Fiili sözleşme ilişkisi

11. Hukuk Dairesi         2013/4536 E.  ,  2013/21540 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ

(İSTANBUL 2. DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ)

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 52. Asliye Ticaret (İstanbul 2. Denizcilik İhtisas) Mahkemesi’nce verilen 30/05/2012 tarih ve 2011/87-2012/82 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ....tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, müvekkili sigorta şirketinin sigortalısına ait emtiaların davalılardan ....'nin sorumluluğunda taşıyıcı Turkon Konteyner Taşımacılık ve Denizcilik A.Ş'ye ait M/V KAŞİF KALKAVAN isimli gemi ile Amerika'dan Türkiye'ye taşındığını, ve taşınma sırasında hasarlandığını, davalılardan ....'nin P&I Club British Marine tarafından görevlendirilen Artı Gözetim firması yetkilisi ve Turkon Konteyner Taşımacılık ve Denizcilik A.Ş.'nin P&I Club Skuld tarafından görevlendirilen A.B.S. Uluslar arası Araş. Bil. Göz ve Sörvey Hiz. Müş. A.Ş. yetkilisi ile birlikte ortak ekspertiz çalışması yapılarak hasarla ilgili ekspertiz çalışması yapıldığını, ekspertiz çalışması neticesinde gemi ambarında bilinmeyen bir sebeple deniz suyu birikmesi sonucu konteyner kapaklarından sızan suların konteyner içerisinde birikmesi nedeniyle hasarlandığını ve hasar tutarının 105.185,07 TL olarak tespit edildiğini, bu miktarın müvekkili tarafından sigortalısına ödendiğini ve TTK 1361.

madde uyarınca sigortalının haklarına halef olduklarını, davalıların meydana gelen zarar nedeniyle müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, davalıların Üsküdar 1. İcra Müdürlüğü'nün 2010/19855 Esas sayılı dosyasından yapılan icra takibine itiraz ettiklerini ve takibin durduğunu ileri sürerek davalılar tarafından yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

1 Nolu davalı .... vekili; müvekkilinin taşıma sözleşmesindeki taşıtan veya gönderilen sıfatına sahip olmadığını, taşıma hususunda herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, davacının talep ettiği zarar miktarının fahiş olduğunu, davacının TTK 1066 maddesinde üzerine düşen ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2 ve 4 Nolu davalı olan Latek P&I Clup British Marina İzafeten Türkiye Temsilcisi Omur Marine Ltd. Şti. ve Turkon P&I Clup Skuld'a İzafeter Türkiye Temsilcisi Omur Marine Ltd. Şti. vekili; müvekkili şirketlerin P&I kulüplerinin Türkiye'deki yerel muhabirlerinden olduğunu, müvekkillerinin diğer davalıların ticari mümessili ve acentesi olmadığını, davalılar ile P&I kulüpleri arasındaki sigorta sözleşmesinin akdinde aracılık yapmadıklarını, kulüp sigortasının kapsamının yalnızca gemi donatanının veya sigortalının ödemek zorunda kaldığı tazminatlardan sorumlu olduğunu, P&I sigortalarının donatanlarının mali mesuliyet sigortası olduğunu, P&I kulüp sigortalarında riskin sigortalısının ödemek zorunda kaldığı tazminatlar olduğunu, ancak sigortalı firmanın poliçe şartlarını tam anlamıyla yerine getirmesi halinde P&I kulübün borcu, risk gerçekleştikten sonra donatan tazminatı ödedikten sonra gerçekleşeceğini, müvekkilinin dava konusu olay hakkında kendisinden istenebileceği ve o hakka uymakla yükümlü olmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

3 nolu davalı Turkon Konteyner Taşımacılık ve Denizcilik A.Ş. vekili; TTK 1067 madde gereğince malların tesliminden veya teslim edilmiş olmaları icap eden tarihten itibaren 1 yıl içerisinde mahkemeye müracaat edilmediği takdirde, taşıyan aleyhine malların ziya veya hasarından dolayı her türlü sorumluluk davası düşer hükmü bulunduğunu, davanın bir yıllık hak düşürücü süre dolduktan sonra açıldığını, dava konusu yükün taşındığı konteynerin 03/02/2010 tarihinde tahliye edildiği ve yükün ilgilileri tarafından ordinonun teslim alındığını, davacı tarafından usulüne uygun hasar ihbarı yapılmadığını savunarak, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre; 08/01/2010 tarihli OEH-6955 ve OEH-6956 numaralı konşimentolarda; yükletenin İnterskan Corparation, taşıyanın Latek Lojistik USA, gönderilenin İstem Tıbbi Cihazlar Ltd. Şti. olduğu, 08/01/2010 tarihli NYCIST414443 numaralı asıl konşimentoda yükletenin Latek Lojistik USA, gönderilenin (1 nolu davalı) ..., taşıyanın Turkon Konteyner Taşımacılık olduğu, her iki konşimentoda da taşıyan olarak 1 nolu davalı ...'nin belirlendiği, ... nin kesmiş olduğu herhangi bir navlun faturasının da söz konusu olmadığı, 05/02/2010 tarihli hasar tutanağında acente görevlisi olarak Latek Lojistik A.Ş. çalışanı Ender Avcı' nın isminin bulunduğu, tüm konşimento ve gümrük belgelerinde 1 nolu davalı ...'nin taşıyan olmadığı Latek Lojistik USA' nın acentesi olduğunun görüldüğü, TTK 119.

maddesi gereğince acenteye izafaten dava açılabileceği, doğrudan dava açılamayacağı gerekçesiyle, bu davalı hakkındaki davanın husumet yönündün reddine, 2 ve 4 nolu davalı klüp sigortalarının İngiliz Hukukuna göre kurulduğu, üye donatanın tekne sigortası kapsamına girmeyen 3. şahıslara karşı doğan sorumluluk ve menfaatlerinin karşılıklı sigorta ilkeleri gereğince sigortalandığı bir deniz sigortalanma türü olduğu, üyeye yönlendirilmiş tazminat talepleri karara bağlanmadan, üyenin klubüne başvurmasının mümkün olmadığı, davacı zarar gören ile klüp arasında bir hukuki ilişkinin söz konusu olmadığı, klüp sigorta poliçelerinde "Pay To Be Paid" zarar görene "öteki sigortacından ödeme alabilesin" kuralının mevcut olduğu, davacı ile davalı klüp sigortaları arasında herhangi bir haksız fiil veya sözleşme ilişkisi bulunmadığı, 2 ve 4 nolu davalılara husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle, bu davalılar hakkında ki davanın da husumet yokluğu nedeniyle reddine, 3 nolu davalı Turkon Konteyner Taşımacılık ve Denizcilik A.Ş.'nin 8/1/2010 tarihli yükletenin Latek Lojistik USA, gönderilenin ...

olduğu taşıma asıl konşimentosunda taşıyan olduğu, taşımaya konu konteynerın 05/02/2010 tarihinde davacının sigortalısına teslim edildiği, davacı şirketin 18/10/2010 tarihinde icra takibi yaptığı, kesilen hak düşürücü sürenin bu tarihten itibaren yeniden işlemeye başladığı, davanın 31/10/2011 tarihinde yeniden işlemeye başlayan 1 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgilere, belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve davalı ....'nin taşıyıcı olmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz titirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Uyuşmazlığa uygulanması gereken 6762 sayılı TTK'nun 1067. maddesine göre “Malların tesliminden veya teslim edilmiş olmaları icabeden tarihten itibaren bir yıl içinde mahkemeye müracat edilmediği takdirde taşıyan aleyhine malların ziya veya hasarından dolayı her türlü mesuliyet davası hakkı düşer.” Davacının teslimden itibaren bir yıl içerisinde icra dairesine müracaatta bulunduğu anlaşılmakla hak düşürücü süre içerisinde TTK'nun 1067. maddesinde öngörülen mahkemeye müracat şartı gerçekleşmiş olup, esasen Dairemizin son uygulamaları da bu yöndedir. Hak düşürücü süre hakkı ortadan kaldırdığından, bu süre bir kez işlemeye başladığında bunun kesilmesi veya durması söz konusu değildir. Halbuki, zamanaşımı dava ve takip hakkını ortadan kaldırdığından süre işlerken alacaklı veya borçlunun bazı işlemleri bu sürenin durmasına ya da kesilmesine neden olabilir.

BK. 132 ve 133. maddelerinde zamanaşımını durduran ve kesen sebeplere yer verilmiştir. (Ahmet Kılıçoğlu Borçlar Hukuku Sh. 601) Bu nedenle mahkemenin, davacı şirketin 18.10.2010 tarihinde icra takibi yaptığı ve kesilen hak düşürümü süresinin bu tarihten itibaren yeniden işlemeye başlayacağı şeklindeki gerekçesi doğru olmamıştır.

Öte yandan, ödeme emrine itirazla takibin durduğu 02/11/2013 tarihi itibariyle 6762 sayılı yasa'nın 1259'ncu maddesinde öngörülen 1 yıllık zamanaşımı süresi de dolmadan dava açıldığından davalı tarafın zamanaşımı def'i de yerinde olmadığından davacı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazlarının kabulüyle, kararın davacı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacının sair temyiz itirazlarının reddine, (2) numaralı bentte gösterilen nedenlerle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 27/11/2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.