Atıfet mehli

11. Hukuk Dairesi         2012/14618 E.  ,  2013/14163 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ

Taraflar arasında görülen davada İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret (Kadıköy 1. Asliye Ticaret) Mahkemesi’nce verilen 16.05.2012 tarih ve 2009/903-2012/477 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, davacının nakliyat rizikolarına karşı sigorta güvencesi sağladığı sigortalı şirket tarafından İstanbul'dan Hollanda'ya gönderilen malların taşınmasında... Ulus. Taş. Loj. Hiz. Tic. Ltd. Şti'nin “üst taşıyıcı”, yükün fiili taşıma işini gerçekleştiren diğer davalının ise “son taşıyıcı” konumunda olduğunu, sigortalı yükün bir kısmının Hollanda-Rosmalen civarında aracın gözetimsiz vaziyette park halinde olduğu sırada çalınmış olduğunun anlaşılması üzerine, davacının sigortalısına 13.04.2009 tarihinde 113.303,52 TL hasar tazminatı ödediğini ileri sürerek, davacının sigortalısına ödediği 113.303,52 TL hasar tazminatının temerrüt faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Uluslararası Taşımacılık Ltd. Şti. vekili, davalının mesuliyet sınırının taşımanın tabi olduğu CMR Konvansiyonu hükümlerine göre belirlenmesi gerektiğini, fiili taşımanın diğer davalı tarafından gerçekleştirildiğini ve bu davalının davacıya dava tarihinden önce 7.500,00 TL tazminat ödemeyi kabul etmekle sorumluluğu da üstlendiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

Diğer davalı vekili, parsiyel yük olarak taşınan emtianın çalınması yüzünden zarar gören tarafın davacının sigortalısı değil eşyanın alıcısı olduğunu, davacının çalınan eşya üzerinde hak sahibi olmayan gönderen yararına düzenlediği poliçe teminatından ona yaptığı ve aslında poliçe teminatına da girmeyen hasar ödemesi ile yasal halefiyetten istifade edemeyeceğini, davacı sigortacının taşıyan konumundaki müvekkiline karşı dava ve talep hakkı olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

.../...

-2-

Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre; davacının sigorta poliçesini “kamyon klozu” şartları çerçevesinde düzenlediği, olayın sigorta poliçesi teminatı kapsamında bulunmadığı, ancak davacı tarafından dosyaya sunulan temlikname gereği temlik alan sıfatı ile sigortacının emtiada meydana gelecek gerçek zararı isteme hakkının olduğu, yükün FOB olarak satıldığı ve mal mukabili gönderildiği, dava konusu uyuşmazlıkta nakliyat sigorta poliçesinde, sigortalı olarak satıcı Bilkom gösterilmiş olduğundan TTK'nın 1270/son maddesi hükmüne göre sigorta sözleşmesinin satıcı nam ve hesabına yapılmış sayılacağı, Hollanda'daki alıcının Hollanda'da taşıma sırasında yapılan hırsızlık nedeniyle malda meydana gelen zararı tespit ettirmesine rağmen taşıyıcıdan herhangi bir tazminat isteminde bulunmadığı, maldaki hasarla ilgili olarak yaptırdığı tespite ilişkin belgeleri satıcıya ulaştırdığı ve böylece davacı sigortacının sigortalı satıcıya tazminat ödemesine olanak sağladığı, taşıma sırasında malda meydana gelen hasarın satıcının zararını oluşturduğu ve satıcının yükü sigorta ettirmekte maddi bir yararının bulunduğu, davalı taşıyıcının taşımayı üstlendiği emtiaya gerekli dikkat ve özeni göstermediği, kamyonu güvenli bir alanda park etmediği, hırsızlık olayında kusurlu ve sorumlu bulunduğu, olayda sürücünün hareketinin 29.

maddesinde belirtilen isteyerek ve fena harekete denk tutulan kusur olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle sınırlı sorumluluktan yararlanması gerektiği, davalılardan ... Şirketi'nin Bilkom A.Ş. ile yaptığı sözleşme ile sorumluluğunu genişleterek kg başına 20.00 EURO ile sorumlu olmayı kabul ettiği gerekçesiyle; davanın kısmen kabulüne 19,827.52 TL'nin temerrüt faiziyle birlikte davalılardan TNT İnternational Ekspres Şirketi'nden tahsiline; tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla belirtilen miktarın 11,131.75 TL'lik kısmından diğer davalı da sorumlu bulunduğundan bu miktarın temerrüt faiziyle birlikte her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.

1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı... Uluslararası Taş. Loj. Hiz. Tic. Ltd. Şti. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Davacı vekilinin temyizine gelince; CMR'nin 25. maddesinin yollamasıyla 23. maddesine göre taşımacının sınırlı sorumluluğu kabul edilmiş olup, bunun istisnası 29. maddede gösterilmiştir. CMR'nin 29. maddesine göre, hasar taşımacının kendi kötü hareketinden veya davaya bakan mahkemenin kararı ile isteyerek kötü harekete eş değer sayılan kusurdan ileri gelmişse taşımacı, sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan yahut da kanıt yükünü karşı tarafa yükleyen bu maddenin hükümlerinden yararlanamaz. Davalı taşıyan... Uluslararası Taş. Loj. Hiz. Tic. Ltd. Şti'nin şoförü 17/11/2008 tarihinde Hollanda/Rosmalen polis bürosunda verdiği ifadesinde “..Cuma akşamı 14 Kasım 2008 tarihinde 20.00 sularında önde belirtilen plakalı kamyonu Rosmalen Westeind'a park ettim.

Cumartesi günü 15 Kasım 2008 tarihinde kamyonu boşaltmam gerekiyordu. Ama olaylardan dolayı bu mümkün olmadı ve ben de zamanı geçirmek için kuzenime gittim. Kuzenim Hilversum'da oturuyor. Ben önde belirtilen yerde kamyonumu bıraktım. Pazar günü 16 Kasım 2008 tarihinde 23.00 sularında kamyonumun yanına geri geldim. Kamyonumda göze çarpan bir şey görmedim ve ben şoför mevkiinde oturdum ve uyudum. Bugün sabah Pazartesi günü 17 Kasım 2008 tarihinde 05.15 sularında gelip geçenler tarafından uyandırıldım, çünkü kamyonumun arka kapısı açıkmış, kamyonumun arka kapısı kapalıydı ama kilitli değildi. Bakmaya gittim ve kutuların açık olduğunu ve malların buradan alınmış olduğunu gördüm. Bu yükler Apple markalı leptoplardı.

Bunlar aşağı yukarı 200 adetti. Bunlar mallar listesinde belirtilmiştir...” beyanında bulunmuş olup, gerek bilirkişi raporunda gerek mahkeme kararında 2 gün korunaksız bir yerde kasa kilidi açık bırakılarak aracın park edilmesi halinin ağır kusur olup olmadığı tartışılmadan sınırlı sorumluluk üzerinden karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın temyiz eden davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

3- Davalı ... Uluslararası Taş. Ltd. Şti. vekilinin temyizi yönünden; CMR'nin 27. maddesi “hak sahibi ödenecek tazminat için faiz isteyebilir, yılda % 5 üzerinden hesap edilecek bu faiz, ödeme isteğinin yazılı olarak, taşımacıya gönderildiği tarihten başlar.” hükmünü haizdir. Davacı tarafından adı geçen davalıya gönderilen ödeme ihtarı 12/05/2009 tarihinde tebliğ edilmiş, ihtarın alındığı tarihten itibaren 10 içinde ödemenin yapılması bildirilmiştir. Bu suretle, atıfet mehlinin sona erdiği tarihten sonraki gün yani 23/05/2009 tarihinde temerrüde düştüğü halde hükmedilen alacak miktarına davalı ... Uluslar arası Taş. Ltd. Şti. yönünden de 13/05/2009 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı... Uluslararası Taş. Loj. Hiz. Tic. Ltd. Şti. vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte yazılı nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davacı yararına, (3) nolu bentte yazılı nedenlerle davalı ... Uluslararası Taş. Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davalı ... Uluslararası Taş. Ltd. Şti. yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 465,40 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalı... Ulus. Taş. Loj. Hiz. Tic. Ltd. Şti'den alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davalı ... Ulus.

Taş. Ltd. Şti'ye iadesine, 03.07.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.