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş, Yargıtay bozma ilamı gereği; davacının davayı açmakta hukuki yararının olduğu kabul edilerek mahkeme kararının kaldırılmış olması nedeniyle yeniden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. Yargıtay bozma ilamına uyularak yeniden hüküm verildiğinden Yargıtay HGK'nun 2021/96 esas 2021/205 karar sayılı, 4.3.2021 tarihli ilamı gereği taraflar yararına istinaf duruşma vekalet ücreti takdir edilmemiştir.

HÜKÜM

Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı/temlik alan ... AŞ (... AŞ) vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE; İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/03/2019 Tarih 2018/584 Esas 2019/284 Karar sayılı kararın HMK.'nın 353(1)b-2 gereği KALDIRILMASINA; "Davalı/temlik eden ... Bankası A.Ş. yönünden HMK 114/1-d maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, Davalı/temlik alan ... AŞ (... AŞ) yönünden İstanbul ... İcra Dairesi'nin ... Esas (Eski ... Esas) sayılı dosyasında davacı ...'ın borçlu olmadığının tespitine, 416.481,04 TL üzerinden %20 oranında hesaplanan 83.296,20-TL kötüniyet tazminatının davalı/temlik alan ... AŞ (... AŞ)'den alınarak davacıya verilmesine" İlk Derece yargılamasına ilişkin olarak;

"Alınması gereken 28.449,81-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafından yatırılan 7.112,46-TL'nin mahsubu ile kalan 21.337,35-TL harcın davalı/temlik alan ... AŞ (... AŞ)'den alınarak Hazine'ye gelir kaydına, Davacı tarafından yapılan 7.112,46 TL peşin harç gideri, 35,90 TL başvuru harcı gideri, 181,00 TL tebligat gideri olmak üzere toplam 7.329,36 TL yargılama giderinin davalı/temlik alan ... AŞ (... AŞ)'den alınarak davacıya verilmesine, Davacı lehine takdir olunan 30.609,24-TL nispi ücreti vekaletinin davalı/temlik alan ... AŞ (... AŞ)'den alınarak davacıya verilmesine, Davalı .... lehine takdir olunan 2.725,00 TL maktu ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalı ....'ne verilmesine,Karar kesinleştiğinde ve talep halinde kullanılmayan gider avansının yatıran tarafa iadesine" Davalı/temlik alan ...

AŞ (... AŞ) tarafından yatırılan 7.112,45-TL peşin istinaf karar harcının istek halinde kendisine iadesine, Davacı tarafından yapılan 138,50-TL istinaf ve temyiz yargı giderinin davalı/temlik alan ... AŞ (... AŞ)'den alınarak davacıya verilmesine, Gerekçeli kararın bir örneğinin taraf vekillerine tebliğine, Dair, duruşmalı yapılan inceleme neticesinde davacı ve temlik alan davalı ... AŞ (... AŞ) vekilinin yüzüne karşı, davalı temlik eden ... Bankası AŞ yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde HMK’nun 361/1 maddesi gereği Yargıtay temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 29/11/2023

Bu sitedeki içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki görüş veya tavsiye değildir. Resmî metin için mevzuat.gov.tr esastır.