Donatanın sorumluluğu
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2010/10624 E. 2012/14534 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
donatanın sorumluluğu↗ hasar ihbarı↗ taşıyanın sorumluluğu↗ nakliyat sigortası↗ konişmento↗ konşimento↗ halefiyet↗ donatan↗ aktif husumet ehliyeti↗ rücuen tahsil↗ aktif dava ehliyeti↗ ticari defter kayıtları↗ ziya↗ aktif husumet↗ husumet ehliyeti↗ acentelik↗ icra takibine itiraz↗ temlik↗ taraf ehliyeti↗ taşıyıcı↗ ihbar↗ ticari defter↗ taşıyan↗ sigorta poliçesi↗ hasar↗ eksik inceleme↗ dahili dava↗ teslim↗ husumet↗ e-defter↗ i̇i̇k 72/son↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, zararın deniz taşımasında donatanın sorumlu olduğu bir nedenden meydana geldiğinin ispatlanamadığı, süresinde hasar ihbarı yapıldığına dair delil sunulmadığı, tazminat talep hakkının AIG […]A.’ya ait olduğu, bu şirketin alacağını davacıya temlik ettiği kabul edilse dahi ödemeye dair dosyaya belge sunulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, Nakliyat Sigorta Poliçesine dayalı olarak sigortalıya ödenen miktarın rücuen tahsili için yapılan icra takibine olan itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemenin davanın reddi gerekçelerinden biri tazminat talep hakkının AIG […]A.’ya ait olduğu, bu şirketin alacağını davacıya temlik ettiği kabul edilse dahi ödemeye dair dosyaya belge sunulmadığıdır. Dosyada davacı tarafından sunulan 5.7.2006 tarihli "Halefiyet Mektubu" başlıklı belgeye göre, davacı ... şirketinin sigortalısına ödediğini belirttiği miktar olan 11.447 Euro’nun hasar miktarı olduğu gösterilerek 19.7.2005 tarihli sigorta poliçesinde Avusturya’daki tazminat ödeme acentesi olarak gösterilen Aıg […]A. ‘ya gönderilen sigortalı Voestalpine Stahl Service Center GmbH tarafından 3.kişilere olan hak ve talepleri de dahil olmak üzere malların zararıyla ilgili oluşan hasara ilişkin haklarına atadıklarını belirtmişlerdir. Her ne kadar aktif husumet ehliyetinin resen dikkate alınması gerekir ise de, davalılar bu yönde savunmada bulunmamıştır. Bilirkişi raporunda bu husus incelenmiş olup, mahkemece aktif dava ehliyeti yönünden tereddüt oluşmuş ise ödemeyi yapan ve ödemeyi tahsil eden şirketlerin poliçedeki konumu ve gerektiğinde ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle aktif dava ehliyetinin açıklığa kavuşturularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine gerekçe yapılması doğru değildir.
2-Davacının davalı Tuna Denizcilik –... yönünden yaptığı temyiz itirazlarına gelince; bu davalı ile gönderen Birlik Galvaniz A.Ş. arasında yapılan 4.7.2005 tarihli Deniz Taşıma Anlaşması ile Gemlik-Linz arasında yapılacak tüm taşıma; taşımacı sıfatıyla bu davalı tarafından üstlenilmiştir. Bu anlaşma hükümleri uyarınca aktarma limanın Köstence olduğu, aktarmalı sevkiyat durumunda kargonun üstü kapalı bir antrepoda tutulması gerektiği kararlaştırılmıştır. Bilirkişi raporunda ve mahkeme gerekçesinde bu sözleşme tartışılmamıştır. Bu itibarla davalı Tuna Denizcilik –...’ın hukuki durumu üzerinde yeterince değerlendirme yapılmadan hüküm tesisi eksik incelemeye dayalı olup, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
3- Davacının diğer davalı ...Ş. yönünden yaptığı temyiz itirazlarına gelince; bu davalı dosyada bulunan 19.7.2005 tarihli 1. Nolu konişmento da taşıyan olarak Murat Hacıbekiroğlu II gemisi ile yükün Gemlik’ten Köstenceye taşınması işini üstlenmiş ve yükü temiz konişmento ile teslim alarak boşaltma limanına taşımıştır. TTK’nun 1061.maddesi hükmü uyarınca taşıyan yükü teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar geçen süre içinde malların ziya ve hasarından sorumludur. Yine TTK’nun 1066/3. maddesi hükmü uyarınca da alıcı, taşıyana ziya veya hasarı zamanında ihbar etmezse, taşıyanın bu malları konşimentoda yazılı halde teslim ettiği ve bir zarar varsa bu zarardan taşıyanın sorumlu olmayacağı bir nedenden ileri geldiği kabul edilir. Ancak bu karinenin aksi ispat olunabilir. Dava konusu olayda taşıyıcı temiz konşimento ile aldığı yükü Köstence Limanına tahliye etmesinden sonra DPS firması tarafından Çelik Boşaltım Sörveyi düzenlenmiş ve yükteki hasarlar tesbit edilmiştir. Bundan sonra yük nehir taşıması ile Tuna Denizcilik tarafından tayin edilen Mahart Cargo Ltd. tarafından yapılmıştır. Linz Limanına gelindiğinde de Schreiner firması tarafından "Son Rapor" başlıklı belge ile yükteki nihai hasar belirlenmiştir. Bu itibarla, mahkemece TTK’nun 1061. ve 1066. maddeleri hükümleri ile yapılan sörvey incelemeleri birlikte değerlendirilmek suretiyle davalının sorumluluğunun tayini gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi de doğru görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/549 E. 2010/10964 K.
Ortak:konişmento · rücuen tahsil · icra takibine itiraz · taşıyıcı · taşıyan · eksik inceleme
İncelediğiniz karardaNolu «konişmento» da «taşıyan» olarak Murat Hacıbekiroğlu II gemisi ile yükün Gemlik’ten Köstenceye taşınması işini üstlenmiş ve yükü temiz konişmento ile «teslim» alarak boşaltma limanına taşımıştır.
1-Dava, Nakliyat Sigorta Poliçesine dayalı olarak sigortalıya ödenen miktarın «rücuen tahsili» için yapılan icra takibine olan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Bu itibarla davalı Tuna Denizcilik –...’ın hukuki durumu üzerinde yeterince değerlendirme yapılmadan hüküm tesisi «eksik incelemeye» dayalı olup, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer bu karardaShipping&Chartering tarafından «taşıma komisyoncusu» sıfatı ile düzenlendiği ve bu şirket adına «konişmentonun» Gemlik Shipping Agency Ceo Ltd tarafından imzalandığı, konişmentoda taşımanın deniz ayağı için «taşıyan» olarak ...
Denizcilik ve taşımanın nehir ayağı için başka bir «taşıyanın» yer aldığı, taşımanın deniz ayağı olan Gemlik ve Köstence Limanları arasında bulunduğu, bu «konişmentoda» da davalılardan ...
Denizcilik-...’ın «taşıyan sıfatı» olmadığı, «konişmentonun» bu konişmentoda da gösterilen diğer taşıyan ...
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kombine taşıma · taşıma komisyoncusu · taşıyıcı sıfatı · taşıyan sıfatı · navlun faturası · tefrik · bilirkişi raporuna itiraz · navlun
Benzer bu karardaV gemisi ile taşınan yük için iki ayrı «konişmento» düzenlendiği, bunlardan birinin transit konişmento(«kombine taşıma» konişmentosu) olduğu, bu konişmentonun davalı ... tarafından “«taşıma komisyoncusu»” sıfatı ile düzenlendiği ve «taşıyıcı sıfatı» bulunmadığı gerekçesiyle davalı ... hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.
Oysa davacı, bu davalı ile sigortalı Borusan İstikbal Tic.A.Ş. arasında yapılan “Çok Modlu Nehir-Deniz Taşımacılık Sözleşmesi'ne ve «navlun faturasına»” dayandıklarını bildirmiş olup, bunların fotokopilerini sunmuştur.
Fatura, Gemlik-Linz arası Köstence aktarmalı taşımanın «navlun faturası» olup, sözleşmeye göre bu davalı Gemlik-Linz arası deniz ve nehir taşımasını üstlenmiştir.
Denizcilik ve Kiralama-...’ın «konişmentolarda» yer alan “Yük Taşımacısı” sıfatı ve müvekkili şirket sigortalısı ile akdettiği “Taşımacılık Sözleşmesi” kapsamında dava konusu zarardan sorumlu olduğunu iddia etmiş olup, mahkemece davacı vekilinin sunduğu “Çok Modlu Nehir ve Deniz Taşımacılık Sözleşmesi” ile davalı ... tarafından düzenlenen 21.12.2004 tarihli «navlun faturası» da dikkate alınarak, davalı ...’ın hukuki durumunun değerlendirilmesi gerekirken, bu konuda bir inceleme yapılmadan «eksik inceleme» ile davanın reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.
-
İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2008/11138 E. 2010/5876 K.
Ortak:konişmento · rücuen tahsil · icra takibine itiraz · taşıyıcı · taşıyan · hasar · eksik inceleme · husumet · dava şartı
İncelediğiniz karardaNolu «konişmento» da «taşıyan» olarak Murat Hacıbekiroğlu II gemisi ile yükün Gemlik’ten Köstenceye taşınması işini üstlenmiş ve yükü temiz konişmento ile «teslim» alarak boşaltma limanına taşımıştır.
Yine TTK’nun 1066/3. maddesi hükmü uyarınca da alıcı, «taşıyana» «ziya» veya «hasarı» zamanında «ihbar» etmezse, taşıyanın bu malları «konşimentoda» yazılı halde «teslim» ettiği ve bir zarar varsa bu zarardan «taşıyanın sorumlu» olmayacağı bir nedenden ileri geldiği kabul edilir.
Dava konusu olayda «taşıyıcı» temiz «konşimento» ile aldığı yükü Köstence Limanına tahliye etmesinden sonra DPS firması tarafından Çelik Boşaltım Sörveyi düzenlenmiş ve yükteki «hasarlar» tesbit edilmiştir.
Benzer bu karardaŞti.' nin sorumluluk döneminde «hasar» oluşmadığı, üst taşımada «taşıyıcı» olan Eko Ltd .Şti.' nin de nehir taşıma kesitinden sorumlu olmadığı, davalı ...' ın ise "Freight Forwarding" olarak «konişmentoda» yer aldığı, taşıma «taahhüdünde» bulunmadığı, davalılara «husumet» yöneltilemeyeceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Davacı vekili, yanıta yanıt dilekçesinde, bu davalının «acente» olduğuna dair «konişmentoda» ve dosyada bir kanıt bulunmadığını, «ara» limanda alıcı ve satıcının bulunmadığını, bu davalının taşımanın her iki kesitini de üstlendiğini, konişmentoya ekli taşıma koşullarının 2/c maddesindeki "yükleme öncesi ve boşaltma sonrası veya kargo bir başka «taşıyıcıda» iken herhangi bir şekilde kargonun uğrayacağı «hasar» ve kayıp durumundan hiçbir koşulda sorumlu olmayacaktır" kaydından savunmanın aksine, yükleme ve boşaltmadan bu davalının sorumlu olduğunun belirgin olarak anlaşıl …
Dava, taşıma «sigorta sözleşmesine» dayalı olarak ödenen tazminatın «rücuen tahsili» için başlatılan «icra takibine itirazın» iptali istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:navlun faturası · ibraname · acente · navlun · ara karar · sigorta sözleşmesi · rücuen tazminat · denetime elverişlilik
Benzer bu karardaOysa, davacı, şirketi yerine gerçek kişi ...'a «husumet» yönelttiklerini, bu davalı ile sigortalı Borusan Lojistik arasında yapılan "Çok Modlu Nehir-Deniz Taşımacılık Sözleşmesi'ne ve «navlun faturasına» dayandıklarını bildirmiş olup, bunların fotokopilerini sunmuştur.
Fatura, Gemlik-Linz arası Köstence aktarmalı taşımanın «navlun faturası» olup, sözleşmeye göre bu davalı Gemlik-Linz arası deniz ve nehir taşımasını üstlenmiştir.
Davacı vekili, yanıta yanıt dilekçesinde, bu davalının «acente» olduğuna dair «konişmentoda» ve dosyada bir kanıt bulunmadığını, «ara» limanda alıcı ve satıcının bulunmadığını, bu davalının taşımanın her iki kesitini de üstlendiğini, konişmentoya ekli taşıma koşullarının 2/c maddesindeki "yükleme öncesi ve boşaltma sonrası veya kargo bir başka «taşıyıcıda» iken herhangi bir şekilde kargonun uğrayacağı «hasar» ve kayıp durumundan hiçbir koşulda sorumlu olmayacaktır" kaydından savunmanın aksine, yükleme ve boşaltmadan bu davalının sorumlu olduğunun belirgin olarak anlaşıl …
Mahkemece, dosya kapsamına, benimsenen bilirkişi kurulu asıl ve ek raporuna göre, «ibranamede» kaza tarihi olarak gösterilen 17.01.2005 tarihinin nehir taşıma kesitinde kalan bir tarih olduğu ve gemiden tahliyeden iki hafta sonrasına denk geldiği, deniz taşıması ile ilgili alt «taşıma sözleşmesinde» «taşıyan» olarak adı geçen davalı Temel Ltd.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2010/10624 E. , 2012/14534 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
(İSTANBUL DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ)
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 20/04/2010 tarih ve 2007/301-2010/175 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 25/09/2012 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan davacı vekili Av. ..... dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkiline Nakliyat Sigorta Poliçesi ile sigortalı emtianın davalıların donatanı ve taşımayı organize eden olduğu gemi ile taşınması sırasında hasarlandığını ileri sürerek sigortalılarına ödedikleri 11.447 Euro’nun tahsili için yapılan takibe olan itirazın iptaline, takibin devamına davalıların %40 inkar tazminatına mahkumiyetine ve Murat Hacıbekiroğlu II gemisi üzerine kanuni rehin hakkı tanınmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ...Ş. vekili, taşımanın Gemlik- Köstence Limanı arasında yapıldığını, malın Köstence’de hasarsız olarak teslim edildiğini savunarak davanın reddine talep etmiştir.
Davalı Tuna Denizcilik-... vekili, müvekkilinin davaya konu taşımada, taşıma işleri komisyoncusu olarak hareket ettiğini savunarak davanın reddine talep etmiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, zararın deniz taşımasında donatanın sorumlu olduğu bir nedenden meydana geldiğinin ispatlanamadığı, süresinde hasar ihbarı yapıldığına dair delil sunulmadığı, tazminat talep hakkının AIG […]A.’ya ait olduğu, bu şirketin alacağını davacıya temlik ettiği kabul edilse dahi ödemeye dair dosyaya belge sunulmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava, Nakliyat Sigorta Poliçesine dayalı olarak sigortalıya ödenen miktarın rücuen tahsili için yapılan icra takibine olan itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemenin davanın reddi gerekçelerinden biri tazminat talep hakkının AIG […]A.’ya ait olduğu, bu şirketin alacağını davacıya temlik ettiği kabul edilse dahi ödemeye dair dosyaya belge sunulmadığıdır. Dosyada davacı tarafından sunulan 5.7.2006 tarihli "Halefiyet Mektubu" başlıklı belgeye göre, davacı ... şirketinin sigortalısına ödediğini belirttiği miktar olan 11.447 Euro’nun hasar miktarı olduğu gösterilerek 19.7.2005 tarihli sigorta poliçesinde Avusturya’daki tazminat ödeme acentesi olarak gösterilen Aıg […]A. ‘ya gönderilen sigortalı Voestalpine Stahl Service Center GmbH tarafından 3.kişilere olan hak ve talepleri de dahil olmak üzere malların zararıyla ilgili oluşan hasara ilişkin haklarına atadıklarını belirtmişlerdir.
Her ne kadar aktif husumet ehliyetinin resen dikkate alınması gerekir ise de, davalılar bu yönde savunmada bulunmamıştır. Bilirkişi raporunda bu husus incelenmiş olup, mahkemece aktif dava ehliyeti yönünden tereddüt oluşmuş ise ödemeyi yapan ve ödemeyi tahsil eden şirketlerin poliçedeki konumu ve gerektiğinde ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle aktif dava ehliyetinin açıklığa kavuşturularak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine gerekçe yapılması doğru değildir.
2-Davacının davalı Tuna Denizcilik –... yönünden yaptığı temyiz itirazlarına gelince; bu davalı ile gönderen Birlik Galvaniz A.Ş. arasında yapılan 4.7.2005 tarihli Deniz Taşıma Anlaşması ile Gemlik-Linz arasında yapılacak tüm taşıma; taşımacı sıfatıyla bu davalı tarafından üstlenilmiştir. Bu anlaşma hükümleri uyarınca aktarma limanın Köstence olduğu, aktarmalı sevkiyat durumunda kargonun üstü kapalı bir antrepoda tutulması gerektiği kararlaştırılmıştır. Bilirkişi raporunda ve mahkeme gerekçesinde bu sözleşme tartışılmamıştır. Bu itibarla davalı Tuna Denizcilik –...’ın hukuki durumu üzerinde yeterince değerlendirme yapılmadan hüküm tesisi eksik incelemeye dayalı olup, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
3- Davacının diğer davalı ...Ş. yönünden yaptığı temyiz itirazlarına gelince; bu davalı dosyada bulunan 19.7.2005 tarihli 1. Nolu konişmento da taşıyan olarak Murat Hacıbekiroğlu II gemisi ile yükün Gemlik’ten Köstenceye taşınması işini üstlenmiş ve yükü temiz konişmento ile teslim alarak boşaltma limanına taşımıştır. TTK’nun 1061.maddesi hükmü uyarınca taşıyan yükü teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar geçen süre içinde malların ziya ve hasarından sorumludur. Yine TTK’nun 1066/3. maddesi hükmü uyarınca da alıcı, taşıyana ziya veya hasarı zamanında ihbar etmezse, taşıyanın bu malları konşimentoda yazılı halde teslim ettiği ve bir zarar varsa bu zarardan taşıyanın sorumlu olmayacağı bir nedenden ileri geldiği kabul edilir.
Ancak bu karinenin aksi ispat olunabilir. Dava konusu olayda taşıyıcı temiz konşimento ile aldığı yükü Köstence Limanına tahliye etmesinden sonra DPS firması tarafından Çelik Boşaltım Sörveyi düzenlenmiş ve yükteki hasarlar tesbit edilmiştir. Bundan sonra yük nehir taşıması ile Tuna Denizcilik tarafından tayin edilen Mahart Cargo Ltd. tarafından yapılmıştır. Linz Limanına gelindiğinde de Schreiner firması tarafından "Son Rapor" başlıklı belge ile yükteki nihai hasar belirlenmiştir. Bu itibarla, mahkemece TTK’nun 1061. ve 1066. maddeleri hükümleri ile yapılan sörvey incelemeleri birlikte değerlendirilmek suretiyle davalının sorumluluğunun tayini gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi de doğru görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1), (2) ve (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, takdir olunan 900.00 TL duruşma vekatel ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 27/09/2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1062627500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz