Çek iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/14718 E. 2014/2907 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kıymetli evrak iptali↗ zayi nedeniyle iptal davası↗ zıya↗ zayi nedeniyle çek iptali↗ zayi nedeniyle iptal↗ hasımsız dava↗ istirdat davası↗ kıymetli evrak↗ çek iptali↗ ziya↗ lehtar↗ eş rızası↗ ciro↗ zayi↗ keşideci↗ iptal davası↗ protokol↗ istirdat↗ çek↗ ilan↗ ibraz↗ teslim↗ kesin hüküm↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre; davacı tarafça, sadece dava dilekçesinde dava konusu çeklerin kaybolduğunun beyan edildiği, TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan davacı tarafça, dava konusu çeklerin, elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlaması, mahkemede, çeklerin ziyaa uğradığı hususunda kanaat oluşması gerektiği, oysa dava konusu çeklerin, nasıl ve nerede kaybolduğu hususunda bir açıklamada bulunulmadığı gibi, çeklerin, rıza dışında elden çıktığına dair herhangi bir delil bildirilip ibraz edilmediği, ayrıca İş […] Şubesi tarafından mahkemeye bir sureti gönderilen dava konusu 20/06/2013 tarihli 25.000,00 TL bedelli çekin lehtarının, S. Aluminyum ve A. San. Tic. Ltd. Şti. olduğu, davacı vekilinin, müvekkilinin, çek lehtarı ya da diğer cirolar ile herhangi bir ilgisinin olmadığını, kaybolduktan sonra doldurulup, bankaya ibraz edilme ihtimalinin yüksek olduğunu beyan ettiği, dava konusu çeklerin, davacı elinde iken, rızası dışında ziyaa uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, iptali istenen çeklerin, davacı elinde iken, rızası dışında ziyaa uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Somut olayda davacı tarafından, dava konusu çeklerin kaybedildiği ileri sürülmüş ve anılan çeklerin davacıya keşideci ile yapılan 15/09/2012 tarihli protokol ile teslim edildiği bildirilerek, ilgili protokolün fotokopisi de mahkemeye sunulmuştur. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüde sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır. Bu durum karşısında mahkemece, somut uyuşmazlık yönünden davacı vekilince sunulan mevcut delillerin yeterli sayılması, davacının işbu davayı açmasında yasal bir engelin bulunmadığı kabul edilmelidir.
Bununla birlikte, hasımsız olarak açılan zayi nedeniyle iptale ilişkin bu davada 6102 sayılı TTK'nın 818. maddesinin 1/s bendi atfıyla aynı Kanun'un 758. ve 759. maddeleri gereğince, davacı vekiline bankaya ibraz edilen 20/06/2013 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli çeki elinde bulunduran (bankaya ibraz eden) aleyhine istirdat davası açmak üzere süre verilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/2128 E. 2014/8997 K.
Ortak:kıymetli evrak iptali · zayi nedeniyle çek iptali · hasımsız dava · istirdat davası · kıymetli evrak · çek iptali · ziya · eş rızası · dava şartı · Çek iptali
İncelediğiniz karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, iptali istenen çeklerin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
… kçesinde dava konusu çeklerin kaybolduğunun beyan edildiği, TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan davacı tarafça, dava konusu çeklerin, elinde iken «zıyaa» uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlaması, mahkemede, çeklerin «ziyaa» uğradığı hususunda kanaat oluşması gerektiği, oysa dava konusu çeklerin, nasıl ve nerede kaybolduğu hususunda bir açıklamada bulunulmadığı gibi, çeklerin, «rıza» dışında elden çıktığına dair herhangi bir delil bildirilip «ibraz» edilmediği, ayrıca İş Bankası Ç.
Şti. olduğu, davacı vekilinin, müvekkilinin, «çek» «lehtarı» ya da diğer «cirolar» ile herhangi bir ilgisinin olmadığını, kaybolduktan sonra doldurulup, bankaya «ibraz» edilme ihtimalinin yüksek olduğunu beyan ettiği, dava konusu çeklerin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, iptali istenen çeklerin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Zayi nedeniyle «kıymetli evrakın iptalini» isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kesin süre · hamil
Benzer bu karardaMahkemece, tüm dosya kapsamı esas alınarak, dava dilekçesinde özellikleri belirtilen çeklerin TTK’nın 759/1. maddesi uyarınca davacı «hamilin», çekler elinde iken «ziyaya» uğradığını inandırıcı şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmadığı, delilleri ve tanıklarının isim ve adreslerini bildirmek üzere davacı tarafa «kesin süre» verildiği, kesin süreye rağmen delillerin mahkemeye sunulmadığı, davacı hamilin çeklerin kaybolduğuna dair iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle, davanın reddine …
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/1130 E. 2014/8954 K.
Ortak:kıymetli evrak iptali · hasımsız dava · istirdat davası · kıymetli evrak · çek iptali · ziya · eş rızası · zayi · dava şartı
İncelediğiniz karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, iptali istenen çeklerin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Bununla birlikte, «hasımsız» olarak açılan «zayi nedeniyle iptale» ilişkin bu davada 6102 sayılı TTK'nın 818. maddesinin 1/s bendi atfıyla aynı Kanun'un 758. ve 759. maddeleri gereğince, davacı vekiline bankaya «ibraz» edilen 20/06/2013 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli çeki elinde bulunduran (bankaya ibraz eden) aleyhine «istirdat davası» açmak üzere süre verilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
… kçesinde dava konusu çeklerin kaybolduğunun beyan edildiği, TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan davacı tarafça, dava konusu çeklerin, elinde iken «zıyaa» uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlaması, mahkemede, çeklerin «ziyaa» uğradığı hususunda kanaat oluşması gerektiği, oysa dava konusu çeklerin, nasıl ve nerede kaybolduğu hususunda bir açıklamada bulunulmadığı gibi, çeklerin, «rıza» dışında elden çıktığına dair herhangi bir delil bildirilip «ibraz» edilmediği, ayrıca İş Bankası Ç.
Benzer bu karardaDava, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrakın iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece, iptali istenen senedin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde inandırıcı delil bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrak iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Zayi nedeniyle «kıymetli evrakın iptalini» isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/4368 E. 2017/5867 K.
Ortak:kıymetli evrak iptali · zayi nedeniyle çek iptali · hasımsız dava · istirdat davası · kıymetli evrak · çek iptali · eş rızası · zayi · dava şartı
İncelediğiniz karardaDava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, iptali istenen çeklerin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Bununla birlikte, «hasımsız» olarak açılan «zayi nedeniyle iptale» ilişkin bu davada 6102 sayılı TTK'nın 818. maddesinin 1/s bendi atfıyla aynı Kanun'un 758. ve 759. maddeleri gereğince, davacı vekiline bankaya «ibraz» edilen 20/06/2013 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli çeki elinde bulunduran (bankaya ibraz eden) aleyhine «istirdat davası» açmak üzere süre verilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Benzer bu karardaDava «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkindir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, çeklere de uygulanacak olan TTK 757 ve devamı maddelerindeki «zayi» nedeniyle «kıymetli evrak iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Zayi nedeniyle «kıymetli evrakın iptalini» isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:keşide tarihi · şikayet · hamil
Benzer bu karardaMahkemece, davacı tarafça dava dilekçesinde sadece dava konusu çeklerin kaybolduğunun beyan edildiği; çeklerin nasıl ve nerede kaybolduğu hususunda bir açıklamada bulunulmadığı, çeklerin «rıza» dışında elden çıktığına dair herhangi bir delil bildirilip («şikayet» vs.) «ibraz» edilmediği, toplam 5 adet çekin «keşide tarihi» ve çeklerin numaraları dışında bilgi verilmediği gerekçesiyle, talebin reddine karar verilmiştir.
Mahkemece davacının «hamili» olduğu çeki kaybettiğine ilişkin herhangi bir delil sunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
5 benzer karar daha
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2016/13113 E. 2017/6302 K.
Ortak:kıymetli evrak iptali · hasımsız dava · istirdat davası · kıymetli evrak · çek iptali · zayi · istirdat · çek · dava şartı
İncelediğiniz karardaKaldı ki, dava sırasında yapılacak olan «ilanlar» sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı «istirdat davası» açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, «çek iptali» kararının iptali talep edilebilecektir.
Bununla birlikte, «hasımsız» olarak açılan «zayi nedeniyle iptale» ilişkin bu davada 6102 sayılı TTK'nın 818. maddesinin 1/s bendi atfıyla aynı Kanun'un 758. ve 759. maddeleri gereğince, davacı vekiline bankaya «ibraz» edilen 20/06/2013 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli çeki elinde bulunduran (bankaya ibraz eden) aleyhine «istirdat davası» açmak üzere süre verilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, iptali istenen çeklerin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaKaldı ki, dava sırasında yapılacak olan «ilanlar» sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı «istirdat davası» açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, «çek iptali» kararının iptali talep edilebilecektir.
Dava, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrakın iptali» istemine ilişkindir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrak iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:hamil
Benzer bu karardaMahkemece tüm dosya kapsamına göre, davacının söz konusu çekin «hamili» olduğuna ve kaybedildiğine ilişkin hiçbir delil sunmadığı, davacının iddialarının soyut beyanlarda ibaret olduğu, iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/16649 E. 2015/1710 K.
Ortak:kıymetli evrak iptali · hasımsız dava · istirdat davası · kıymetli evrak · çek iptali · ziya · lehtar · eş rızası · dava şartı
İncelediğiniz karardaŞti. olduğu, davacı vekilinin, müvekkilinin, «çek» «lehtarı» ya da diğer «cirolar» ile herhangi bir ilgisinin olmadığını, kaybolduktan sonra doldurulup, bankaya «ibraz» edilme ihtimalinin yüksek olduğunu beyan ettiği, dava konusu çeklerin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, iptali istenen çeklerin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
… kçesinde dava konusu çeklerin kaybolduğunun beyan edildiği, TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan davacı tarafça, dava konusu çeklerin, elinde iken «zıyaa» uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlaması, mahkemede, çeklerin «ziyaa» uğradığı hususunda kanaat oluşması gerektiği, oysa dava konusu çeklerin, nasıl ve nerede kaybolduğu hususunda bir açıklamada bulunulmadığı gibi, çeklerin, «rıza» dışında elden çıktığına dair herhangi bir delil bildirilip «ibraz» edilmediği, ayrıca İş Bankası Ç.
Benzer bu karardaDava, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrakın iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece, iptali istenen çekin, davacı elinde iken «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde ve davacının çekin «lehtarı» olduğu konusunda delil bulunmadığı ve gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrak iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Dava sırasında yapılacak olan «ilanlar» sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı «istirdat davası» açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, «çek iptali» kararının iptali talep edilebilecektir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:temsil
Benzer bu karardaKararı, davacı şirket «temsilcisi» temyiz etmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/1043 E. 2015/5862 K.
Ortak:kıymetli evrak iptali · hasımsız dava · istirdat davası · kıymetli evrak · çek iptali · zayi · istirdat · çek · dava şartı
İncelediğiniz karardaKaldı ki, dava sırasında yapılacak olan «ilanlar» sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı «istirdat davası» açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, «çek iptali» kararının iptali talep edilebilecektir.
Bununla birlikte, «hasımsız» olarak açılan «zayi nedeniyle iptale» ilişkin bu davada 6102 sayılı TTK'nın 818. maddesinin 1/s bendi atfıyla aynı Kanun'un 758. ve 759. maddeleri gereğince, davacı vekiline bankaya «ibraz» edilen 20/06/2013 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli çeki elinde bulunduran (bankaya ibraz eden) aleyhine «istirdat davası» açmak üzere süre verilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, iptali istenen çeklerin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaKaldı ki, dava sırasında yapılacak olan «ilanlar» sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı «istirdat davası» açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, «çek iptali» kararının iptali talep edilebilecektir.
Dava, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrakın iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda açıklanan gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrak iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:istihkak davası · istihkak
Benzer bu karardaMahkemece, TTK'nın kambiyo senetlerinin kaybolması halinde uygulanacak hükümlerinin yırtılmış veya tahrip olmuş kambiyo senetlerine uygulanamayacağı, kullanılamaz bir duruma gelen kambiyo senetleri bakımından genel hükümlere göre borçluya karşı «istihkak davası» açılmasının mümkün olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/14291 E. 2016/2204 K.
Ortak:kıymetli evrak iptali · zayi nedeniyle çek iptali · zayi nedeniyle iptal · hasımsız dava · istirdat davası · kıymetli evrak · çek iptali · zayi · dava şartı · Çek iptali
İncelediğiniz karardaBununla birlikte, «hasımsız» olarak açılan «zayi nedeniyle iptale» ilişkin bu davada 6102 sayılı TTK'nın 818. maddesinin 1/s bendi atfıyla aynı Kanun'un 758. ve 759. maddeleri gereğince, davacı vekiline bankaya «ibraz» edilen 20/06/2013 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli çeki elinde bulunduran (bankaya ibraz eden) aleyhine «istirdat davası» açmak üzere süre verilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, iptali istenen çeklerin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Benzer bu karardaAksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi nedeniyle çek iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Mahkemece, dosya kapsamına göre, davanın, TTK 651, 757 ve 764 maddeleri gereğince «kıymetli evrakın iptaline» ilişkin olduğu, davacı tarafça dava konusu çekin kaybolduğu veya çalındığı bildirilmiş olup, buna ilişkin herhangi bilgi veya belge «ibraz» edilmediği, TTK 759/2 maddesi gereğince, kıymetli evrakın elinde iken ziyana uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delillerin mahkemeye sunulması gerekmesine rağmen davacı tarafça verilen «kesin süre» içerisinde hiçbir açıklama ya da bilgi veya belge ibraz edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, çekin «zayi nedeniyle iptali» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:kesin süre · hamil
Benzer bu karardaMahkemece, dosya kapsamına göre, davanın, TTK 651, 757 ve 764 maddeleri gereğince «kıymetli evrakın iptaline» ilişkin olduğu, davacı tarafça dava konusu çekin kaybolduğu veya çalındığı bildirilmiş olup, buna ilişkin herhangi bilgi veya belge «ibraz» edilmediği, TTK 759/2 maddesi gereğince, kıymetli evrakın elinde iken ziyana uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delillerin mahkemeye sunulması gerekmesine rağmen davacı tarafça verilen «kesin süre» içerisinde hiçbir açıklama ya da bilgi veya belge ibraz edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Somut olayda davacı, «hamili» olduğu ve dilekçesine ekli fotokopisini sunduğu çekin «zayii» nedeniyle, «çek» hakkında iptal kararı verilmesini talep etmiştir.
-
Kıymetli evrak iptali | Çek iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2014/5623 E. 2014/12782 K.
Ortak:kıymetli evrak iptali · hasımsız dava · istirdat davası · kıymetli evrak · çek iptali · zayi · iptal davası · istirdat · dava şartı
İncelediğiniz karardaBununla birlikte, «hasımsız» olarak açılan «zayi nedeniyle iptale» ilişkin bu davada 6102 sayılı TTK'nın 818. maddesinin 1/s bendi atfıyla aynı Kanun'un 758. ve 759. maddeleri gereğince, davacı vekiline bankaya «ibraz» edilen 20/06/2013 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli çeki elinde bulunduran (bankaya ibraz eden) aleyhine «istirdat davası» açmak üzere süre verilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan «ilanlar» sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı «istirdat davası» açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, «çek iptali» kararının iptali talep edilebilecektir.
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, iptali istenen çeklerin, davacı elinde iken, «rızası» dışında «ziyaa» uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece, tüm dosya kapsamına ve toplanan delillere göre, somut olayda «kıymetli evrak» niteliğindeki çeklerin hak sahibinin isteği dışında elinden çıkmış sayılamayacağı çeklerin «zayi» olması nedenine dayalı olarak «iptal davası» açma şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrakın iptali» istemine ilişkin olup, mahkemece yukarıda açıklanan gerekçeyle davanın reddine karar verilmiştir.
Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, «zayi» nedeniyle «kıymetli evrak iptali» hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/14718 E. , 2014/2907 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ ÇORLU 1. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ 09/05/2013
NUMARASI 2013/21-2013/213
Hasımzsız olarak görülen davada Çorlu 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 09.05.2013 tarih ve 2013/21-2013/213 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, keşideci A.Yapı Müh. San. Ve Tic. Ltd. Şti. tarafından müvekkiline, 15/09/2012 tarihli protokol gereği, aralarındaki ticari ilişkiye istinaden teslim edilen çeklerin kaybolduğunu, müvekkilinin, çeklerin, nerede ve kimlerin tasarrufu altında olduğunu bilmediğini ileri sürerek, dava konusu 6 adet çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre; davacı tarafça, sadece dava dilekçesinde dava konusu çeklerin kaybolduğunun beyan edildiği, TTK'nın 759. maddesi uyarınca, iptal isteminde bulunan davacı tarafça, dava konusu çeklerin, elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlaması, mahkemede, çeklerin ziyaa uğradığı hususunda kanaat oluşması gerektiği, oysa dava konusu çeklerin, nasıl ve nerede kaybolduğu hususunda bir açıklamada bulunulmadığı gibi, çeklerin, rıza dışında elden çıktığına dair herhangi bir delil bildirilip ibraz edilmediği, ayrıca İş […] Şubesi tarafından mahkemeye bir sureti gönderilen dava konusu 20/06/2013 tarihli 25.000,00 TL bedelli çekin lehtarının, S.
Aluminyum ve A. San. Tic. Ltd. Şti. olduğu, davacı vekilinin, müvekkilinin, çek lehtarı ya da diğer cirolar ile herhangi bir ilgisinin olmadığını, kaybolduktan sonra doldurulup, bankaya ibraz edilme ihtimalinin yüksek olduğunu beyan ettiği, dava konusu çeklerin, davacı elinde iken, rızası dışında ziyaa uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin olup yukarıda yapılan özetten de anlaşılacağı üzere mahkemece, iptali istenen çeklerin, davacı elinde iken, rızası dışında ziyaa uğradığı yönünde mahkemede kanaat oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Somut olayda davacı tarafından, dava konusu çeklerin kaybedildiği ileri sürülmüş ve anılan çeklerin davacıya keşideci ile yapılan 15/09/2012 tarihli protokol ile teslim edildiği bildirilerek, ilgili protokolün fotokopisi de mahkemeye sunulmuştur. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir.
Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüde sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır. Bu durum karşısında mahkemece, somut uyuşmazlık yönünden davacı vekilince sunulan mevcut delillerin yeterli sayılması, davacının işbu davayı açmasında yasal bir engelin bulunmadığı kabul edilmelidir.
Bununla birlikte, hasımsız olarak açılan zayi nedeniyle iptale ilişkin bu davada 6102 sayılı TTK'nın 818. maddesinin 1/s bendi atfıyla aynı Kanun'un 758. ve 759. maddeleri gereğince, davacı vekiline bankaya ibraz edilen 20/06/2013 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli çeki elinde bulunduran (bankaya ibraz eden) aleyhine istirdat davası açmak üzere süre verilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken, yerinde olmayan gerekçeyle karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 19.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/101763700 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz