Taşıyanın sorumluluğu
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2009/4456 E. 2010/10918 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
taşıyanın sorumluluğu↗ kanuni rehin hakkı↗ taşıtan↗ rehin hakkı↗ halefiyet↗ ibraname↗ alacağın temliki↗ ibra↗ rehin↗ temlik↗ taşıyan↗ dosya masrafı↗ hasar↗ temerrüt↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalılarca taşınan sigortalıya ait emtiada taşımadan kaynaklanan ezilme ve yükün su alması nedeniyle hasar oluştuğu, oluşan hasardan taşıyanın sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, 4.042,48 TL'nın temerrüt faiziyle birlikte tahsiline, dava halefiyete dayalı açıldığından rehin hakkı tesisine ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Davacı temyizine gelince; yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı TTK 1235/7 ve 1236.maddelerine göre aynı zamanda “Kanuni Rehin Hakkı” veren alacak talebinde bulunmuş, alacak yönünden dava kabul edilmiş, kanuni rehin hakkı yönünden ise dava halefiyete dayalı olarak açıldığından ilgili talebin reddine karar verilmiştir. Dosyada mevcut “hasar tazminat makbuz, ibranamesi ve temliknamesi” başlıklı belgeden davacı sigorta şirketinin vaki zararı tazmin ettiği, sigorta şirketinin ibra edildiği ve alacak ve hakların sigortalı tarafından temlik edildiği anlaşılmaktadır. Borçlarını yerine getiren sigortacının üçüncü şahıslara tazmin ettirebileceği bir zararı da tazmin etmiş olması halinde, üçüncü şahsa karşı sigortalının haklarına halef olur, yani onun yerine geçerek, onun haklarına sahip olarak üçüncü şahıstan taleple bulunabilir. (TTK.M.1361) Bu durumda sigortalı, sigortacı istediği takdirde, ona (masrafı yine sigortacıya ait olmak üzere) üçüncü şahsa karşı haklarına halef olduğunu gösteren bir belge vermek zorunda olup, bu belge uygulamada “Halefiyet belgesi (Subrogation Document)” olarak adlandırılmaktadır. Dosya kapsamına göre sigortacının belirlenen hasar bedelini sigortalıya ödediği ve sigortalının da bu olay nedeni ile sorumlulara karşı olan tüm talep haklarını sigortacıya devir ve temlik ettiği görülmekle sigortacının bu olay nedeni ile sigortalının üçüncü şahıslara karşı olan haklarına da halef olduğu anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan yine bilindiği üzere, burada sigortalı ile sigortacı arasında alacağın temliki söz konusu olup, alacağın temliki ile ilgili olarak BK md. 168 de, alacağa bağlı fer’i haklarında intikal edeceği hükmü bulunmaktadır. Taşıtanın TTK.1235/7 den doğan kanuni rehin hakkı da, fer’ i hak olarak nitelendirildiğinde, yapılan temlik ile sigortacıya intikal edeceğinin kabulü gerekir. Bu durumda kanuni rehin hakkının davacıya geçtiğinin kabulü gerekirken yazılı gerekçeyle davacının bu konudaki isteminin reddi doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/6514 E. 2011/16961 K.
Ortak:halefiyet · ibraname · alacağın temliki · temlik · hasar
İncelediğiniz karardaDosyada mevcut “«hasar» tazminat makbuz, «ibranamesi» ve «temliknamesi»” başlıklı belgeden davacı sigorta şirketinin vaki zararı tazmin ettiği, sigorta şirketinin «ibra» edildiği ve alacak ve hakların sigortalı tarafından temlik edildiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalılarca taşınan sigortalıya ait emtiada taşımadan kaynaklanan ezilme ve yükün su alması nedeniyle «hasar» oluştuğu, oluşan hasardan «taşıyanın sorumlu» olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, 4.042,48 TL'nın «temerrüt» faiziyle birlikte tahsiline, dava «halefiyete» dayalı açıldığından «rehin hakkı» tesisine ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Dosya kapsamına göre sigortacının belirlenen «hasar» bedelini sigortalıya ödediği ve sigortalının da bu olay nedeni ile sorumlulara karşı olan tüm talep haklarını sigortacıya devir ve «temlik» ettiği görülmekle sigortacının bu olay nedeni ile sigortalının üçüncü şahıslara karşı olan haklarına da halef olduğu anlaşılmaktadır.
Benzer bu karardaOysa, davacı ile sigortalısı arasında düzenlenen «ibranamede» davacı şirket, «hasar» ile ilgili olarak sigortalının üçüncü şahıslara karşı olan talep ve dava haklarını «temlik» almıştır.
Bu durumda davacının sigorta ilişkisi dışında «alacağın temliki» hükümlerine göre talep hakkı bulunduğu kuşkusuzdur.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporu doğrultusunda,davacı ... şirketinin geçerli bir «sigorta poliçesi» olmadan ödeme yaptığı, «halefiyet» ilkesinin gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:nakliyat sigortası · rücuen tazminat · sigorta poliçesi
Benzer bu kararda2-Dava, «nakliyat sigorta poliçesine» dayalı «rücuen tazminat» istemine ilişkin olup, mahkemece «halefiyet» hakkının doğmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporu doğrultusunda,davacı ... şirketinin geçerli bir «sigorta poliçesi» olmadan ödeme yaptığı, «halefiyet» ilkesinin gerçekleşmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/9559 E. 2015/9683 K.
Ortak:halefiyet · taşıyan
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalılarca taşınan sigortalıya ait emtiada taşımadan kaynaklanan ezilme ve yükün su alması nedeniyle «hasar» oluştuğu, oluşan hasardan «taşıyanın sorumlu» olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, 4.042,48 TL'nın «temerrüt» faiziyle birlikte tahsiline, dava «halefiyete» dayalı açıldığından «rehin hakkı» tesisine ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
2-Davacı temyizine gelince; yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı TTK 1235/7 ve 1236.maddelerine göre aynı zamanda “Kanuni Rehin Hakkı” veren alacak talebinde bulunmuş, alacak yönünden dava kabul edilmiş, «kanuni rehin hakkı» yönünden ise dava «halefiyete» dayalı olarak açıldığından ilgili talebin reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece iddia savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davanın «halefiyet» ilkesine dayalı olarak açılan «rücuen tazminat davası» olduğu, rücuen açılan tazminat davalarında asliye ticaret mahkemeleri değil, asliye hukuk mahkemelerinin «görevli» olduğu gerekçesiyle TTK 5/3. ve HMK 114/c maddeleri uyarınca mahkemenin «görevsizliğine» karar verilmiştir.
Şti'nin uğradığı zararın «taşıyan» davalıdan tahsili istemine ilişkin olup, «rücuen tazminat» davaları, sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibi değerlendirilerek «görevli» mahkemenin belirlenmesi gerekir.
Davacı sigorta şirketi «halefiyet» hakkına dayalı olarak bu davayı açtığına göre, halefi olduğu sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin mahiyetine bakılarak «görevli» mahkeme tespit edicektir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:nakliyat emtia sigortası · rücuen tazminat · tazminat davası · usulden reddi · görevsizlik kararı · sigorta poliçesi · görevli mahkeme
Benzer bu karardaMahkemece iddia savunma ve tüm dosya kapsamına göre; davanın «halefiyet» ilkesine dayalı olarak açılan «rücuen tazminat davası» olduğu, rücuen açılan tazminat davalarında asliye ticaret mahkemeleri değil, asliye hukuk mahkemelerinin «görevli» olduğu gerekçesiyle TTK 5/3. ve HMK 114/c maddeleri uyarınca mahkemenin «görevsizliğine» karar verilmiştir.
Dava, «nakliyat emtia sigorta poliçesinde» sigortalı olan W.
Şti'nin uğradığı zararın «taşıyan» davalıdan tahsili istemine ilişkin olup, «rücuen tazminat» davaları, sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibi değerlendirilerek «görevli» mahkemenin belirlenmesi gerekir.
Davacı sigorta şirketi «halefiyet» hakkına dayalı olarak bu davayı açtığına göre, halefi olduğu sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin mahiyetine bakılarak «görevli» mahkeme tespit edicektir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2017/2006 E. 2018/7657 K.
Ortak:halefiyet · ibraname · alacağın temliki · temlik · hasar
İncelediğiniz karardaDosyada mevcut “«hasar» tazminat makbuz, «ibranamesi» ve «temliknamesi»” başlıklı belgeden davacı sigorta şirketinin vaki zararı tazmin ettiği, sigorta şirketinin «ibra» edildiği ve alacak ve hakların sigortalı tarafından temlik edildiği anlaşılmaktadır.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalılarca taşınan sigortalıya ait emtiada taşımadan kaynaklanan ezilme ve yükün su alması nedeniyle «hasar» oluştuğu, oluşan hasardan «taşıyanın sorumlu» olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, 4.042,48 TL'nın «temerrüt» faiziyle birlikte tahsiline, dava «halefiyete» dayalı açıldığından «rehin hakkı» tesisine ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Dosya kapsamına göre sigortacının belirlenen «hasar» bedelini sigortalıya ödediği ve sigortalının da bu olay nedeni ile sorumlulara karşı olan tüm talep haklarını sigortacıya devir ve «temlik» ettiği görülmekle sigortacının bu olay nedeni ile sigortalının üçüncü şahıslara karşı olan haklarına da halef olduğu anlaşılmaktadır.
Benzer bu karardaLmtd. ...Uluslararası Nakliyat Ltd Şti'ye yönlendirdiği, sonra davalının ...Int ... firması olduğunu açıkladığı, davacı şirketin dava konusu «hasar» ile ilgili olarak sigortalının üçüncü şahıslara karşı olan talep ve dava haklarını sigorta ilişkisi dışında «alacağın temliki» hükümlerine göre talep hakkının olmadığı, sigorta ilişkisi dahilinde de «halefiyet» koşullarının oluşmadığı, davacının kanuni ve «akdi halefiyetten» kaynaklanan aktif dava «ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesiyle davanın aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, davacı şirketin dava konusu «hasar» ile ilgili olarak sigortalının üçüncü şahıslara karşı olan talep ve dava haklarını sigorta ilişkisi dışında «alacağın temliki» hükümlerine göre talep hakkının olmadığı, sigorta ilişkisi dahilinde de «halefiyet» koşullarının oluşmadığı, davacının kanuni ve «akdi halefiyetten» kaynaklanan aktif dava «ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Bu durumda, davacı tarafın sigorta ilişkisi dışında «alacağın temliki» hükümlerine göre de talep hakkı bulunmaktadır.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:akdi halefiyet · fiili taşıyıcı · rücuen tahsil · sorumluluk sigortası · taraf ehliyeti · taşıyıcı · feragat
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalı ...Int....Lmtd'nin hem akdi hem de «fiili taşıyıcı» olduğu, dava dışı sigortalı ...A.Ş'ye ait emtianın taşıma sırasında «hasara» uğradığı, diğer davalının «sorumluluk sigortacısı» olduğu, davacının önce davasının ...Int....
Lmtd. ...Uluslararası Nakliyat Ltd Şti'ye yönlendirdiği, sonra davalının ...Int ... firması olduğunu açıkladığı, davacı şirketin dava konusu «hasar» ile ilgili olarak sigortalının üçüncü şahıslara karşı olan talep ve dava haklarını sigorta ilişkisi dışında «alacağın temliki» hükümlerine göre talep hakkının olmadığı, sigorta ilişkisi dahilinde de «halefiyet» koşullarının oluşmadığı, davacının kanuni ve «akdi halefiyetten» kaynaklanan aktif dava «ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesiyle davanın aktif dava ehliyeti yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, davacı şirketin dava konusu «hasar» ile ilgili olarak sigortalının üçüncü şahıslara karşı olan talep ve dava haklarını sigorta ilişkisi dışında «alacağın temliki» hükümlerine göre talep hakkının olmadığı, sigorta ilişkisi dahilinde de «halefiyet» koşullarının oluşmadığı, davacının kanuni ve «akdi halefiyetten» kaynaklanan aktif dava «ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiş, sonrasında davalı ... hakkındaki temyiz taleplerinden «feragat» ettiklerini belirtmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2009/4456 E. , 2010/10918 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Denizcilik İhtisas Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesi’nce verilen 11.11.2008 tarih ve 2007/59 - 2008/351 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilince nakliyat sigorta poliçesi ile taşıma rizikolarına karşı sigorta örtüsü altına alınan çelik saç emtiasının, deniz yoluyla davalılar tarafından taşındığını, emtianın sağlam teslim edilmesine rağmen hasarlı olarak sigortalı alıcıya teslim edildiğini ileri sürerek, taşımadan kaynaklanan sigortalılarına ödedikleri 4.042,48 TL'nın temerrüt faizi ile davalılardan tahsilini, alacak için gemi üzerinde kanuni rehin hakkı tesisini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma, benimsenen bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davalılarca taşınan sigortalıya ait emtiada taşımadan kaynaklanan ezilme ve yükün su alması nedeniyle hasar oluştuğu, oluşan hasardan taşıyanın sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile, 4.042,48 TL'nın temerrüt faiziyle birlikte tahsiline, dava halefiyete dayalı açıldığından rehin hakkı tesisine ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1-Dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2-Davacı temyizine gelince; yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere davacı TTK 1235/7 ve 1236.maddelerine göre aynı zamanda “Kanuni Rehin Hakkı” veren alacak talebinde bulunmuş, alacak yönünden dava kabul edilmiş, kanuni rehin hakkı yönünden ise dava halefiyete dayalı olarak açıldığından ilgili talebin reddine karar verilmiştir. Dosyada mevcut “hasar tazminat makbuz, ibranamesi ve temliknamesi” başlıklı belgeden davacı sigorta şirketinin vaki zararı tazmin ettiği, sigorta şirketinin ibra edildiği ve alacak ve hakların sigortalı tarafından temlik edildiği anlaşılmaktadır. Borçlarını yerine getiren sigortacının üçüncü şahıslara tazmin ettirebileceği bir zararı da tazmin etmiş olması halinde, üçüncü şahsa karşı sigortalının haklarına halef olur, yani onun yerine geçerek, onun haklarına sahip olarak üçüncü şahıstan taleple bulunabilir.
(TTK.M.1361) Bu durumda sigortalı, sigortacı istediği takdirde, ona (masrafı yine sigortacıya ait olmak üzere) üçüncü şahsa karşı haklarına halef olduğunu gösteren bir belge vermek zorunda olup, bu belge uygulamada “Halefiyet belgesi (Subrogation Document)” olarak adlandırılmaktadır. Dosya kapsamına göre sigortacının belirlenen hasar bedelini sigortalıya ödediği ve sigortalının da bu olay nedeni ile sorumlulara karşı olan tüm talep haklarını sigortacıya devir ve temlik ettiği görülmekle sigortacının bu olay nedeni ile sigortalının üçüncü şahıslara karşı olan haklarına da halef olduğu anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan yine bilindiği üzere, burada sigortalı ile sigortacı arasında alacağın temliki söz konusu olup, alacağın temliki ile ilgili olarak BK md. 168 de, alacağa bağlı fer’i haklarında intikal edeceği hükmü bulunmaktadır. Taşıtanın TTK.1235/7 den doğan kanuni rehin hakkı da, fer’ i hak olarak nitelendirildiğinde, yapılan temlik ile sigortacıya intikal edeceğinin kabulü gerekir. Bu durumda kanuni rehin hakkının davacıya geçtiğinin kabulü gerekirken yazılı gerekçeyle davacının bu konudaki isteminin reddi doğru görülmediğinden kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, aşağıda yazılı bakiye 185.50 TL temyiz ilam harcının temyiz eden davalıdan alınmasına, 27.10.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1034193500 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz