Donatanın sorumluluğu

11. Hukuk Dairesi         2012/14831 E.  ,  2013/13145 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 51. Asliye Ticaret (İstanbul 1. Denizcilik İhtisas) Mahkemesi’nce verilen 17.05.2012 tarih ve 2007/177-2012/158 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi asıl ve birleşen davada davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, İstanbul Boğazından geçerken yasak bölgede demir atan Panama Bayraklı M/T Retz isimli gemi tarafından F/O denizaltı kablolarının hasara uğradığını, yapılan ilk incelemede tahmini (kesin olmayan) keşfe göre 300.000,00 USD hasarın bulunduğunu, geminin donatanının Black Sea Shipping İnc, acentesinin ise Medbulk Denizcilik Ltd. Şti olduğunu, ayrıca onarım gemisi geldiğinde hasar tespiti için bilirkişi marifeti ile delil tespitinin yapılacağını ileri sürerek fazlaya dair haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 300.000,00 USD zararın hasar tarihi olan 31.07.2005'ten itibaren işleyecek Devlet Bankalarının USD'ye uyguladıkları yıllık en yüksek mevduat faizi ile birlikte Usd olarak veya fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası USD efektif satış kuru üzerinden TL olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili, 05.04.2006 tarihli ıslah dilekçesi ile onarım gemisinin çalışmalarını tamamlayarak dava konusu olayda müvekkilinin zararını 308.368,59 Euro olarak tespit ettiğini, davanın müddeabihini değiştirmemekle birlikte dava dilekçesi ile talep ettikleri 300.000,00 USD'nin hasar tarihli kuru üzerinden Euro'ya çevrilmesiyle 247.913,40 Euro'ya tekabül ettiğini, dövizli maliyet zararının Euro olarak ortaya çıktığından usul ekonomisi gereği USD olarak yaptıkları talebi Euro'ya çevirerek 300.000,00 USD'nin 247.913,40 Euro olarak ıslahı ile 247.913,40 Euro'nun 31.07.2005'ten itibaren işleyecek Devlet Bankalarının Euro'ya uyguladıkları yıllık en yüksek mevduat faizi ile birlikte Euro olarak veya fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Euro efektif satış kuru üzerinden TL olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı M/T Retz Gemisi Kaptanı Aydın Yalçınkaya vekili, davacının dayanak yaptığı Kıyı Emniyetinin yazısında "kabloyu adı geçen geminin kopardığı tahmin edilmektedir" yazdığını, bu yazıda bir tahmin ve varsayım bulunduğunu, demir alınan yerde herhangi bir kabloya rastlanmadığını, demirleme saati ile hasar saatinin farklı olduğunu, kablo tamirini gerçekleştiren firmanın raporunda geminin hasara sebebiyet verdiği hususunda bir delilin bulunmadığını, hasar tespit tutanağının davacı kurum tarafından düzenlendiğini, mücbir sebep bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı Medbulk Denizcilik Hizm. Yön. Dan. Taş. Tic. Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin Black Sea Shipping İnc isimli donatanın acentesi olmadığını, bir an için acentelik vasfı kabul edilse bile TTK 119'uncu madde uyarınca acentenin aracılıkta bulunduğu veya aktettiği sözleşmeden kaynaklanmayan talep nedeniyle müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, geminin pilotun talimatları ile hareket halinde iken 01.30'da elektrik sisteminin bozulması ve dümenin elle kontrol edilememesi sebebiyle sürüklendiğini, 01.38'de jeneratörün tekrar devreye girdiğini, Denizcilik Müsteşarlığı görevlilerinin kirlenme ve hasar olup olmadığını kontrol ettiklerini, gemideki demirin kablolardan uzakta olduğu yönünde rapor verdiklerini, geminin kablolara temas etmediğini, davacının tanzim ettiği belgelerin delil kuvvetinin bulunmadığını, hasar ve demirlere zaman dilimlerinin farklı olduğunu, tahmine dayalı olarak davanın açıldığını, davacının iddialarını ispatla mükellef olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

Birleşen dosyada davacı vekili, asıl davadaki iddalarını tekrar ederek kesin hesaplar sonucu zarar miktarlarının 308.368,59 Euro olarak belirlendiğini, asıl davada ıslahen 247.913,40 Euro talep ettiklerini ileri sürerek bakiye 60.455,60 Euro'nun 31.07.2005'ten itibaren işleyecek Devlet Bankalarının Euro'ya uyguladıkları yıllık en yüksek mevduat faizi ile birlikte Euro olarak veya fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası Euro efektif satış kuru üzerinden TL olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dosya davalısı M/T Retz Gemisi Kaptanı Aydın Yalçınkaya vekili, davacının iddiasını ispat etmesi gerektiğini, asıl davada verdikleri cevapları tekrar ettiklerini savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davaya konu zarara gemi kaptanının vazifesini ifa esnasında demir atması ve attığı demirin tarayarak denizaltı kablosuna hasarlamasının sebep verdiği, jeneratörlerin yüklerini kaydırıp çökmeleri nedeniyle geminin boğaz giriş öncesi denize elverişli olmadığı, gemi personelinin olanları izleyip zamanında tedbir almaması konusunda da kusurlarının olduğu, otomatik olarak devreye girmesi gereken acil jeneratörün zamanında devreye girmediği, dava konusu kablo hasarırın REZ gemisinin attığı demirlerin taraması neticesinde meydana geldiğinden kablo hasarından 1 nolu davalı donatan sorumlu olmakla, 2 nolu davalının sorumluluğu söz konusu olmadığı, davacının zarar hangi para cinsinden doğmuş ise o para cinsinden talepte bulunabileceği, 47.949,00 ABD Doları, 127.542,73 TL ve 178.804,94 EURO'nun 118.349,34 EURO'luk kısmının 1 nolu davalıdan, 60.455,60 EURO'luk kısmının ise birleşen dosyadan 1 nolu davalıdan tahsili ile 2 nolu davalı ve birleşen 2 nolu davalı hakkında açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.

1- Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

2- Bilirkişi raporunda gemi kaptanının TTK'nın 972'inci ve BK'nın 41'inci maddeleri uyarınca sorumlu olduğunun belirtilmesine ve mahkeme gerekçesinde "gemi personelinin olanları izleyip zamanında tedbir almaması konusunda da kusurlarının olduğu" denilmesine rağmen davalı gemi kaptanı Aydın Yalçınkaya hakkında açılan davanın gerekçe gösterilmeksizin reddedilmesi doğru görülmemiş, kararın bu yönden bozulması gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kararın davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 24.06.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.