Re'sen gözetme
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/10963 E. 2013/17447 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
re'sen gözetme↗ geri çevirme↗ aktif husumet yokluğu↗ ciranta↗ aktif dava ehliyeti↗ aktif husumet↗ sebepsiz zenginleşme↗ keşideci↗ tüzel kişilik↗ husumet yokluğu↗ içtihadı birleştirme kararı↗ taraf ehliyeti↗ yargılama gideri↗ çek↗ zamanaşımı↗ ibraz↗ temsil↗ husumet↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacı ...'ın vekaletnamede isminin bulunmaması nedeniyle aktif dava ehliyetinin olmadığı, davacı ...'ın davalıdan 5.000 TL alacağı bulunduğu gerekçesiyle, davacı ... yönünden davanın kabulüne, 5.000 TL'nin davalıdan tahsiline, diğer davacı yönünden aktif husumetten davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Mahkemece davacı ... yönünden, vekaletnamede isminin yeralmadığı, aktif dava ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine, diğer davacı ... yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiştir. Oysa, 14.10.2008 tarihli celsede ibraz edilen vekaletname uyarınca Av. ...'nin davacılar ... ve ... vekili olarak dava ve duruşmalara kabulüne karar verilmekle ve Dairemizin geri çevirmesi sonrası davacı ...'a ait 26.09.1997 tarihli vekaletname de ibraz edilmiş olmakla, artık davacı ... yönünden aktif dava ehliyetinin bulunmadığından söz etmek mümkün değildir.
Öte yandan, dava tarihinde yürürlükte olan 1086 Sayılı HUMK'nın 67. ve temyiz incelemesi sırasında yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nın 77. maddesinde vekaletnamenin ibraz edilmemesi durumunda avukata vekaletname sunmak üzere süre verileceği düzenlenmiş olup, mahkemece bu hususa dahi riayet edilmeden davacı ... yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, mümeyyiz davacı ... yararına hükmün bozulması gerekmiştir.
2- Dava dilekçesinde açıkça davalının...Köyü Kalkınma Kooperatifi'ni tek başına temsile yetkili olmadığı halde Kooperatif adına tek başına çek keşide ettiği, bu nedenle keşideci Kooperatif'e yönelik icra takibinin iptal edildiği ve sonuç alınamadığı ileri sürülerek işbu dava açılmıştır. Mahkemece dava, Mülga TTK. 644'ncü maddesine dayalı sebepsiz zenginleşme davası olarak değerlendirilmiş ve davacı ...'ın davasının kabulüne karar verilmiştir. Oysa 04.06.1958 tarih ve 1958/16-5 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nda da kabul edildiği gibi, taraflarca ileri sürülen iddia ve maddi olayların hukuki tasvifini yapmak mahkemeye ait olup hakim, olaya uygun yasa ve yasa maddelerini re'sen gözetmek, bulmak ve uygulamak zorundadır. İddianın sürülüş şekline, davalının dava konusu çekin keşidecisinin Kooperatif olduğunu savunmasına göre, çeki dava dışı Kooperatif tüzel kişiliği adına imzalayan davalının sebepsiz zenginleştiğinden söz edilemeyeceğinden Mülga TTK. 644. maddesinin işbu davada uygulanması mümkün değildir. TTK'nun 590. maddesine göre, temsile yetkili olmadığı halde bir şahsın temsilcisi sıfatıyla bir poliçeye imzasını koyan kimse, o poliçeden dolayı bizzat mesul olur. Mahkemece tarafların iddia ve savunmaları, delilleri davalının zamanaşımı savunması, davacı ciranta ...'ın aktif dava ehliyeti bulunup bulunmadığı TTK. 590. madde kapsamında değerlendirilerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde, ...'ın davasının TTK. 644. maddesine göre kabulüne karar verilmesi doğru olmamış kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
3- (2) nolu bentte yazılı bozma sebep ve şekline göre, davacı ... vekilinin yargılama giderine ilişkin temyiz itirazının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/7491 E. 2011/6748 K.
Ortak:re'sen gözetme · sebepsiz zenginleşme · zamanaşımı · temsil · zamanaşımı var
İncelediğiniz kararda2- Dava dilekçesinde açıkça davalının...Köyü Kalkınma Kooperatifi'ni tek başına «temsile» yetkili olmadığı halde Kooperatif adına tek başına «çek» keşide ettiği, bu nedenle «keşideci» Kooperatif'e yönelik icra takibinin iptal edildiği ve sonuç alınamadığı ileri sürülerek işbu dava açılmıştır.
644'ncü maddesine dayalı «sebepsiz zenginleşme» davası olarak değerlendirilmiş ve davacı ...'ın davasının kabulüne karar verilmiştir.
Oysa 04.06.1958 tarih ve 1958/16-5 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nda da kabul edildiği gibi, taraflarca ileri sürülen iddia ve maddi olayların hukuki tasvifini yapmak mahkemeye ait olup hakim, olaya uygun yasa ve yasa maddelerini re'«sen gözetmek», bulmak ve uygulamak zorundadır.
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, keşide tarihinde dava dışı şirketi «temsile» yetkili olmadıkları halde dava konusu «bononun» davalılarca düzenlendiği, davanın «zamanaşımı» süresi içinde açıldığı, Adli Tıp Kurumu incelemesinde de belirtildiği üzere «keşide tarihinin» sonradan yazılıp yazılmadığının tespitinin mümkün olmadığı, davalılarca yapılan «yemin teklifinin» davacı tarafından eda edildiği, «yetkisiz temsilci» olan davalıların senet bedeli kadar «sebepsiz zenginleştikleri» gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
TTK.’nun 690. maddesinin yollamasıyla «bonolar» için de uygulanabilecek olan aynı Yasa'nın 590. maddesi uyarınca, «temsile» yetkili bulunmadığı halde bir şahsın temsilcisi sıfatiyle bir poliçeye imzasını koyan kimse, o poliçeden dolayı bizzat mesul olur.
Salahiyetini aşan «temsilci» için dahi hüküm böyledir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:yetkisiz temsil · keşide tarihi · yemin teklifi · yemin · bono · yetkisizlik kararı
Benzer bu karardaMahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, keşide tarihinde dava dışı şirketi «temsile» yetkili olmadıkları halde dava konusu «bononun» davalılarca düzenlendiği, davanın «zamanaşımı» süresi içinde açıldığı, Adli Tıp Kurumu incelemesinde de belirtildiği üzere «keşide tarihinin» sonradan yazılıp yazılmadığının tespitinin mümkün olmadığı, davalılarca yapılan «yemin teklifinin» davacı tarafından eda edildiği, «yetkisiz temsilci» olan davalıların senet bedeli kadar «sebepsiz zenginleştikleri» gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
TTK.’nun 690. maddesinin yollamasıyla «bonolar» için de uygulanabilecek olan aynı Yasa'nın 590. maddesi uyarınca, «temsile» yetkili bulunmadığı halde bir şahsın temsilcisi sıfatiyle bir poliçeye imzasını koyan kimse, o poliçeden dolayı bizzat mesul olur.
Dava konusu «bonoya» istinaden davalıların ancak TTK.’nun 590. maddesine göre sorumlu tutulabilmeleri mümkündür.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/3521 E. 2015/10734 K.
Ortak:zamanaşımı · zamanaşımı var
İncelediğiniz karardaMahkemece tarafların iddia ve savunmaları, delilleri davalının «zamanaşımı» savunması, davacı «ciranta» ...'ın aktif dava «ehliyeti» bulunup bulunmadığı TTK.
Benzer bu karardaYargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere, «zamanaşımı» hususunun hangi dönemde gerçekleştiğinin ve hangi dönem için tazminat talep edilebileceğinin bozma ilamına uyulması halinde mahkemece, 04.06.1958 gün ve 15/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre değerlendirilecek olmasına göre, davacı vekilinin HUMK’nın 440. maddesinde sayılan hallerden hiçbirini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteğinin reddi gerekir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/13408 E. 2012/4558 K.
Ortak:sebepsiz zenginleşme · çek · ibraz
İncelediğiniz karardaOysa, 14.10.2008 tarihli celsede «ibraz» edilen vekaletname uyarınca Av. ...'nin davacılar ... ve ... vekili olarak dava ve duruşmalara kabulüne karar verilmekle ve Dairemizin «geri çevirmesi» sonrası davacı ...'a ait 26.09.1997 tarihli vekaletname de ibraz edilmiş olmakla, artık davacı ... yönünden aktif dava «ehliyetinin» bulunmadığından söz etmek mümkün değildir.
Öte yandan, dava tarihinde yürürlükte olan 1086 Sayılı HUMK'nın 67. ve temyiz incelemesi sırasında yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nın 77. maddesinde vekaletnamenin «ibraz» edilmemesi durumunda avukata vekaletname sunmak üzere süre verileceği düzenlenmiş olup, mahkemece bu hususa dahi riayet edilmeden davacı ... yönünden «aktif husumet yokluğu» nedeniyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, mümeyyiz davacı ... yararına hükmün bozulması gerekmiştir.
2- Dava dilekçesinde açıkça davalının...Köyü Kalkınma Kooperatifi'ni tek başına «temsile» yetkili olmadığı halde Kooperatif adına tek başına «çek» keşide ettiği, bu nedenle «keşideci» Kooperatif'e yönelik icra takibinin iptal edildiği ve sonuç alınamadığı ileri sürülerek işbu dava açılmıştır.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davalı tarafın dava konusu «çek» nedeniyle TTK 644 maddesi uyarınca «sebepsiz zenginleşmediğine» dair delil «ibraz» edemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
2) Dava, TTK’nun 644. maddesi uyarınca «sebepsiz zenginleşmeye» dayalı alacak istemine ilişkindir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:temerrüt
Benzer bu karardaMahkemece yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilerek 5.000,00 TL’nin dava tarihinden itibaren % 70 oranında «temerrüt» faiziyle tahsiline karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/10963 E. , 2013/17447 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ SULH HUKUK MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen davada İmamoğlu Sulh Hukuk Mahkemesi’nce verilen 14/06/2011 tarih ve 2008/206-2011/197 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi taraf vekilleri tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacılar vekili, davalının...Köyü Kalkınma Koop. Başkanı olduğunu, yem alımı nedeniyle kendilerine 28.07.2004 tarihli çeki keşide ettiğini, kooperatif adına çek keşide ederken başkan ve iki üyenin imzası gerektiğini bildiği halde tek başına çeki düzenlediğini, yaptıkları takibin sonuçsuz kaldığını, haksız iktisaptan dolayı dava açma hakları bulunduğunu ileri sürerek, 5.000 TL'nin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacı ile aralarında temel borç ilişkisi bulunduğunu, TTK'nın 644. maddesine göre dava açılamayacağını, açılsa bile zamanaşımı süresinin dolduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, davacı ...'ın vekaletnamede isminin bulunmaması nedeniyle aktif dava ehliyetinin olmadığı, davacı ...'ın davalıdan 5.000 TL alacağı bulunduğu gerekçesiyle, davacı ... yönünden davanın kabulüne, 5.000 TL'nin davalıdan tahsiline, diğer davacı yönünden aktif husumetten davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, taraf vekilleri temyiz etmiştir.
1- Mahkemece davacı ... yönünden, vekaletnamede isminin yeralmadığı, aktif dava ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine, diğer davacı ... yönünden ise davanın kabulüne karar verilmiştir. Oysa, 14.10.2008 tarihli celsede ibraz edilen vekaletname uyarınca Av. ...'nin davacılar ... ve ... vekili olarak dava ve duruşmalara kabulüne karar verilmekle ve Dairemizin geri çevirmesi sonrası davacı ...'a ait 26.09.1997 tarihli vekaletname de ibraz edilmiş olmakla, artık davacı ... yönünden aktif dava ehliyetinin bulunmadığından söz etmek mümkün değildir.
Öte yandan, dava tarihinde yürürlükte olan 1086 Sayılı HUMK'nın 67. ve temyiz incelemesi sırasında yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nın 77. maddesinde vekaletnamenin ibraz edilmemesi durumunda avukata vekaletname sunmak üzere süre verileceği düzenlenmiş olup, mahkemece bu hususa dahi riayet edilmeden davacı ... yönünden aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi doğru olmamış, mümeyyiz davacı ... yararına hükmün bozulması gerekmiştir.
2- Dava dilekçesinde açıkça davalının...Köyü Kalkınma Kooperatifi'ni tek başına temsile yetkili olmadığı halde Kooperatif adına tek başına çek keşide ettiği, bu nedenle keşideci Kooperatif'e yönelik icra takibinin iptal edildiği ve sonuç alınamadığı ileri sürülerek işbu dava açılmıştır. Mahkemece dava, Mülga TTK. 644'ncü maddesine dayalı sebepsiz zenginleşme davası olarak değerlendirilmiş ve davacı ...'ın davasının kabulüne karar verilmiştir. Oysa 04.06.1958 tarih ve 1958/16-5 Sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nda da kabul edildiği gibi, taraflarca ileri sürülen iddia ve maddi olayların hukuki tasvifini yapmak mahkemeye ait olup hakim, olaya uygun yasa ve yasa maddelerini re'sen gözetmek, bulmak ve uygulamak zorundadır.
İddianın sürülüş şekline, davalının dava konusu çekin keşidecisinin Kooperatif olduğunu savunmasına göre, çeki dava dışı Kooperatif tüzel kişiliği adına imzalayan davalının sebepsiz zenginleştiğinden söz edilemeyeceğinden Mülga TTK. 644. maddesinin işbu davada uygulanması mümkün değildir. TTK'nun 590. maddesine göre, temsile yetkili olmadığı halde bir şahsın temsilcisi sıfatıyla bir poliçeye imzasını koyan kimse, o poliçeden dolayı bizzat mesul olur. Mahkemece tarafların iddia ve savunmaları, delilleri davalının zamanaşımı savunması, davacı ciranta ...'ın aktif dava ehliyeti bulunup bulunmadığı TTK. 590. madde kapsamında değerlendirilerek, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde, ...'ın davasının TTK.
644. maddesine göre kabulüne karar verilmesi doğru olmamış kararın davalı yararına bozulması gerekmiştir.
3- (2) nolu bentte yazılı bozma sebep ve şekline göre, davacı ... vekilinin yargılama giderine ilişkin temyiz itirazının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davacı ... yararına, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün davalı yararına BOZULMASINA, (3) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı ... vekilinin temyiz itirazının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz edenlere iadesine, 04.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1029813700 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz