Çekin ibrazı

11. Hukuk Dairesi         2012/9633 E.  ,  2012/14240 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Ticaret Mahkemesi

Taraflar arasında görülen davada Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 21/07/2010 gün ve 2009/489-2010/550 sayılı kararı onayan Daire’nin 02/04/2012 gün ve 2010/14398-2012/5097 sayılı kararı aleyhinde davalı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş ve karar düzeltme dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya için düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili ile dava dışı Ünlüsoy Yapı Malz. Ltd. Şti. arasında 11.06.2008 tarihli faktoring sözleşmesi imzalandığını, 07.09.2008 keşide tarihli, 33.000 TL bedelli, keşidecisi davalı olan çeki davacıya temlik ettiğini, çeki bankaya ibraz ettiklerini keşidecinin men talimatı gereğince kendilerine ödemede bulunulmadığını, davalının sebepsiz olarak zenginleştiğini ileri sürerek, TTK'nun 644. maddesi uyarınca 33.000 TL'nın faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, çekin kambiyo senedi vasfında olmadığını, çekin Ünlüsoy Yapı Malz. Ltd. Şti.'ne hatır için verildiğini, keşide tarihinin tahrif edildiğini, yapılan takibin iptaline karar verildiğini, davacının müvekkilinin sebepsiz zenginleştiğini ispatlaması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, toplanan kanıtlara göre, davacının TTK'nun 644. maddesine dayalı olarak sebepsiz zenginleşmeye dayalı olarak alacak davası açtığı, davalının çekin hatır için verildiğini ispatlayamadığı, yemin delilini kullanmadığı gerekçesiyle, davanın kabulüne, 33.000 TL'nın davalıdan faiziyle birlikte tahsiline dair tesis edilen karar, davalı vekilinin temyizi üzerine, Dairemizce onanmıştır.

Davalı vekili, karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

Dava, süresinde ibraz edilmeyen çekten kaynaklanan sebepsiz zenginleşme iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.

Mahkemece, uyuşmazlığın niteliği itibariyle TTK’nun 644. maddesine dayalı sebepsiz zenginleşme davası olduğu benimsenerek yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir. Davaya konu çekin keşidecisinin davalı olduğu, bu çekin dava dışı lehdar Ünlüsoy Ltd. Şti. emrine düzenlendiği, davacının faktoring sözleşmesi uyarınca anılan çeki temlik aldığı hususları uyuşmazlık konusu değildir. Ayrıca, davacının, bu çekten dolayı davalı aleyhine önce kambiyo senedine dayalı icra takibi başlattığı, davalının, çekin ibraz tarihinde tahrifat yapıldığı gerekçesiyle icra hukuk mahkemesinde açtığı takibin iptali davasının kabul edildiği de dosya kapsamıyla sabittir. Esasen, ibraz tarihinde tahrifat yapıldığı yönü de mahkemenin kabulündedir.

TTK’nun 644. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme davasının açılabilmesi için, kambiyo senedine dayanan hakların mevcudiyeti için yapılması gereken işlemlerin yapılmaması veya senedin zamanaşımına uğraması tek başına yeterli değildir. Ayrıca, yetkili hamilin senedi kural olarak elinde bulundurması ve bu senedin kanunen aranılan zorunlu şekil şartlarını da içermesi gerekmektedir(Bkz. Kınacıoğlu, N.; Kıymetli Evrak Hukuku, 5. Bası, Ankara 1999, Reisoğlu, S.; Türk Hukukunda ve Bankacılık Uygulamasında Çek, Gözden Geçirilmiş 3. Baskı, Ankara 2003).

Somut uyuşmazlık itibariyle davacının temlik aldığı çekin tanziminde ibraz tarihi ‘07.06.2008’ iken ’07.09.2008’ olarak tahrif edilmiştir. Yapılan bu değişiklik, davalı keşideci tarafından paraf edilmemiştir. Esasen, hakkında başlatılan kambiyo senedine dayalı takibe de bu yönüyle itiraz etmiş, İİK’nun 170/a maddesi uyarınca takibin iptaline karar verilmiştir. O halde, TTK’nun 644. maddesine dayalı olarak açılan işbu dava tarihi itibariyle zorunlu şekil şartlarını içeren bir çekin varlığından bahsetmek mümkün bulunmamaktadır. Her ne kadar davalı keşideci, çekin keşide tarihinin ’07.06.2008’ günü olduğunu kabul ederek sonradan tahrif edildiğini açıklamış ve diğer zorunlu unsurlar bakımından bir itirazda bulunmamış ise de bu durum, ibraz tarihi itibariyle malul hale gelen senede tekrar kambiyo senedi vasfı kazandırmayacaktır.

Bu durum karşısında, davacının dayandığı çekin zorunlu unsurları taşımadığı, ibraz tarihinde tahrifat yapıldığı, TTK’nun 644. maddesine dayalı sebepsiz zenginleşme davası koşullarının bulunmadığı dikkate alınarak, davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle davalı yararına bozulması lazım gelirken temyiz itirazları reddedilerek onanmış olduğundan, davalı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 02.04.2012 Tarih, 2010/14398 Esas- 2012/5097 Karar sayılı onama kararın kaldırılarak hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı vekilinin karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 02.04.2012 Tarih, 2010/14398 Esas- 2012/5097 Karar sayılı onama kararının kaldırılarak yukarıda açıklanan nedenlerle kararın davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin, temyiz ilam ve karar düzeltme harçlarının isteği halinde karar düzeltme isteyene iadesine, 25/09/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.