Haksız Rekabetin Tespiti ve Tazminat

11. Hukuk Dairesi         2012/14010 E.  ,  2013/21515 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

(FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ SIFATIYLA)

Taraflar arasında görülen davada Konya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 31.05.2012 tarih ve 2005/344-2012/281 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkilinin tarım makineleri alanında ürettiği ürünlerin TPE'den alınan endüstriyel tasarım ve faydalı model belgeleri ile tescil edildiğini, hukuki ve cezai yönden yasaların koruması altında olduğunu, davalı şirket ve temsilcilerinin buluş hakkı davacı müvekkiline ait dava konusu tarım makinesinin aynısını ve benzerini üreterek piyasaya arz ettiğini, müvekkilinin buluşu üzerinden haksız olarak menfaat temin ettiği, kendilerine yapılan ihtara rağmen tamamen kötü niyetli olarak ısrar ettiklerini, davalıların müvekkiline ait 1999 02258 Y nolu faydalı model belgesi ile tescilli ürünlerine tecavüz ettikleri hususunun, Çivril Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2001/2 D.İş sayılı dosyası ile tespit edildiğini belirterek, gerek tecavüzden, gerekse haksız rekabetten dolayı oluşan zarardan şimdilik 500,00 TL maddi zarar ile, tarafların durumları göz önüne alınarak 10.000 TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yine dava sonunda verilen kararın masrafları davalılara ait olmak üzere Türkiye çapında münteşir ulusal bir gazetede ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiş olup;birleşen dava dosyasında ise aynı nedenlere dayalı olarak 554 sayılı Endürstriyel Tasarımların Korunması hakkındaki KHK'ye ve TTK'nın haksız rekabet hükümlerine istinaden TPE 007128 nolu endüstriyel tasarım tescil belgesi sahibine ait vanvey tarım makinesi üzerindeki tasarım haklarına yönelik davalıların tecavüzünün tespitine, durdurulmasına, dava ve alacak hakları saklı kalmak kaydıyla 500,00 TL maddi ve 3.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava edilmiştir.

Davalı vekili; davacının buluşu ile müvekkilince üretilen vanvey isimli tarım aletinin benzerlik göstermediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece; toplanan deliller ,alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacı şirkete ait faydalı model ve endüstriyel tasarım tescil belgesi kapsamı ile davalı şirketin işyerinde tespit edilen vanvey isimli tarım aletinin karşılaştırılmasından her iki ürünün bilgilenmiş kullanıcı nezdinde benzer olarak addedileceği ve davalıların fiilin 551 sayılı KHK ve 554 sayılı KHK anlamında bir tecavüz hali oluşturduğu, davacının sahibi olduğu sınai mülkiyet haklarından doğan haklarına dava konusu vanvey ürününü 1,5 ay süreyle üretmesi dolayısıyla davalıların tecavüzü olduğundan maddi tazminat hakkına sahip olduğu, davalar her ne kadar farklı sınai mülkiyet haklarına tecavüz iddiası ile açılmış ise de esas dava ve birleşen dava aynı ürüne ilişkin olup, tarafları da aynı olduğundan ve aynı süreler için maddi zarar söz konusu olduğundan maddi tazminatın 864.00 TL olarak hesaplanmış olması karşısında asıl dosya bakımından ve birleşen dosya bakımından davalı şirkete ait TPE'de kayıtlı TR 1999 02258 Y nolu faydalı model belgesi ile yine TPE'de kayıtlı 007128 tescil nolu endüstriyel tasarım belgesine konu Vanvey adlı tarım makinesine yönelik davalılar tarafınca yapılmış üretim ve elde bulundurma şeklindeki tecavüzlerinin men'ine, asıl dosya bakımından maddi tazminat talebinden vazgeçilmiş olmakla iş bu dosyada maddi tazminat yönünden vazgeçme nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına, birleşen dosya bakımından maddi tazminat talebinin ıslah edilmiş hali ile kabulüne, asıl ve birleşen dosya bakımından manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 1.000 TL’nin davalılardan tahsiline,fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

