İhtiyati Haciz Talebi

HMK’nın 316/1-c maddesi uyarınca «ihtiyati haciz» istemlerinin incelenmesi basit yargılama usulüne tabi ise de, aynı kanun maddesinden de açıkça anlaşılacağı üzere, «basit yargılama usulü» sadece ve «münhasıran» «sulh hukuk» mahkemesinde değil asliye hukuk ve asliye ticaret mahkemelerinin «görev alanına» giren pek çok dava ve iş bakımından da uygulanan bir yargılama usulü niteliğindedir.

Sayılı emsal ilamı da dikkate alınarak dava «şartı yokluğu» gerekçesiyle «ihtiyati haciz» dilekçesinin «görevsizlikle» «usulden reddine» karar verilmiştir.

Bu durumda, açık yasa hükümlerine karşın, yerel mahkemece istemin «görevsizlik» nedeniyle dava «şartı yokluğundan» ötürü reddedilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

Talep, «ihtiyati haciz» istemine ilişkin olup, HMK’nın 316/1-c maddesi uyarınca ihtiyati haciz istemlerinin incelenmesi basit yargılama usulüne tabi ise de, aynı kanun maddesinden de açıkça anlaşılacağı üzere, «basit yargılama usulü» sadece ve «münhasıran» «sulh hukuk» mahkemesinde değil asliye hukuk ve asliye ticaret mahkemelerinin «görev alanına» giren pek çok dava ve iş bakımından da uygulanan bir yargılama usulü niteliğindedir.

Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; «ihtiyati haciz» taleplerinin basit yargılama usulüne tabi olduğu, asliye hukuk mahkemesinin «görevli» olduğu yönünde açık bir düzenleme bulunmadığı, bu durumda basit yargılama usulüne tabi olan işler yönünden genel görevli mahkeme olan «sulh hukuk» mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle talebin HMK'nın 114/1-C maddesindeki «görevsizlik» nedeniyle «usulden reddine» karar verilmiştir.

Bu durumda, açık yasa hükümlerine karşın, yerel mahkemece istemin «görevsizlik» nedeniyle dava «şartı yokluğundan» ötürü reddedilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir.

Sayılı emsal ilamı da dikkate alınarak dava «şartı yokluğu» gerekçesiyle «ihtiyati haciz» dilekçesinin «görevsizlikle» «usulden reddine» karar verilmiştir.

HMK’nın 316/1-c maddesi uyarınca «ihtiyati haciz» istemlerinin incelenmesi basit yargılama usulüne tabi ise de, aynı kanun maddesinden de açıkça anlaşılacağı üzere, «basit yargılama usulü» sadece ve «münhasıran» «sulh hukuk» mahkemesinde değil asliye hukuk ve asliye ticaret mahkemelerinin «görev alanına» giren pek çok dava ve iş bakımından da uygulanan bir yargılama usulü niteliğindedir.

Öte yandan, «ihtiyati haciz» istemi, mahiyeti gereği, 6100 sayılı HMK’nın 2. maddesinde belirtildiği üzere gerek istemde bulunanın ve gerekse de aleyhine istemde bulunulanın mal varlığı haklarına ilişkin bir “iş” niteliğinde olup aksine bir düzenleme söz konusu olmadığı için bu işler bakımından asal «görevli» mahkeme asliye hukuk ve/veya işin mahiyetine göre asliye ticaret mahkemesidir.

Mahkemece iddia ve tüm dosya kapsamına göre; HMK 114/1-c, HMK 316-322, HMK 316/1-a-c maddeleri uyarınca ve İİK «258»/1 maddesi uyarınca ihtiyati haczin basit yargılama usulüne tabi olduğu, basit yargılama usulününde Sulh Hukuk Mahkemesi «görevli» olduğu gerekçesiyle dava «şartı yokluğu» nedeni ile «ihtiyati haciz» dilekçesinin «usulden reddine» karar verilmiştir.

Talep «ihtiyati haciz» istemine ilişkindir.Mahkemece İİK «258»/1 maddesi uyarınca ihtiyati haczin basit muhakeme usulüne tabi olduğu ve basit muhakeme usulüne tabi işlerinde Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.Ancak;6102 sayılı TTK 4/2 maddesinde ticari işlerden doğan «çekişmesiz yargı» işlerinin «ticari nitelikte» «çekişmesiz yargı işi» sayılacağı hüküm altına alınmış olup,aynı kanunun 5.maddesi gereğince aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalar ile çekişmesiz yargı işlerine bakmakla «görevlidir».Bu nedenle ticari nitelikte bulunan ihtiyati haciz isteminin incelenmesinde Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gözetilmeksizin görev yönünden talebin reddi …

Talep «ihtiyati haciz» istemine ilişkindir.Mahkemece İİK «258»/1 maddesi uyarınca ihtiyati haczin basit muhakeme usulüne tabi olduğu ve basit muhakeme usulüne tabi işlerinde Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiştir.Ancak;6102 sayılı TTK 4/2 maddesinde ticari işlerden doğan «çekişmesiz yargı» işlerinin «ticari nitelikte» «çekişmesiz yargı işi» sayılacağı hüküm altına alınmış olup,aynı kanunun 5.maddesi gereğince aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine bakılmaksızın Asliye Ticaret Mahkemesi tüm ticari davalar ile çekişmesiz yargı işlerine bakmakla «görevlidir».Bu nedenle ticari nitelikte bulunan ihtiyati haciz isteminin incelenmesinde Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğu gözetilmeksizin görev yönünden talebin reddi …

HMK’nın 316/1-c maddesi uyarınca «ihtiyati haciz» istemlerinin incelenmesi basit yargılama usulüne tabi ise de, aynı kanun maddesinden de açıkça anlaşılacağı üzere, «basit yargılama usulü» sadece ve «münhasıran» «sulh hukuk» mahkemesinde değil asliye hukuk ve asliye ticaret mahkemelerinin «görev alanına» giren pek çok dava ve iş bakımından da uygulanan bir yargılama usulü niteliğindedir.

Sayılı emsal ilamı da dikkate alınarak dava «şartı yokluğu» gerekçesiyle «ihtiyati haciz» dilekçesinin «görevsizlikle» «usulden reddine» karar verilmiştir.

Öte yandan, «ihtiyati haciz» istemi, mahiyeti gereği, 6100 sayılı HMK’nın 2. maddesinde belirtildiği üzere gerek istemde bulunanın ve gerekse de aleyhine istemde bulunulanın mal varlığı haklarına ilişkin bir “iş” niteliğinde olup aksine bir düzenleme söz konusu olmadığı için bu işler bakımından asal «görevli» mahkeme asliye hukuk ve/veya işin mahiyetine göre asliye ticaret mahkemesidir.

… yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe girdiği, mahkemelerin görevlerinin 1-4 maddeler arasında düzenlenmiş olduğu, 4. madde «sulh hukuk» mahkemesinin «görev alanına» giden dava ve işler sayılırken 4-1-Ç maddesinde bu kanun ve diğer kanunların sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hakimini «görevlendirdiği» davaları şeklinde bir ifadenin yer aldığı, «basit yargılama usulü» 6100 sayılı HMK'nın 316-322 maddeleri arasında düzenlenmiş olduğu, 316/1-A maddesinde sulh hukuk mahkemesinin görev alanına giren tüm dava ve işlerin basit yargılama usulüne göre görüleceği, yine 316/1-C maddesinde «ihtiyati haciz» taleplerinin basit yargılama usulüne göre görüleceği belirtildiği gerekçesiyle, ihtiyati haciz talebinin HMK'nın 114/1-C maddesindeki «görevsizlik» nedeni ile «usulden reddine» karar verilmiştir.

Bu itibarla, mahkemece davanın esasına girmek gerekirken yerinde bulunmayan yazılı gerekçe ile «ihtiyati haciz» talebinin «görevsizlik» nedeniyle «usulden reddine» karar verilmesi doğru görülmeyip, bozmayı gerektirmiştir.

Kararı, «ihtiyati haciz» isteyen vekili temyiz etmiştir.

Talep, bankacılık işleminden doğan «ihtiyati haciz» istemine ilişkin olup, 6102 sayılı Yasa'nın 4. maddesi uyarınca bankacılık işleminden kaynaklanan davalar, tarafların sıfatına bakılmaksızın «mutlak ticari» dava sayılacağından bu tür davalarda bakma görevi ticaret mahkemelerine aittir.

HMK’nın 316/1-c maddesi uyarınca «ihtiyati haciz» istemlerinin incelenmesi basit yargılama usulüne tabi ise de, aynı kanun maddesinden de açıkça anlaşılacağı üzere, «basit yargılama usulü» sadece ve «münhasıran» «sulh hukuk» mahkemesinde değil asliye hukuk ve asliye ticaret mahkemelerinin «görev alanına» giren pek çok dava ve iş bakımından da uygulanan bir yargılama usulü niteliğindedir.

Sayılı emsal ilamı da dikkate alınarak dava «şartı yokluğu» gerekçesiyle «ihtiyati haciz» dilekçesinin «görevsizlikle» «usulden reddine» karar verilmiştir.

Öte yandan, «ihtiyati haciz» istemi, mahiyeti gereği, 6100 sayılı HMK’nın 2. maddesinde belirtildiği üzere gerek istemde bulunanın ve gerekse de aleyhine istemde bulunulanın mal varlığı haklarına ilişkin bir “iş” niteliğinde olup aksine bir düzenleme söz konusu olmadığı için bu işler bakımından asal «görevli» mahkeme asliye hukuk ve/veya işin mahiyetine göre asliye ticaret mahkemesidir.

HMK’nın 316/1-c maddesi uyarınca «ihtiyati haciz» istemlerinin incelenmesi basit yargılama usulüne tabi ise de, aynı kanun maddesinden de açıkça anlaşılacağı üzere, «basit yargılama usulü» sadece ve «münhasıran» «sulh hukuk» mahkemesinde değil asliye hukuk ve asliye ticaret mahkemelerinin «görev alanına» giren pek çok dava ve iş bakımından da uygulanan bir yargılama usulü niteliğindedir.

Mahkemece, «bozma sonrası» yapılan yargılamada iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca İİK'nın «257» ve devamı maddeleri uyarınca «ihtiyati haciz» taleplerinde «görevli» mahkemenin genel hükümlere göre belirleneceği, HMK'nın 316/1-C maddesinde basit yargılama usulüne tabi bir iş olarak düzenlenen ve HMK'daki bu açık hüküm «sebebi» ile HMK'nın 4/Ç bendi kapsamında nitelindirilmesi gereken bu «ihtiyati hacze itiraz» taleplerinde asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğuna dair açık bir düzenlemenin bulunmadığı, basit yargılama usulüne tabi olan dava ve işlerde genel görevli mahkeme olan «sulh hukuk» mahkemesinin ihtiyati haciz talebine ilişkin işlerde de görevli olduğu gerekçesiyle mahkemenin «görevsizliğine», talep halinde dosyanın asıl ve yetkili Nevşehir Sulh Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmiştir.

Temyiz olunana karar «ihtiyati haciz» kararına itiraza ilişkindir.

Mahkemece, «bozma sonrası» yapılan yargılamada iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı uyarınca İİK'nın «257» ve devamı maddeleri uyarınca «ihtiyati haciz» taleplerinde «görevli» mahkemenin genel hükümlere göre belirleneceği, HMK'nın 316/1-C maddesinde basit yargılama usulüne tabi bir iş olarak düzenlenen ve HMK'daki bu açık hüküm «sebebi» ile HMK'nın 4/Ç bendi kapsamında nitelindirilmesi gereken bu «ihtiyati hacze itiraz» taleplerinde asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğuna dair açık bir düzenlemenin bulunmadığı, basit yargılama usulüne tabi olan dava ve işlerde genel görevli mahkeme olan «sulh hukuk» mahkemesinin ihtiyati haciz talebine ilişkin işlerde de görevli olduğu gerekçesiyle mahkemenin «görevsizliğine», talep halinde dosyanın asıl ve yetkili Nevşehir Sulh Hukuk Mahkemesi’ne gönderilmesine karar verilmiştir.

HMK’nın 316/1-c maddesi uyarınca «ihtiyati haciz» istemlerinin incelenmesi basit yargılama usulüne tabi ise de, aynı kanun maddesinden de açıkça anlaşılacağı üzere, «basit yargılama usulü» sadece ve «münhasıran» «sulh hukuk» mahkemesinde değil asliye hukuk ve asliye ticaret mahkemelerinin «görev alanına» giren pek çok dava ve iş bakımından da uygulanan bir yargılama usulü niteliğindedir.

Sayılı emsal ilamı da dikkate alınarak dava «şartı yokluğu» gerekçesiyle «ihtiyati haciz» dilekçesinin «görevsizlikle» «usulden reddine» karar verilmiştir.

Öte yandan, «ihtiyati haciz» istemi, mahiyeti gereği, 6100 sayılı HMK’nın 2. maddesinde belirtildiği üzere gerek istemde bulunanın ve gerekse de aleyhine istemde bulunulanın mal varlığı haklarına ilişkin bir “iş” niteliğinde olup aksine bir düzenleme söz konusu olmadığı için bu işler bakımından asal «görevli» mahkeme asliye hukuk ve/veya işin mahiyetine göre asliye ticaret mahkemesidir.

Hukuk Dairesinin 2012/17636 esas 2013/1888 karar sayılı ilamında belirtildiği üzere «ihtiyati haciz» taleplerinin basit yargılama usulüne tabi olduğu, basit yargılama usulüne tabi işlerin genel «görevli» mahkeme olan Sulh Hukuk Mahkemesinde görüleceği gerekçesiyle Elmalı Sulh Hukuk Mahkemesine «görevsizlik» kararı verilmiştir.

6100 Sayılı HMK'nın 316/1-c maddesinde «ihtiyati haciz» istemiyle buna karşı yapılacak itirazların basit yargılama usulüne tabi işlerden sayıldığı, aynı yasanın 2/1. madesinde dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın «malvarlığı» haklarına ilişkin davalarda «görevli» mahkemenin, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu belirtilmiştir.

Somut olayda; «ihtiyati haciz» isteminin 6102 sayılı TTK'da düzenlenen kambiyo senedinden kaynaklandığı, mahiyeti itibariyle «malvarlığı» haklarına ilişkin bulunduğu gözetilerek işin esasına girilip sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle «görevsizlik» kararı verilmesi doğru bulunmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 5. maddesinde de tüm ticari davalar ile «ticari nitelikteki» «çekişmesiz yargı» işlerine Asliye Ticaret Mahkemelerince bakılacağı, Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmayan yerlerde ise bu tarz işlere bakmakla «görevli» mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu düzenlenmiştir.

6100 Sayılı HMK'nın 316/1-c maddesinde «ihtiyati haciz» istemiyle buna karşı yapılacak itirazların basit yargılama usulüne tabi işlerden sayıldığı, aynı yasanın 2/1. madesinde dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın «malvarlığı» haklarına ilişkin davalarda «görevli» mahkemenin, aksine bir düzenleme bulunmadıkça Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu belirtilmiştir.

Somut olayda; «ihtiyati haciz» isteminin 6102 sayılı TTK'da düzenlenen kambiyo senedinden kaynaklandığı, mahiyeti itibariyle «malvarlığı» haklarına ilişkin bulunduğu gözetilerek işin esasına girilip sonucu uyarınca bir karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle «görevsizlik» kararı verilmesi doğru bulunmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.