Marka hükümsüzlüğü

11. Hukuk Dairesi         2023/2640 E.  ,  2024/810 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi

(Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi Sıfatıyla)

SAYISI 2022/452 Esas, 2023/116 Karar

DAVA TARİHİ

HÜKÜM

Davanın kabulü

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen marka hükümsüzlüğü davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin çiğ et üretimi ve satışı ile lokantacılık hizmetleri alanında faaliyet gösteren tanınmış bir kuruluş olduğunu, müvekkilinin ‘’Günaydın’’ ibareli tanınmış markasının da bulunduğunu ve markalarında ‘’Et Bizim İşimiz’’ ibaresinin de yer aldığını, davalının 2014/45661 numaralı "et bizim işimiz kseşekeret" ibareli markasının davacının markasına tüketici tarafından karışmasına neden olacak ölçüde benzer olduğunu ileri sürerek 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'nun (6769 sayılı Kanun) 6 ncı maddesinin birinci fıkrası ve 29 uncu maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 54 ve devamı maddeleri uyarınca davalı markasının hükümsüzlüğüne, markanın sicilden terkinine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkiline ait markanın, davacı markasının tanınmışlığından haksız olarak yararlandığına ilişkin iddialarının kötüniyetli olduğunu, müvekkilinin tescil başvurusuna davacı tarafından itirazda bulunulmadığını, markadaki ‘’Et Bizim İşimiz’’ ibaresinin markanın esaslı unsuru olmadığını, davaya konu markanın orta düzey bir tüketicide davacının markasını çağrıştırmasının mümkün olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 24.09.2020 tarih, 2019/290 E. ve 2020/151 K. sayılı kararıyla Dairemizin 2018/735 E., 2019/2371 K. sayılı ilamı ile Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesinin 2017/1060 E. ve 2017/1047 K. sayılı kararında yer alan davacının markasının tanınmış marka olmadığı tespitinin onandığı, davacının markasının tanınmış marka olmadığının anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 20.01.2021 tarih, 2020/1277 E. ve 2021/90 K. sayılı kararıyla mahkemece verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizin 26.09.2022 tarih, 2021/2023 E. ve 2022/6287 K. sayılı kararıyla; "marka tescilinde nispi ret nedenleri 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde düzenlenmiş olup, aynı Yasanın 25 inci maddesinin birinci fıkrasına göre, 6 ncı maddedeki nispi ret nedenleri aynı zamanda hükümsüzlük nedeni olarak kabul edilmiştir. Bu durumda, Yasanın 6 nci maddesinin birinci fıkrasındaki "Tescil başvurusu yapılan bir markanın, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile aynılığı ya da benzerliği ve kapsadığı mal veya hizmetlerin aynılığı ya da benzerliği nedeniyle, tescil edilmiş veya önceki tarihte başvurusu yapılmış marka ile halk tarafından ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali varsa itiraz üzerine başvuru reddedilir." ifadesiyle yerini bulan markaların aynılığı veya benzerliğine dayanan nispi ret nedeni aynı zamanda hükümsüzlük nedeni olarak değerlendirilecektir.

Somut olayda; davacının hükümsüzlük istemine dayanak markası "GÜNAYDIN Et Bizim İşimiz" ibaresinden, davalının davaya konu markası ise "ET BİZİM İŞİMİZ KSEŞEKERET" ibaresinden oluşmaktadır. Taraf markalarının ihtiva ettiği "Et Bizim İşimiz" ibaresi bıraktığı izlenim bakımından hem davacının markasına hem de davalının markasına görünüş ve ayrıcalığı sağlayan asıl unsurdur. Bu durumda taraf markaları 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi anlamında ilişkilendirme ve karıştırılma ihtimali oluşturabilecek şekilde görsel, işitsel ve anlamsal açıdan benzer olup aynı veya benzer mal ve hizmet sınıfları yönünden davalıya ait markanın hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde hatalı değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesi isabetli olmamış bu nedenle istinaf başvurusunu reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı yararına bozulması gerekmiştir" gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının hükümsüzlük istemine dayanak markasının "GÜNAYDIN Et Bizim İşimiz" ibaresinden, davalının davaya konu markasının ise "ET BİZİM İŞİMİZ KSEŞEKERET" ibaresinden oluştuğu, taraf markalarının ihtiva ettiği "Et Bizim İşimiz" ibaresinin bıraktığı izlenim bakımından hem davacının markasında hem de davalının markasında görünüş ve ayrıcalığı sağlayan asıl unsur olduğu, bu durumda taraf markalarının 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi anlamında ilişkilendirme ve karıştırılma ihtimali oluşturabilecek şekilde görsel, işitsel ve anlamsal açıdan benzer olup aynı veya benzer mal ve hizmet sınıfları yönünden davalıya ait markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar vermek gerektiği gerekçesiyle davanın kabulüne, davalı adına tescilli 2014/45661 numaralı "et bizim işimiz kseşekeret" isimli markanın hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın yeterli gerekçeyi barındırmadığını ve Mahkemece tarafların marka kullanımları incelenmeden eksik inceleme yapıldığını, davacı markasının tanınmış marka olmadığını ve tanınmışlıktan yararlanma iddialarının kötüniyetli olduğunu, davacının davaya konu markanın başvuru aşamasında dava dışı TÜRKPATENT nezdindeki itirazının reddedildiğini ve aleyhinde dava açılmadığını, bir başka aynı ibareli markasına itiraz dahi etmediğini, müvekkilinin markasındaki asıl unsurun " ŞEKER ET" olduğunu, markaların bütünü itibarıyla dikkate alınması gerektiğini, "Et bizim işimiz" ibaresinin sektörde yaygın kullanıldığını bir ayırt ediciliğinin olmadığını, iltibas ihtimali bulunmadığını, tarafların faaliyet gösterip markalarını kullandıkları alanların farklı olduğunu savunarak kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, taraf markalarını ve tescilli oldukları mal ve hizmetlerin aynı veya benzeri olup olmadıkları ve dolayısıyla davalı markasının hükümsüzlüğünün gerekip gerekmediği noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 6769 sayılı Kanun'un 6 ve 25 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

Dava, davalı adına tescilli 2014/45661 sayılı "ET BİZİM İŞİMİZ KSEŞEKERET" ibareli markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

Mahkemece ilk olarak davacı markasının tanınmış marka olmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen kararın, istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince uygun bulunmuş ve istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Dairemizin yukarıda anılan ilamıyla Bölge Adliye Mahkemesi kararının, "Et Bizim İşimiz" ibaresinin her iki taraf markasında da bıraktığı izlenim bakımından asıl unsur olduğu ve marka işaretlerinin 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi anlamında ilişkilendirme ve karıştırılma ihtimali oluşturabilecek şekilde görsel, işitsel ve anlamsal açıdan benzer bulunduğu, aynı veya benzer mal ve hizmetler yönünden davalı markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiş, Mahkemece Dairemizin bozma ilamına uyulmasına karar verilerek başkaca bir işlem yapılmaksızın davanın kabulüyle davalı markasının tamamen hükümsüzlüğüne karar verilmiştir.

Taraf markalarının 6769 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi anlamında ilişkilendirme ve karıştırılma ihtimali oluşturabilecek şekilde görsel, işitsel ve anlamsal açıdan benzer bulunduğu Dairemizin bozma ilamı kapsamında kabul edildiğine ve Mahkemece Dairemiz ilamına uyulmasına karar verildiğine göre Mahkemece yapılacak iş alanında uzman bilirkişi heyeti marifetiyle taraf markaların kapsamlarında yer alan mal ve hizmetlerin aynı ya da benzer olup olmadıklarının tespiti ve bu incelemenin sonucuna göre aynı veya benzer bulunan mal ve hizmetler yönünden taraf markaları arasında iltibas oluşacağının kabulüyle aynı veya benzer mal ve hizmetlerle sınırlı olarak davalı markasının hükümsüzlüğüne karar vermekten ibaret olup, Mahkemece Dairemizin bozma ilamına uyulmasına rağmen anılan hususlarda bir inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın davanın tüm mal ve hizmetler yönünden kabulüne karar verilmesi doğrul olmamış ve bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

07.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.