Tazminat
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2009/5509 E. 2010/11857 K. ·
Kısmen onandı, kısmen bozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
mücbir sebep↗ sorumluluktan kurtulma↗ özen yükümlülüğü↗ üçüncü kişi↗ kusur↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, kesinleşen ceza dosyasıyla davalıların olayda kusurlarının olmadığının tespit edildiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... hakkında kurulan hükme yönelik, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Davalı ... hakkında kurulan hükme yönelik, temyiz isteminin incelenmesinde;
Mahkemece, davalı araç maliki ...’nin yargılanmadığı, diğer davalı araç sürücüsü ...’nin yargılandığı ceza davasında, davalı ...’ın kusursuz olduğundan bahisle verilen beraat kararı gerekçe gösterilerek, her iki davalı hakkında davanın reddine karar verilmiştir.
Karayolları Trafik Kanunu’nun 86.maddesinde,işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur denilmiştir
Doktrin ve uygulamaya göre mücbir sebep "sorumlu veya borçlunun faaliyeti ve işletmesi dışında meydana gelen genel bir davranış normunun veya borcun ihlaline mutlak olarak kaçınılmaz bir şekilde yol açan, öngörülmesi ve karşı konulması mümkün olmayan olağan üstü bir olaydır.
Oysa teknik arızalar (fren patlaması, rot çıkması, lastik patlaması gibi) aracın periyodik bakımının zamanında yapılmamış olmasından ileri gelmektedir, mücbir sebep değil, ancak umulmayan hal olarak kabul edilebilir ve işletenin bakım ve özen yükümlülüğü kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Genellikle bu nitelikteki teknik arızaları önlemek ve karşı koymak mümkündür.(Yargıtay 4 H.D. 1980/2101 E, 1980/4428 K.)
Yukarıda yapılan açıklamalara göre, davalı işletenin sorumluluğu araç sürücüsünün sorumluluğundan farklı olarak yukarıda adı geçen kanun maddesinden kaynaklanmakta olup, somut olayda anılan kanun maddesi gereğince işleteni sorumluluktan kurtaran sebeplerin varlığı tartışılmadan davalı ... hakkında da yazılı gerekçelerle, davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/4074 E. 2010/10360 K.
Ortak:mücbir sebep · sorumluluktan kurtulma · üçüncü kişi · kusur · Tazminat
İncelediğiniz karardaKarayolları Trafik Kanunu’nun 86.maddesinde,işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin «kusuru» bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir «üçüncü kişinin» ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse «sorumluluktan kurtulur» denilmiştir Doktrin ve uygulamaya göre «mücbir sebep» "sorumlu veya borçlunun faaliyeti ve işletmesi dışında meydana gelen genel bir davranış normunun veya borcun ihlaline mutlak olarak kaçınılmaz bir şekilde yol açan …
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, kesinleşen ceza dosyasıyla davalıların olayda «kusurlarının» olmadığının tespit edildiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Oysa teknik arızalar (fren patlaması, rot çıkması, lastik patlaması gibi) aracın periyodik bakımının zamanında yapılmamış olmasından ileri gelmektedir, «mücbir sebep» değil, ancak umulmayan hal olarak kabul edilebilir ve işletenin bakım ve «özen yükümlülüğü» kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Benzer bu karardaOysa, 2918 sayılı KTK’nun 86/1 nci madde hükmüne göre, işleten, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin «kusuru» bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir «üçüncü kişinin» ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse «sorumluluktan kurtulur».
Dairemiz`in yerleşik uygulamasına göre, teknik bir arıza, kural olarak umulmayan bir hal olup, önceden sezilemez ve önlenemez niteliği de kanıtlanmadıkça, bu hal bakım «kusuru» oluşturmaktadır.Bu hali, 2918 sayılı K.T.K.nun 86/1 nci maddesinde işleteni sorumluluktan kurtaran nedenlerden biri olan «mücbir sebep» değil, araçta kazayı etkileyen bir bozukluk olarak nitelendirmek gerekmektedir.
Mahkemece, dosya kapsamına ve bilirkişi raporuna göre, kazanın teknik bir arazıdan meydana geldiği, davalı sürücünün bir kusurunun bulunmadığı, «mücbir sebep» nedeniyle davalı malikinde sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:taşıma sözleşmesi · taşıyıcı · eksik inceleme
Benzer bu karardaDava, «taşıma sözleşmesinden» kaynaklanan maddi ve manevi tazminatın tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece, yazılı gerekçelerle davanın her iki davalı bakımından da reddine karar verilmiştir.
Somut olayda, davacı yolcu olup, her ne kadar hükme esas alınan alternatifli bilirkişi raporunda fren patlaması bir teknik arıza olarak nitelendirilmiş, mahkemece, davalı sürücü ile işleteni bu nedenle sorumlu tutulmamış ise de, bu arızanın önceden sezilemez ve önlenemez bir nitelik «taşıyıp» taşımadığı üzerinde durulmamıştır.
Bu itibarla, mahkemece, yukarıda açıklanan hususlar göz önünde tutularak, somut olayda gerçekleşen teknik arızanın bir «mücbir sebep» gibi illiyet bağlantısını ortadan kaldırıp kaldırmayacağı yönünden davalıların savunma ve kanıtlarının üzerinde durularak, tartışılması, gerektiğinde ek rapor yada yeni bir rapor alınması, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, «eksik incelemeye» ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2019/3160 E. 2020/1307 K.
Ortak:sorumluluktan kurtulma · üçüncü kişi · kusur
İncelediğiniz karardaKarayolları Trafik Kanunu’nun 86.maddesinde,işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin «kusuru» bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir «üçüncü kişinin» ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse «sorumluluktan kurtulur» denilmiştir Doktrin ve uygulamaya göre «mücbir sebep» "sorumlu veya borçlunun faaliyeti ve işletmesi dışında meydana gelen genel bir davranış normunun veya borcun ihlaline mutlak olarak kaçınılmaz bir şekilde yol açan …
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, kesinleşen ceza dosyasıyla davalıların olayda «kusurlarının» olmadığının tespit edildiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu kararda2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun işletenin veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin, «sorumluluktan kurtulması» veya sorumluluğun azaltılması başlıklı 86 maddesi “İşleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin «kusuru» bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir «üçüncü kişinin» ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur.
2918 sayılı KTK' nın 85 vd. maddeleri uyarınca işleten olup aynı Kanun'un 86'ncı maddesi gereğince sürücünün «kusuru» olmasa da araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş ise işletenin «sorumluluktan kurtulması» mümkün değildir.
Mahkemece verilen ilk karar Dairemizin 23.05.2012 tarih 2012-4427 Esas 2012-8629 Karar sayılı ilamı ile “…Taşıyıcı somut olaydan kaçınabilmek için tedbirli bir «taşıyıcıdan» beklenen özeni fiilen gösterdiğini ispatlamadıkça «sorumluluktan kurtulamayacaktır».
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:taşıyıcının sorumluluğu · hakkaniyet · taşıyıcı
Benzer bu karardaBu suretle, olaydaki fren patlaması sonucu oluşan teknik arızanın, «taşıyıcıyı sorumluluktan» kurtarmayacağının kabulü gerekir.
Bu durumda, fren patlaması sonucu kazanın meydana gelmesine sebep olan teknik arızanın «taşıyıcının sorumluluğunu» ortadan kaldıran bir sebep olamadığı, bu nedenle taşıyıcı olan davalıların sorumlu tutulması, davalı ...
Bu itibarla mahkemece, uyulmasına karar verilen Dairemiz bozma ilamında da belirtildiği üzere, fren patlaması sonucu oluşan teknik arızanın «taşıyıcıyı sorumluluktan» kurtarmayacağı kabul edilerek tazminat miktarı yönünden hesaplama yapılıp, tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun …
… ve dikkati göstermediği, iyi niyetle polis memurlarına bir menfaati olmadan yardım etmiş olan davalı araç malikinin yüksek miktarda tazminat yükü altında bırakmanın «hakkaniyete» aykırı olduğu, kanunun katı lafzi yorumlanmasının hakkaniyet ve adalet duyguları ile bağdaşmayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/7428 E. 2011/17547 K.
Ortak:mücbir sebep · sorumluluktan kurtulma · üçüncü kişi · kusur
İncelediğiniz karardaKarayolları Trafik Kanunu’nun 86.maddesinde,işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin «kusuru» bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir «üçüncü kişinin» ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse «sorumluluktan kurtulur» denilmiştir Doktrin ve uygulamaya göre «mücbir sebep» "sorumlu veya borçlunun faaliyeti ve işletmesi dışında meydana gelen genel bir davranış normunun veya borcun ihlaline mutlak olarak kaçınılmaz bir şekilde yol açan …
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, kesinleşen ceza dosyasıyla davalıların olayda «kusurlarının» olmadığının tespit edildiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Oysa teknik arızalar (fren patlaması, rot çıkması, lastik patlaması gibi) aracın periyodik bakımının zamanında yapılmamış olmasından ileri gelmektedir, «mücbir sebep» değil, ancak umulmayan hal olarak kabul edilebilir ve işletenin bakım ve «özen yükümlülüğü» kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Benzer bu kararda2918 sayılı KTK'nun 86/1. madde hükmüne göre işleten, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin «kusuru» bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir «üçüncü kişinin» ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse «sorumluluktan kurtulur».
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, aracın sevki sırasında sürücünün aniden ölümünün «mücbir sebep» olmadığı, bu nedenle davacıya sigortalı Sibel’in yaralanması nedeniyle oluşan tedavi giderlerinden davalının sorumlu olduğu gerekçesiyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bir olayın «mücbir sebep» olarak nitelendirilebilmesi için o olayın önceden sezilemez, karşı konulamaz olması ve harici bir etkenden ileri gelmiş olması gerekir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Kısmen bozma ↔ benzerinde Bozma🔶 iki emsal
Farklı:sigorta sözleşmesi · rücuen tazminat · uyuşmazlık konusu
Benzer bu karardaDava, sağlık «sigorta sözleşmesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkindir.
Somut olayda, davacıya sağlık «sigorta sözleşmesi» ile sigortalı kişinin davalı şirkete ait araçta taşınması sırasında sürücünün aniden ölümü nedeniyle meydana gelen kaza sonucu yaralandığı ve tedavi giderlerinin davacı tarafından karşılandığı hususları «uyuşmazlık konusu» değildir.
1 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/13332 E. 2011/5945 K.
Ortak:mücbir sebep
İncelediğiniz karardaKarayolları Trafik Kanunu’nun 86.maddesinde,işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin «kusuru» bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir «üçüncü kişinin» ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse «sorumluluktan kurtulur» denilmiştir Doktrin ve uygulamaya göre «mücbir sebep» "sorumlu veya borçlunun faaliyeti ve işletmesi dışında meydana gelen genel bir davranış normunun veya borcun ihlaline mutlak olarak kaçınılmaz bir şekilde yol açan …
Oysa teknik arızalar (fren patlaması, rot çıkması, lastik patlaması gibi) aracın periyodik bakımının zamanında yapılmamış olmasından ileri gelmektedir, «mücbir sebep» değil, ancak umulmayan hal olarak kabul edilebilir ve işletenin bakım ve «özen yükümlülüğü» kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, bilgisayarın bozulmasının «mücbir sebep» olarak değerlendirilemeyeceği, basiretli bir «tacir» gibi borçlarını takip etmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:tacir
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, bilgisayarın bozulmasının «mücbir sebep» olarak değerlendirilemeyeceği, basiretli bir «tacir» gibi borçlarını takip etmesi gerektiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2009/5509 E. , 2010/11857 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada Diyarbakır 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 05.02.2009 tarih ve 2006/397 - 2009/41 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalı ...'ın araç sürücüsü, diğer davalının ise maliki olduğu aracın kaza yapması sonucu ...'ın ölümüne sebebiyet verdiğini, aracın kaza sırasında zorunlu mali mesuliyet sigortasının olmadığını, hak sahibine 7.000 YTL ödemede bulunduklarını, davalıların kusurlu olduklarının ileri sürerek, 7.000 YTL'nın ödeme tarihinden itibaren faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı ..., kusuru olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı davaya cevap vermemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve dosya kapsamına göre, kesinleşen ceza dosyasıyla davalıların olayda kusurlarının olmadığının tespit edildiği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı ... hakkında kurulan hükme yönelik, davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Davalı ... hakkında kurulan hükme yönelik, temyiz isteminin incelenmesinde;
Mahkemece, davalı araç maliki ...’nin yargılanmadığı, diğer davalı araç sürücüsü ...’nin yargılandığı ceza davasında, davalı ...’ın kusursuz olduğundan bahisle verilen beraat kararı gerekçe gösterilerek, her iki davalı hakkında davanın reddine karar verilmiştir.
Karayolları Trafik Kanunu’nun 86.maddesinde,işleten veya araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi, kendisinin veya eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru bulunmaksızın ve araçtaki bir bozukluk kazayı etkilemiş olmaksızın, kazanın bir mücbir sebepten veya zarar görenin veya bir üçüncü kişinin ağır kusurundan ileri geldiğini ispat ederse sorumluluktan kurtulur denilmiştir
Doktrin ve uygulamaya göre mücbir sebep "sorumlu veya borçlunun faaliyeti ve işletmesi dışında meydana gelen genel bir davranış normunun veya borcun ihlaline mutlak olarak kaçınılmaz bir şekilde yol açan, öngörülmesi ve karşı konulması mümkün olmayan olağan üstü bir olaydır.
Oysa teknik arızalar (fren patlaması, rot çıkması, lastik patlaması gibi) aracın periyodik bakımının zamanında yapılmamış olmasından ileri gelmektedir, mücbir sebep değil, ancak umulmayan hal olarak kabul edilebilir ve işletenin bakım ve özen yükümlülüğü kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmaz. Genellikle bu nitelikteki teknik arızaları önlemek ve karşı koymak mümkündür.(Yargıtay 4 H.D. 1980/2101 E, 1980/4428 K.)
Yukarıda yapılan açıklamalara göre, davalı işletenin sorumluluğu araç sürücüsünün sorumluluğundan farklı olarak yukarıda adı geçen kanun maddesinden kaynaklanmakta olup, somut olayda anılan kanun maddesi gereğince işleteni sorumluluktan kurtaran sebeplerin varlığı tartışılmadan davalı ... hakkında da yazılı gerekçelerle, davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin, davalı ...’ye yönelik temyiz isteminin reddiyle,hükmün ONANMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin,davalı ...’ye yönelik temyiz isteminin kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 22.11.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1034902300 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz