Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat

… nın 68/1. maddesi de "Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, «temsil» eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek «rayiç bedelin» en çok üç kat fazlasını isteyebilir." hükmünü haizdir.

Fıkrasında eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, «temsil» eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, “bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek «rayiç bedelin» en çok üç kat fazlası” nın hak sahiplerince istenebileceği belirtilmiş olup, aynı kanunun 66/3 fıkrası gereğince mahkeme, mali haklara tecavüz halinde, “tecavüzün şümulünü, «kusurun» olup olmadığını, varsa ağırlığını” takdir etmek durumunda bulunduğundan, dava konusu olayda talep edilecek "en çok üç kat fazla" tazminatın miktarını, tecavüzün şümulüne ve kusurun ağırlığına göre belirleme «yetkisinin» mahkeme hâkimine ait olduğu, BK’nun 43/1 maddesinin de bu yetkiyi desteklediği ve her somut olayda tartışılması ve değerlendirmesi gerektiği, mahkemenin bu hususla …

Fıkrasında eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, «temsil» eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, “bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek «rayiç bedelin» en çok üç kat fazlası” nın hak sahiplerince istenebileceği belirtilmiş olup, aynı kanunun 66/3 fıkrası gereğince mahkeme, mali haklara tecavüz halinde, “tecavüzün şümulünü, «kusurun» olup olmadığını, varsa ağırlığını” takdir etmek durumunda bulunduğundan, dava konusu olayda talep edilecek "en çok üç kat fazla" tazminatın miktarını, tecavüzün şümulüne ve kusurun ağırlığına göre belirleme «yetkisinin» mahkeme hâkimine ait olduğu, BK’nun 43/1 maddesinin de bu yetkiyi desteklediği ve her somut olayda tartışılması ve değerlendirmesi gerektiği, mahkemenin bu hususla …

… nın 68/1. maddesi de "Eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, «temsil» eden veya her türlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek «rayiç bedelin» en çok üç kat fazlasını isteyebilir." hükmünü haizdir.

… 68/1. maddesine göre, eseri, icrayı, fonogramı veya yapımları hak sahiplerinden bu Kanuna uygun yazılı izni almadan, işleyen, çoğaltan, çoğaltılmış nüshaları yayan, «temsil» eden veya hertürlü işaret, ses veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletenlerden, izni alınmamış hak sahipleri sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya bu Kanun hükümleri uyarınca tespit edilecek «rayiç bedelin» en çok üç kat fazlasını isteyebilir.

… n malların tedarikçisinin ise dava dışı şirket olduğu, davalının sattığı davaya konu 4.533 adet ürünün net satış tutarı yönünden telif bedelinin 1.078,85 TL olduğu, «kusurun» ağırlığı göz önüne alınarak «rayiç bedelin» takdiren ... katı olan ....236,55 TL’ye hükmetmek gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalının vaki tecavüzünün men'ine, davalıya ait ürünler üzerinde davacıya ait eserlerin işlenerek ürünlerin çoğaltılması, yayımı ve satımının durdurulmasına, ....236,55 TL'nin «fatura» tarihi olan .../11/2012 tarihinden itibaren «yasal faizi» ile davalıdan tahsiline, fazlaya dair tazminat talebinin reddine, farazi sözleşme ilişkişi nedeniyle ref talebinin reddine karar verilmiştir.

Bu durumda eser sahibinin kendisiyle sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği bedelin veya «rayiç bedelin» belirlenmesi suretiyle tazminata hükmedilmesi gerekmekte olup yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı gibi, ayrıca davalı tarafından ...’ya yapılan toplam satış miktarı üzerinden hesaplama yapmak yerine iade edilen ürünler düşülerek tazminat hesabı yapılması da doğru görülmeyip hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

… n malların tedarikçisinin ise dava dışı şirket olduğu, davalının sattığı davaya konu 4.533 adet ürünün net satış tutarı yönünden telif bedelinin 1.078,85 TL olduğu, «kusurun» ağırlığı göz önüne alınarak «rayiç bedelin» takdiren ... katı olan ....236,55 TL’ye hükmetmek gerektiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davalının vaki tecavüzünün men'ine, davalıya ait ürünler üzerinde davacıya ait eserlerin işlenerek ürünlerin çoğaltılması, yayımı ve satımının durdurulmasına, ....236,55 TL'nin «fatura» tarihi olan .../11/2012 tarihinden itibaren «yasal faizi» ile davalıdan tahsiline, fazlaya dair tazminat talebinin reddine, farazi sözleşme ilişkişi nedeniyle ref talebinin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı ile eser sahibi... arasında 05.05.2011 tarihinde yapılan devir sözleşmesi ile eser sahibinin mali haklarını davacıya devretmiş olduğu, grafik tasarımların sahibinin hususiyetini «taşıyan» özgün fikir ve sanat eseri olduğu, davalı ambalajları üzerinde bu çizimlerin birebir aynısının karakter olarak benzerlerinin kullanıldığı, davaya konu mallardan ...

… n manevi haklarını ihlal ettiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, davacıların her biri için 500'er TL manevi tazminatın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, «maddi tazminat» ve fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece davacılara ait kitapçığın eser mahiyetinde olduğu ve eserin davalı tarafından intihal olunduğu yönündeki bilirkişi görüşü benimsenerek manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar verilmiş, ancak maddi zararın kanıtlanamadığından bahisle «maddi tazminat» istemi reddolunmuştur.

… t görüldüğüne göre, bu durumda, davalının bu eyleminin davacıların eser sahipliğinden kaynaklanan mali haklarının ihlali mahiyetinde olduğu gözetilerek, davacıların «maddi tazminat» istemlerinin FSEK'nun 68. madesine, bu mümkün olmadığı takdirde Borçlar Kanunu'nun 42. ve 43. maddelerine göre değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gere …

42 ve 43. maddelere göre değerlendirme yapılması talebi kabul edilmek suretiyle makul ve «hakkaniyete» uygun bir tazminata hükmetmek gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 3000 TL «maddi tazminatın» davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, bozma ilamı ile birlikte manevi tazminat hükmü açısından «usulü kazanılmış hak» doğduğundan bu hususta yeniden karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmiştir.

42 ve 43. maddelere göre değerlendirme yapılması talebi kabul edilmek suretiyle makul ve «hakkaniyete» uygun bir tazminata hükmetmek gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile 3000 TL «maddi tazminatın» davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine, bozma ilamı ile birlikte manevi tazminat hükmü açısından «usulü kazanılmış hak» doğduğundan bu hususta yeniden karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmiştir.

2- Bozma neden ve şekline göre, davalı vekilinin «yargılama gideri» ve «vekalet ücretine» yönelik temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

1- Dava, davacıların eserine tecavüz nedeni ile tecavüzün tespit ve önlenmesi ile maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkin olup, mahkemece, Dairemizin bozma ilamından sonra davacıların talep edebileceği telif tazminatının mahkemece belirlenebileceği gerekçesi ile BK'nın 42-43 maddeleri gereğince «bilirkişi incelemesi» yaptırılmaksızın karar verilmiştir.