Taraf vekilleri, kararı temyiz etmişlerdir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, asıl ve birleşen davada davalılar vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Asıl dava, davacıya ait TPE nezdinde tescilli Vanvey adlı tarım makinesine ilişkin faydalı model belgesine davalı tarafından yapılan tecavüzün tespiti ve men’i, tecavüz teşkil eden mallara el konulması veya imhası, tecavüzü tespit eden kararın ilanı ile maddi ve manevi tazminat istemlerinden oluşmakta iken, birleşen dava ise yine davacıya ait TPE nezdinde tescilli aynı makineye ilişkin endüstriyel tasarım belgesine davalı tarafından yapılan tecavüzün tespiti ve men’i ile maddi manevi tazminat istemlerine ilişkindir.

Mahkemece, davalıların eylemlerinin davacıya ait tasarım ve faydalı model belgelerine tecavüz teşkil ettiğinin tespiti ve men’i ile asıl dosyada maddi tazminat isteminden vazgeçilmiş olması nedeni bu istem hakkında karar verilmesine yer olmadığına, birleşen dosyada maddi tazminat isteminin ıslah edilmiş hali ile kabulüne, asıl ve birleşen dosya bakımından manevi tazminat isteminin kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş ise de; davacının dava dilekçelerinde tecavüzün tespit ve men’i dışında kalan tecavüz teşkil eden mallara el konulması veya imhası ile tecavüzü tespit eden kararın ilanına ilişkin talepleri hususunda olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemiş olması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3- Bununla birlikte, asıl ve birleşen davalar açılmadan önce davacı vekili talebi ile mahkemece yaptırılan delil tespiti sonucu oluşan yargılama giderlerinin tahsilinin hükümde nazara alınmaması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

4- Asıl ve birleşen davalarda, maddi ve manevi tazminat istemleri yanında ayrıca endüstriyel tasarım ve faydalı model belgelerine yapılan tecavüzün önlenmesi isteminde de bulunulmuştur. Bu şekilde davacının davalıya karşı olan birden fazla istemini aynı dava dilekçesinde ileri sürerek istemesi mümkün olup, buna objektif dava birleşmesi denilmektedir. Davacı tarafça, aynı dava dilekçesinde hem tecavüzün önlenilmesi, hem de maddi ve manevi tazminat istemlerinde bulunmuş olup, esasen her biri ayrı bir dava konusunu oluşturan bu istemlerle ilgili olarak verilen kararların her birinin ayrı vekalet ücretini gerektirmesine rağmen mahkemece sadece asıl ve birleşen davalardaki istemlerinin kısmen kabulüne ilişkin olarak verilen karar nedeniyle davacı yararına tek vekalet ücretine hükmedilmesi, bununla beraber asıl davada tecavüzün men’i için verilen karar yönünden ve manevi tazminat için verilen karar yönünden,yine birleşen davada tecavüzün men’i için verilen karar yönünden,maddi tazminat için verilen karar yönünden ve manevi tazminat için verilen karar yönünden olmak üzere davacı yararına ayrı ayrı 5 adet vekalet ücreti tayin edilmemesi doğru olmamış, ayrıca manevi tazminatın reddedilen kısmı için kabul edilen kısmı aşar şekilde davalılar yararına vekalet ücretine karar verilmesi AAÜT hükümlerine uygun bulunmamış, davacı vekilinin bu yönlere ilişkin temyiz itirazı yerinde görülmekle, kararın bu nedenlerle de davacı yararına bozulması gerekmiştir.

5- Son olarak, davacı vekili yargılama sırasında birleşen dosya açısından maddi tazminat talebini ıslah etmiş olup, ıslah edilen kısım için dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesi de bozmayı gerektirmiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalılar vekilinin tüm davacı vekilinin (2-3-4-5) numaralı bentler kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine, (2-3-4-5-) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile yerel mahkeme kararının BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 40,60 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 27.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.