Rücuen tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2012/14821 E. 2013/13897 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taşıyan lehine karine↗ taşıyan sıfatı↗ hasar ihbarı↗ navlun faturası↗ taşıyanın sorumluluğu↗ eksper raporu↗ konişmento↗ konşimento↗ donatan↗ karine↗ pasif husumet ehliyeti↗ ispat külfeti↗ navlun↗ husumet ehliyeti↗ sigorta sözleşmesi↗ rücuen tazminat↗ pasif husumet↗ husumet yokluğu↗ taraf ehliyeti↗ ihbar↗ taşıyan↗ hasar↗ temsil↗ teslim↗ husumet↗ i̇i̇k 72/son↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davaya konu taşımanın yapıldığı tarih itibariyle geminin donatanının Kava Maritime Co. ve işleteninin davalı olduğu, konşimentoda donatan olarak Kava Maritime Co. firması gösterilmiş olduğundan bu firmanın taşıyan sıfatını haiz olduğu, taşımadan sonra geminin donatanının Orcas Shipping Co. Ltd. olarak değiştiği, her ne kadar bu iki firma Malta'da kurulu ise de, tabela firma oldukları ve gemi bilgilerine haiz kayıtlarından adreslerinin davalının adresi ile aynı olarak gösterildiği, böylelikle davalının pasif husumet ehliyetine sahip olduğu, TTK'nın 1066. maddesinin son fıkrası kapsamında eksikliğin ihbar edilmemesi veya tespit ettirilmemiş olmasının dava hakkını düşürmediği, ancak taşıyan lehine bir karine doğurduğu, dosyada mevcut eksikliğin varlığını ve miktarını belgeleyen ekspertiz raporu, Gümrük Müdürlüğü tutanağı, çeki listesi ve yazısı içeriğine göre, yükün limanda boşaltıldığı ve gümrükçü muayenesi yapıldığı sırada eksikliğin varlığı anlaşıldığından, davacının hasarın varlığına ilişkin ispat külfetini yerine getirdiği ve bu nedenle davalının 1066/son maddesindeki karineden faydalanamayacağı, yükü sayma sorumluluğunun davalının üzerinde bulunması nedeniyle eksiklikten sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile taleple bağlı kalınarak, 38.001 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, taşıma sigorta sözleşmesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Davalı, uyuşmazlığa konu taşımayı yapan geminin donatanı olmadığı gibi taşıyan da olmadığını savunmuş olup, taşıma sonrasında düzenlenen ekspertiz raporunda da taşıyanın dava dışı Tansar Taşımacılık Nak. Pet. Tic. Ltd. Şti. olduğu belirtilmiştir. Dosyada bulunan 30.04.2007 tarihli navlun faturasının da anılan firma tarafından düzenlendiği anlaşılmaktadır. Taşıma nedeniyle düzenlenen konişmentoda da davalının ünvanı yazılı değildir. Bu itibarla, mahkemece davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekirken bilirkişilerin hatalı değerlendirmesi nedeniyle davalının sorumluluğuna hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek gerektirmiştir.
2- Öte yandan, taşınan yükün eksikliği hususunda taşıyan veya taşıyanın temsilcileri tarafından imzalanmış bir tutanak bulunmadığı gibi 6762 sayılı TTK'nın 1066. maddesi uyarınca yapılan bir hasar ihbarı da mevcut değildir. Dolayısıyla yükün tam olarak teslim edildiğine dair karine taşıyan yönünden gerçekleşmiş olup gümrük tutanağı ve benzeri belgeler de bu karinenin aksini ispat hususunda yeterli değildir. Buna rağmen kabule göre de, mahkemece taşıyanın sorumluluğuna hükmedilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/8214 E. 2013/23463 K.
Ortak:taşıyan lehine karine · hasar ihbarı · taşıyanın sorumluluğu · konişmento · karine · navlun · ihbar · taşıyan
İncelediğiniz kararda… lta'da kurulu ise de, tabela firma oldukları ve gemi bilgilerine haiz kayıtlarından adreslerinin davalının adresi ile aynı olarak gösterildiği, böylelikle davalının «pasif husumet ehliyetine» sahip olduğu, TTK'nın 1066. maddesinin «son» fıkrası kapsamında eksikliğin «ihbar» edilmemesi veya tespit ettirilmemiş olmasının dava hakkını düşürmediği, ancak «taşıyan» lehine bir «karine» doğurduğu, dosyada mevcut eksikliğin varlığını ve miktarını belgeleyen «ekspertiz raporu», Gümrük Müdürlüğü tutanağı, çeki listesi ve yazısı içeriğine göre, yükün limanda boşaltıldığı ve gümrükçü muayenesi yapıldığı sırada eksikliğin varlığı anlaşıldığından, davacının «hasarın» varlığına ilişkin «ispat külfetini» yerine getirdiği ve bu nedenle davalının 1066/son maddesindeki karineden faydalanamayacağı, yükü sayma sorumluluğunun davalının üzerinde bulunması nedeniyle eksikl …
2- Öte yandan, taşınan yükün eksikliği hususunda «taşıyan» veya taşıyanın «temsilcileri» tarafından imzalanmış bir tutanak bulunmadığı gibi 6762 sayılı TTK'nın 1066. maddesi uyarınca yapılan bir «hasar ihbarı» da mevcut değildir.
Dolayısıyla yükün tam olarak «teslim» edildiğine dair «karine» «taşıyan» yönünden gerçekleşmiş olup gümrük tutanağı ve benzeri belgeler de bu karinenin aksini ispat hususunda yeterli değildir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taşımaya esas «konişmentoda» emtianın hasarlı olduğuna dair herhangi bir «kaydın» yer almaması sebebiyle TTK 1110.madde gereğince yükün «taşıyan» tarafından yükleme limanında konteyner içinde hasarsız ve iyi durumda «teslim» alındığına dair «karine» teşkil eder ise de, TTK 1066/1.fıkraya uygun şekilde «hasar» ihbarında bulunulmaması karşısında TTK 1066/«son» fıkra gereğince yükün konişmentoda yazılı şekilde teslim edildiği, yükte hasarın «taşıyanın sorumlu» olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönünde «taşıyan lehine karine» doğduğu, ancak TTK 1066/son fıkra son cümle gereğince bu karinenin aksinin yani hasarın taşıyanın yada fiillerinden sorumlu bulunduğu kişilerin «kusuru» sonucu meydana geldiğinin ispat olunabileceği, «ispat yükünün» davacı tarafa ait olduğu, emtianın taşıyanın muhafazası altında iken ve taşıyanın ya da fiillerinden sorumlu olduğu kişilerin ticari kusurundan doğduğunun ispatlan …
Konuyla ilgili TTK’nun 1066.maddesinin «son» fıkrasında zamanında yapılmış bir «ihbar» veya tespitin olmaması hali «taşıyanın» malları «konişmentoda» yazılı olan halde «teslim» ettiği, şayet mallarda bir «ziya» veya «hasar» belirlenirse bu zararın «taşıyanın sorumlu» olmayacağı bir sebepten ileri geldiği şeklinde yorumlanmış, ancak bu karinelerin aksinin ispat olunabileceği de belirtilmiştir.
Bu yasal düzenlemeden «ziya» veya «hasarın ihbar» edilmemesi veya tespit ettirilmemiş olmasının dava hakkını düşürmediği, ancak «taşıyan» lehine bir «karine» doğurduğu, bunun aksinin de ispat olunabileceği anlaşılmaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hasar bildirimi · üst taşıyıcı · navlun sözleşmesi · nakliyat emtia sigortası · rücuen tahsil · ziya · ispat yükü · taşıyıcı
Benzer bu karardaKısmi «ziya» veya «hasar» halinde gönderilen, en geç yükün «navlun sözleşmesi» veya «konişmento» gereğince onu «teslim» almak hakkını haiz şahsa teslimi sırasında «taşıyan» veya boşaltma limanındaki bir «temsilcisine» yazılı olarak «hasarı bildirmek» zorundadır.
Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesinden» kaynaklanan tazminatının «rücuen tahsili» istemine ilişkin olup, mahkemece, yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.
Somut olaya gelince, «üst taşıyıcı» olan davalı tarafından, Ünsped..A.Ş'ye hitaben yazılan 16.07.2008 tarihli yazıda alıcının malları hasarlı olduğundan bahisle almadığı ve halen malın Mahmutbey UPS deposunda bekletildiği belirtilmektedir.
Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, taşımaya esas «konişmentoda» emtianın hasarlı olduğuna dair herhangi bir «kaydın» yer almaması sebebiyle TTK 1110.madde gereğince yükün «taşıyan» tarafından yükleme limanında konteyner içinde hasarsız ve iyi durumda «teslim» alındığına dair «karine» teşkil eder ise de, TTK 1066/1.fıkraya uygun şekilde «hasar» ihbarında bulunulmaması karşısında TTK 1066/«son» fıkra gereğince yükün konişmentoda yazılı şekilde teslim edildiği, yükte hasarın «taşıyanın sorumlu» olmadığı bir sebepten ileri geldiği yönünde «taşıyan lehine karine» doğduğu, ancak TTK 1066/son fıkra son cümle gereğince bu karinenin aksinin yani hasarın taşıyanın yada fiillerinden sorumlu bulunduğu kişilerin «kusuru» sonucu meydana geldiğinin ispat olunabileceği, «ispat yükünün» davacı tarafa ait olduğu, emtianın taşıyanın muhafazası altında iken ve taşıyanın ya da fiillerinden sorumlu olduğu kişilerin ticari kusurundan doğduğunun ispatlan …
-
Rücû tazminatı | İtirazın iptali | İcra inkar tazminatı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/887 E. 2012/286 K.
Ortak:hasar ihbarı · konşimento · donatan · karine · navlun · taraf ehliyeti · ihbar · taşıyan
İncelediğiniz kararda… lta'da kurulu ise de, tabela firma oldukları ve gemi bilgilerine haiz kayıtlarından adreslerinin davalının adresi ile aynı olarak gösterildiği, böylelikle davalının «pasif husumet ehliyetine» sahip olduğu, TTK'nın 1066. maddesinin «son» fıkrası kapsamında eksikliğin «ihbar» edilmemesi veya tespit ettirilmemiş olmasının dava hakkını düşürmediği, ancak «taşıyan» lehine bir «karine» doğurduğu, dosyada mevcut eksikliğin varlığını ve miktarını belgeleyen «ekspertiz raporu», Gümrük Müdürlüğü tutanağı, çeki listesi ve yazısı içeriğine göre, yükün limanda boşaltıldığı ve gümrükçü muayenesi yapıldığı sırada eksikliğin varlığı anlaşıldığından, davacının «hasarın» varlığına ilişkin «ispat külfetini» yerine getirdiği ve bu nedenle davalının 1066/son maddesindeki karineden faydalanamayacağı, yükü sayma sorumluluğunun davalının üzerinde bulunması nedeniyle eksikl …
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davaya konu taşımanın yapıldığı tarih itibariyle geminin «donatanının» Kava Maritime Co. ve işleteninin davalı olduğu, «konşimentoda» donatan olarak Kava Maritime Co. firması gösterilmiş olduğundan bu firmanın «taşıyan sıfatını» haiz olduğu, taşımadan sonra geminin donatanının Orcas Shipping Co.
2- Öte yandan, taşınan yükün eksikliği hususunda «taşıyan» veya taşıyanın «temsilcileri» tarafından imzalanmış bir tutanak bulunmadığı gibi 6762 sayılı TTK'nın 1066. maddesi uyarınca yapılan bir «hasar ihbarı» da mevcut değildir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, «taşıyana» «hasar ihbarının» gönderilen veya onun adına hasar ihbarında bulunabilecek kimse tarafından yapılması gerektiği, somut uyuşmazlıkta bu ihbarın dava dışı Saima firması tarafından yapıldığı, «konşimentolar» ve dosya kapsamından bu kişi ile gönderilen arasında bir hukuki ilişkinin bulunduğuna dair kanıt olmadığı, ihbarın gönderilen tarafından yapıldığının kabul edilemeyeceği, davalı taşıyana süresinde ve usulüne uygun ihbar yapılmadığı, TTK.nun 1066. maddesi uyarınca zararın taşıyanın mesul olmadığı bir sebepten meydana gelmiş olduğunun kabulünün gerektiği, bu maddedeki sorumsuzluk karinesinin aksinin ispat edilemediği, davacının aktif dava «ehliyetinin» olduğu, takibin «kötüniyetli» yapılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Malların «ziya» veya «hasarı» ne «ihbar» edilmiş ve ne de tespit ettirilmiş olursa, «taşıyanın» malları «konşimentoda» yazılı olan halde «teslim» ettiği ve şayet mallarda ziya veya hasar sabit olursa, bu zararın taşıyanın mesul olmayacağı bir sebepten ileri geldiğinin kabul edileceği yönünde de bir «karine» kabul edilmiştir.
Davacı nezdinde sigortalı çelik boru emtiasının 28.10.2001 tarihli «konşimentolar» uyarınca Romanya’nın, Galati Şehri'nden davalının «donatanı» olduğu gemiye yüklendiği ve 07.11.2001 tarihinde de bu konşimentolarda belirtilen İtalya’nın Chiogga Limanı’na tahliye edildiği hususu «uyuşmazlık konusu» değildir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hasar bildirimi · navlun sözleşmesi · protesto · ziya · cy/cy şerhi · uyuşmazlık konusu · kötüniyet · sigorta poliçesi
Benzer bu karardaTTK.nun 1066. maddesinde taşınan malların uğramış olduğu «ziya» veya «hasarın» en geç «navlun sözleşmesi» gereğince bunları «teslim» almaya yetkili olan kimseye teslimi sırasında «taşıyana» veya boşaltma limanındaki «temsilcisine» yazılı olarak bildirilmesinin şart olduğu hüküm altına alınmıştır.
Mahkemece, iddia, savunma, toplanan kanıtlar ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, «taşıyana» «hasar ihbarının» gönderilen veya onun adına hasar ihbarında bulunabilecek kimse tarafından yapılması gerektiği, somut uyuşmazlıkta bu ihbarın dava dışı Saima firması tarafından yapıldığı, «konşimentolar» ve dosya kapsamından bu kişi ile gönderilen arasında bir hukuki ilişkinin bulunduğuna dair kanıt olmadığı, ihbarın gönderilen tarafından yapıldığının kabul edilemeyeceği, davalı taşıyana süresinde ve usulüne uygun ihbar yapılmadığı, TTK.nun 1066. maddesi uyarınca zararın taşıyanın mesul olmadığı bir sebepten meydana gelmiş olduğunun kabulünün gerektiği, bu maddedeki sorumsuzluk karinesinin aksinin ispat edilemediği, davacının aktif dava «ehliyetinin» olduğu, takibin «kötüniyetli» yapılmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, emtia taşıma «sigorta poliçesine» dayalı rucuan tazminat istemine ilişkindir.
Davacı nezdinde sigortalı çelik boru emtiasının 28.10.2001 tarihli «konşimentolar» uyarınca Romanya’nın, Galati Şehri'nden davalının «donatanı» olduğu gemiye yüklendiği ve 07.11.2001 tarihinde de bu konşimentolarda belirtilen İtalya’nın Chiogga Limanı’na tahliye edildiği hususu «uyuşmazlık konusu» değildir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2012/14821 E. , 2013/13897 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ TİCARET MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada İstanbul 51. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 15.03.2012 tarih ve 2008/107-2012/85 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkili tarafından sigortalanan dava dışı ...Metal Center Sanayi ve Ticaret A.Ş'ye ait emtianın Rusya'dan Türkiye'de Gebze-Dilovası'na sevkedilmek üzere davalıya tam ve eksiksiz olarak teslim edildiğini, ancak emtianın 24/04/2007 tarihinde boşaltma sırasında eksik olarak teslim edildiğini, hasar bedelinin sigortalısına ödendiğini ileri sürerek, 38.001 TL hasar tazminatının ödeme tarihi olan 07/06/2007 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davaya konu M. EREĞLİ gemisinin müvekkili firmaya ait olmayıp, yine müvekkilinin davaya konu taşımada taşıyan, donatan ya da acente sıfatı bulunmadığından kendisine husumet yöneltilemeyeceğini, kanuni süresi içinde hasar ihbarı ile usulüne uygun tespit yapılmadığını, davacı ... tarafından sigortalıya yapılan ödemenin fahiş olduğunu, davacının ödeme tarihinden itibaren hesaplanacak avans faizi talep etmesinin hukuka aykırı olduğunu savunarak, davanın usulden ve esastan reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, davaya konu taşımanın yapıldığı tarih itibariyle geminin donatanının Kava Maritime Co. ve işleteninin davalı olduğu, konşimentoda donatan olarak Kava Maritime Co. firması gösterilmiş olduğundan bu firmanın taşıyan sıfatını haiz olduğu, taşımadan sonra geminin donatanının Orcas Shipping Co. Ltd. olarak değiştiği, her ne kadar bu iki firma Malta'da kurulu ise de, tabela firma oldukları ve gemi bilgilerine haiz kayıtlarından adreslerinin davalının adresi ile aynı olarak gösterildiği, böylelikle davalının pasif husumet ehliyetine sahip olduğu, TTK'nın 1066. maddesinin son fıkrası kapsamında eksikliğin ihbar edilmemesi veya tespit ettirilmemiş olmasının dava hakkını düşürmediği, ancak taşıyan lehine bir karine doğurduğu, dosyada mevcut eksikliğin varlığını ve miktarını belgeleyen ekspertiz raporu, Gümrük Müdürlüğü tutanağı, çeki listesi ve yazısı içeriğine göre, yükün limanda boşaltıldığı ve gümrükçü muayenesi yapıldığı sırada eksikliğin varlığı anlaşıldığından, davacının hasarın varlığına ilişkin ispat külfetini yerine getirdiği ve bu nedenle davalının 1066/son maddesindeki karineden faydalanamayacağı, yükü sayma sorumluluğunun davalının üzerinde bulunması nedeniyle eksiklikten sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kabulü ile taleple bağlı kalınarak, 38.001 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
Kararı, davalı vekili temyiz etmiştir.
1- Dava, taşıma sigorta sözleşmesine dayalı rücuen tazminat istemine ilişkindir.
Davalı, uyuşmazlığa konu taşımayı yapan geminin donatanı olmadığı gibi taşıyan da olmadığını savunmuş olup, taşıma sonrasında düzenlenen ekspertiz raporunda da taşıyanın dava dışı Tansar Taşımacılık Nak. Pet. Tic. Ltd. Şti. olduğu belirtilmiştir. Dosyada bulunan 30.04.2007 tarihli navlun faturasının da anılan firma tarafından düzenlendiği anlaşılmaktadır. Taşıma nedeniyle düzenlenen konişmentoda da davalının ünvanı yazılı değildir. Bu itibarla, mahkemece davanın husumet yokluğu nedeniyle reddi gerekirken bilirkişilerin hatalı değerlendirmesi nedeniyle davalının sorumluluğuna hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek gerektirmiştir.
2- Öte yandan, taşınan yükün eksikliği hususunda taşıyan veya taşıyanın temsilcileri tarafından imzalanmış bir tutanak bulunmadığı gibi 6762 sayılı TTK'nın 1066. maddesi uyarınca yapılan bir hasar ihbarı da mevcut değildir. Dolayısıyla yükün tam olarak teslim edildiğine dair karine taşıyan yönünden gerçekleşmiş olup gümrük tutanağı ve benzeri belgeler de bu karinenin aksini ispat hususunda yeterli değildir. Buna rağmen kabule göre de, mahkemece taşıyanın sorumluluğuna hükmedilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) ve (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 01.07.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1038671200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz