Çek iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/2407 E. 2013/17909 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
beyaz ciro↗ dava açma ehliyeti↗ kıymetli evrak iptali↗ zayi nedeniyle çek iptali↗ ciro silsilesi↗ hasımsız dava↗ istirdat davası↗ kıymetli evrak↗ çek iptali↗ aktif dava ehliyeti↗ ciro↗ zayi↗ hamil↗ taraf ehliyeti↗ istirdat↗ çek↗ ilan↗ kesin hüküm↗ i̇i̇k 72/son↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, davacının iptali istenen çekte herhangi bir cirosunun ve imzasının bulunmadığı, dolayısıyla dava açma ehliyetinin olmadığı gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, davacının iptali istenen çekte herhangi bir cirosunun ve imzasının bulunmadığı, dolayısıyla dava açma ehliyetinin olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
6762 Sayılı TTK'nın 563. maddesinde senet üzerinde hak sahibi olan kişinin, zayi olması halinde senedin iptalini mahkemeden isteyebileceği düzenlenmiştir. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Somut olayda davacı tarafından, dava konusu çekin kaybedildiği ileri sürülmüş ve anılan çekin fotokopisi de mahkemeye sunulmuştur. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu konusunda, mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüde sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.
Bu durum karşısında mahkemece, somut uyuşmazlık yönünden davacı vekilince sunulan mevcut delillerin yeterli sayılması, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu, böylece 6762 Sayılı TTK.nın 669 vd. maddelerinde öngörülen işbu davayı açmasında yasal bir engelin bulunmadığı kabul edilmelidir. Bu suretle, davacı hamili olduğu çeki zayi ettiğini iddia ettiğine, ciro silsilesi muntazam olduğuna ve son ciro da beyaz ciro olduğuna göre yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru görülmediği gibi mahkemece, 6762 Sayılı TTK'nın 730/20'nci maddesinin yollaması ile olaya uygulanması gereken aynı Yasanın 670'nci maddesi uyarınca, davacıya çeki elinde bulunduran aleyhine istirdat davası açmak üzere süre verilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken yerinde olmayan gerekçeyle karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/9229 E. 2013/7541 K.
Ortak:kıymetli evrak iptali · zayi nedeniyle çek iptali · ciro silsilesi · hasımsız dava · istirdat davası · kıymetli evrak · çek iptali · ciro · dava şartı · Çek iptali
İncelediğiniz karardaBu suretle, davacı «hamili» olduğu çeki «zayi» ettiğini iddia ettiğine, «ciro silsilesi» muntazam olduğuna ve «son» ciro da «beyaz ciro» olduğuna göre yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru görülmediği gibi mahkemece, 6762 Sayılı TTK'nın 730/20'nci maddesinin yollaması ile olaya uygulanması gereken aynı Yasanın 670'nci maddesi uyarınca, davacıya çeki elinde bulunduran aleyhine «istirdat davası» açmak üzere süre verilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken yerinde olmayan gerekçeyle karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, davacının iptali istenen çekte herhangi bir cirosunun ve imzasının bulunmadığı, dolayısıyla dava «açma ehliyetinin» olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Zayi nedeniyle «kıymetli evrakın iptalini» isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Benzer bu karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, davacının iptali istenen çekin «hamili» olduğunu ve kendi elindeyken kaybettiğini ispatlayamadığı, çekin bankaya «ibraz» edilmesi sebebiyle davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle konusuz kalan dava hakkında karar «verilmesine yer olmadığına» karar verilmiştir.
Zayi nedeniyle «kıymetli evrakın iptalini» isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Özellikle davacının «ciranta» olduğu düşünüldüğünde, aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:son hamil · çekin ibrazı · ödeme yasağı · yetkili hamil · ciranta · oy yasağı · kâr kaybı · hukuki yarar
Benzer bu kararda… a göre; davacı vekili çekin davacıya iade edildikten sonra kaybedildiği iddiası ile iptalini talep etmiş ise de 6762 Sayılı ....nın 669 ve devamı maddeleri uyarınca «çek iptalini» talep hakkının «hamile» ait bulunduğu, «çekin ibraz» edildiği banka şubesinden gelen yazı cevabı ve çek suretinde ibraz eden «yetkili hamilin» ... olduğu, davacının çekin hamili olduğunu ve çekin kendi elinde iken kaybedildiği iddiasını ispatlayamadığı gibi çekin bankaya ibraz edilmiş olması nedeniyle davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle, konusuz kalan dava hakkında karar «verilmesine yer olmadığına», «ödeme yasağı» kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
… uygulanması gerekli ...'nın 671/.... ve 672. maddeleri hükmü de gözetilerek, somut uyuşmazlık yönünden davacı vekilince sunulan mevcut delillerin yeterli sayılması, «ciro silsilesi» içinde yer alan «hamil» davacıya «son hamil» ...'nın geriye cirosu aranmayarak, davacının «yetkili hamil» olduğu ve aktif dava «ehliyetinin» bulunduğu, böylece 6762 Sayılı ....nın 669 vd. maddelerinde öngörülen işbu davayı açmasında yasal bir engelin bulunmadığı kabul edilmelidir.
O halde mahkemece, davacının «ciranta» olduğu, açıklanmış bulunduğu gibi «çek» kendi elindeyken kaybolan cirantanın işbu davayı açmakta «hukuki yararının» olduğunun kabulü ile, iptali istenen çekin kaybedilmesinden önce «ibraz» edilmiş olmasının başlı başına iptal edilmesini engellemeyeceği de gözetilerek; iptal için diğer şartların bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi ve sonucuna gör …
Özellikle davacının «ciranta» olduğu düşünüldüğünde, aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/13113 E. 2017/6302 K.
Ortak:kıymetli evrak iptali · hasımsız dava · istirdat davası · kıymetli evrak · çek iptali · zayi · hamil · istirdat · dava şartı
İncelediğiniz karardaBu suretle, davacı «hamili» olduğu çeki «zayi» ettiğini iddia ettiğine, «ciro silsilesi» muntazam olduğuna ve «son» ciro da «beyaz ciro» olduğuna göre yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru görülmediği gibi mahkemece, 6762 Sayılı TTK'nın 730/20'nci maddesinin yollaması ile olaya uygulanması gereken aynı Yasanın 670'nci maddesi uyarınca, davacıya çeki elinde bulunduran aleyhine «istirdat davası» açmak üzere süre verilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken yerinde olmayan gerekçeyle karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan «ilanlar» sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı «istirdat davası» açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, «çek iptali» kararının iptali talep edilebilecektir.
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, davacının iptali istenen çekte herhangi bir cirosunun ve imzasının bulunmadığı, dolayısıyla dava «açma ehliyetinin» olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaDava, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrakın iptali» istemine ilişkindir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrak iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan «ilanlar» sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı «istirdat davası» açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, «çek iptali» kararının iptali talep edilebilecektir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/2128 E. 2014/8997 K.
Ortak:kıymetli evrak iptali · zayi nedeniyle çek iptali · hasımsız dava · istirdat davası · kıymetli evrak · çek iptali · zayi · hamil · dava şartı · Çek iptali
İncelediğiniz karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, davacının iptali istenen çekte herhangi bir cirosunun ve imzasının bulunmadığı, dolayısıyla dava «açma ehliyetinin» olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Bu suretle, davacı «hamili» olduğu çeki «zayi» ettiğini iddia ettiğine, «ciro silsilesi» muntazam olduğuna ve «son» ciro da «beyaz ciro» olduğuna göre yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru görülmediği gibi mahkemece, 6762 Sayılı TTK'nın 730/20'nci maddesinin yollaması ile olaya uygulanması gereken aynı Yasanın 670'nci maddesi uyarınca, davacıya çeki elinde bulunduran aleyhine «istirdat davası» açmak üzere süre verilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken yerinde olmayan gerekçeyle karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Benzer bu karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, iptali istenen çeklerin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Zayi nedeniyle «kıymetli evrakın iptalini» isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ziya · eş rızası · kesin süre
Benzer bu karardaMahkemece, tüm dosya kapsamı esas alınarak, dava dilekçesinde özellikleri belirtilen çeklerin TTK’nın 759/1. maddesi uyarınca davacı «hamilin», çekler elinde iken «ziyaya» uğradığını inandırıcı şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmadığı, delilleri ve tanıklarının isim ve adreslerini bildirmek üzere davacı tarafa «kesin süre» verildiği, kesin süreye rağmen delillerin mahkemeye sunulmadığı, davacı hamilin çeklerin kaybolduğuna dair iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine …
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, iptali istenen çeklerin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
5 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/1130 E. 2014/8954 K.
Ortak:kıymetli evrak iptali · hasımsız dava · istirdat davası · kıymetli evrak · çek iptali · zayi · istirdat · çek · dava şartı
İncelediğiniz karardaKaldı ki, dava sırasında yapılacak olan «ilanlar» sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı «istirdat davası» açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, «çek iptali» kararının iptali talep edilebilecektir.
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, davacının iptali istenen çekte herhangi bir cirosunun ve imzasının bulunmadığı, dolayısıyla dava «açma ehliyetinin» olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Benzer bu karardaKaldı ki, dava sırasında yapılacak olan «ilanlar» sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı «istirdat davası» açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, «çek iptali» kararının iptali talep edilebilecektir.
Dava, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrakın iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece, iptali istenen senedin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde inandırıcı delil bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrak iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ziya · eş rızası · ibraz
Benzer bu karardaMahkemece, tüm dosya kapsamına göre, 6102 sayılı TTK'nın 759/2. maddesine göre iptal isteminde bulunan kişinin senet elinde iken «ziyaa» uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini «ibraz» etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu, ancak davacı vekilinin senedin kaybolduğu ile ilgili herhangi bir inandırıcı delil sunmadığ …
Dava, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrakın iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece, iptali istenen senedin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde inandırıcı delil bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/4368 E. 2017/5867 K.
Ortak:kıymetli evrak iptali · zayi nedeniyle çek iptali · hasımsız dava · istirdat davası · kıymetli evrak · çek iptali · zayi · hamil · dava şartı
İncelediğiniz karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, davacının iptali istenen çekte herhangi bir cirosunun ve imzasının bulunmadığı, dolayısıyla dava «açma ehliyetinin» olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Bu suretle, davacı «hamili» olduğu çeki «zayi» ettiğini iddia ettiğine, «ciro silsilesi» muntazam olduğuna ve «son» ciro da «beyaz ciro» olduğuna göre yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru görülmediği gibi mahkemece, 6762 Sayılı TTK'nın 730/20'nci maddesinin yollaması ile olaya uygulanması gereken aynı Yasanın 670'nci maddesi uyarınca, davacıya çeki elinde bulunduran aleyhine «istirdat davası» açmak üzere süre verilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken yerinde olmayan gerekçeyle karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Benzer bu karardaDava «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkindir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK 757 ve devamı maddelerindeki «zayi» nedeniyle «kıymetli evrak iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Zayi nedeniyle «kıymetli evrakın iptalini» isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:keşide tarihi · şikayet · eş rızası · ibraz
Benzer bu karardaMahkemece, davacı tarafça dava dilekçesinde sadece dava konusu çeklerin kaybolduğunun beyan edildiği; çeklerin nasıl ve nerede kaybolduğu hususunda bir açıklamada bulunulmadığı, çeklerin «rıza» dışında elden çıktığına dair herhangi bir delil bildirilip («şikayet» vs.) «ibraz» edilmediği, toplam 5 adet çekin «keşide tarihi» ve çeklerin numaraları dışında bilgi verilmediği gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir.
-
Kıymetli evrak iptali | Çek iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/5623 E. 2014/12782 K.
Ortak:kıymetli evrak iptali · hasımsız dava · istirdat davası · kıymetli evrak · çek iptali · zayi · istirdat · çek · dava şartı
İncelediğiniz karardaKaldı ki, dava sırasında yapılacak olan «ilanlar» sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı «istirdat davası» açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, «çek iptali» kararının iptali talep edilebilecektir.
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, davacının iptali istenen çekte herhangi bir cirosunun ve imzasının bulunmadığı, dolayısıyla dava «açma ehliyetinin» olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Benzer bu karardaKaldı ki, dava sırasında yapılacak olan «ilanlar» sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı «istirdat davası» açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, «çek iptali» kararının iptali talep edilebilecektir.
Dava, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrakın iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda açıklanan gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrak iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:iptal davası
Benzer bu karardaMahkemece, tüm dosya kapsamına ve toplanan delillere göre, somut olayda «kıymetli evrak» niteliğindeki çeklerin hak sahibinin isteği dışında elinden çıkmış sayılamayacağı çeklerin «zayi» olması nedenine dayalı olarak «iptal davası» açma şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/16649 E. 2015/1710 K.
Ortak:kıymetli evrak iptali · hasımsız dava · istirdat davası · kıymetli evrak · çek iptali · zayi · istirdat · çek · dava şartı
İncelediğiniz karardaKaldı ki, dava sırasında yapılacak olan «ilanlar» sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı «istirdat davası» açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, «çek iptali» kararının iptali talep edilebilecektir.
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, davacının iptali istenen çekte herhangi bir cirosunun ve imzasının bulunmadığı, dolayısıyla dava «açma ehliyetinin» olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Benzer bu karardaDava sırasında yapılacak olan «ilanlar» sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı «istirdat davası» açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, «çek iptali» kararının iptali talep edilebilecektir.
Dava, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrakın iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece, iptali istenen çekin, davacı elinde iken «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde ve davacının çekin «lehtarı» olduğu konusunda delil bulunmadığı ve gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrak iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ziya · lehtar · eş rızası · temsil
Benzer bu karardaDava, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrakın iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece, iptali istenen çekin, davacı elinde iken «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde ve davacının çekin «lehtarı» olduğu konusunda delil bulunmadığı ve gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece tüm dosya kapsamına göre; davacının çekin kaybolduğuna dair dava dilekçesi ve duruşmadaki beyanından başka delilinin bulunmadığı ve çekin «lehtarı» olduğu konusunda da herhangi bir kayıt, belge ve delil sunmadığı gerekçesiyle talebin reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı şirket «temsilcisi» temyiz etmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/14718 E. 2014/2907 K.
Ortak:kıymetli evrak iptali · zayi nedeniyle çek iptali · hasımsız dava · istirdat davası · kıymetli evrak · çek iptali · ciro · zayi · dava şartı · Çek iptali
İncelediğiniz karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, davacının iptali istenen çekte herhangi bir cirosunun ve imzasının bulunmadığı, dolayısıyla dava «açma ehliyetinin» olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Bu suretle, davacı «hamili» olduğu çeki «zayi» ettiğini iddia ettiğine, «ciro silsilesi» muntazam olduğuna ve «son» ciro da «beyaz ciro» olduğuna göre yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru görülmediği gibi mahkemece, 6762 Sayılı TTK'nın 730/20'nci maddesinin yollaması ile olaya uygulanması gereken aynı Yasanın 670'nci maddesi uyarınca, davacıya çeki elinde bulunduran aleyhine «istirdat davası» açmak üzere süre verilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken yerinde olmayan gerekçeyle karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Benzer bu karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, iptali istenen çeklerin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Bununla birlikte, «hasımsız» olarak açılan «zayi nedeniyle iptale» ilişkin bu davada 6102 sayılı TTK'nın 818. maddesinin 1/s bendi atfıyla aynı Kanun'un 758. ve 759. maddeleri gereğince, davacı vekiline bankaya «ibraz» edilen 20/06/2013 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli çeki elinde bulunduran (bankaya ibraz eden) aleyhine «istirdat davası» açmak üzere süre verilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:zıya · zayi nedeniyle iptal · ziya · lehtar · eş rızası · keşideci · protokol · ibraz
Benzer bu kararda… kçesinde dava konusu çeklerin kaybolduğunun beyan edildiği, TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan davacı tarafça, dava konusu çeklerin, elinde iken «zıyaa» uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlaması, mahkemede, çeklerin «ziyaa» uğradığı hususunda kanaat oluşması gerektiği, oysa dava konusu çeklerin, nasıl ve nerede kaybolduğu hususunda bir açıklamada bulunulmadığı gibi, çeklerin, «rıza» dışında elden çıktığına dair herhangi bir delil bildirilip «ibraz» edilmediği, ayrıca İş Bankası Ç.
Şti. olduğu, davacı vekilinin, müvekkilinin, «çek» «lehtarı» ya da diğer «cirolar» ile herhangi bir ilgisinin olmadığını, kaybolduktan sonra doldurulup, bankaya «ibraz» edilme ihtimalinin yüksek olduğunu beyan ettiği, dava konusu çeklerin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, iptali istenen çeklerin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Somut olayda davacı tarafından, dava konusu çeklerin kaybedildiği ileri sürülmüş ve anılan çeklerin davacıya «keşideci» ile yapılan 15/09/2012 tarihli «protokol» ile «teslim» edildiği bildirilerek, ilgili protokolün fotokopisi de mahkemeye sunulmuştur.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/2407 E. , 2013/17909 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ SULH HUKUK MAHKEMESİ
Hasımsız olarak görülen davada Silivri Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 09/05/2012 tarih ve 2010/1303-2012/453 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin Finansbank A.Ş...Şubesine ait 10/11/2010 tarihli, 5.000,00 TL bedelli çeki kaybettiğini ileri sürerek, çekin iptalini, çekin üçüncü kişilerin eline geçmemesi ve mağduriyetinin önlenmesi için ödeme yasağı kararı verilmesini talep etmiştir.
Asli müdahil vekili, müvekkilinin dava konusu çekin yetkili hamili olduğunu, davacının söz konusu çekte bir hakkının ve cirosunun bulunmadığını bildirmiştir.
Mahkemece, davacının iptali istenen çekte herhangi bir cirosunun ve imzasının bulunmadığı, dolayısıyla dava açma ehliyetinin olmadığı gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, davacının iptali istenen çekte herhangi bir cirosunun ve imzasının bulunmadığı, dolayısıyla dava açma ehliyetinin olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
6762 Sayılı TTK'nın 563. maddesinde senet üzerinde hak sahibi olan kişinin, zayi olması halinde senedin iptalini mahkemeden isteyebileceği düzenlenmiştir. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Somut olayda davacı tarafından, dava konusu çekin kaybedildiği ileri sürülmüş ve anılan çekin fotokopisi de mahkemeye sunulmuştur. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu konusunda, mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüde sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.
Bu durum karşısında mahkemece, somut uyuşmazlık yönünden davacı vekilince sunulan mevcut delillerin yeterli sayılması, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu, böylece 6762 Sayılı TTK.nın 669 vd. maddelerinde öngörülen işbu davayı açmasında yasal bir engelin bulunmadığı kabul edilmelidir. Bu suretle, davacı hamili olduğu çeki zayi ettiğini iddia ettiğine, ciro silsilesi muntazam olduğuna ve son ciro da beyaz ciro olduğuna göre yazılı gerekçeyle davanın reddi doğru görülmediği gibi mahkemece, 6762 Sayılı TTK'nın 730/20'nci maddesinin yollaması ile olaya uygulanması gereken aynı Yasanın 670'nci maddesi uyarınca, davacıya çeki elinde bulunduran aleyhine istirdat davası açmak üzere süre verilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken yerinde olmayan gerekçeyle karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 09.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1031726800 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz