Taşıma sözleşmesinden kaynaklanan tazminat

Bu itibarla, mahkemece taşıma konusunda uzman bilirkişiden rapor alınarak, davaya konu emtianın uygun şekilde ambalajlanıp ambalajlanmadığı, «hasarın» salt emtianın hatalı ambalajlamasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davalı «taşıyıcının» «nezaret borcu» kapsamında «müterafik kusuru» bulunup bulunmadığı belirlenerek, TTK'nun 880. maddesine göre emtianın «teslim» alındığı yerdeki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki farka göre tazminat tutarı hesaplanarak, TTK'nun 882. maddesi uyarınca taşıyıcının üst «sorumluluk sınırı» tespit edilerek, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

6102 Sayılı TTK'nun 862. maddesinde gönderenin, eşyayı «ziya» ve hasardan koruyacak ve «taşıyıcıya» zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorunda olduğu, 878. maddesinde ise gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlamanın «taşıyıcıyı sorumluluktan» kurtaracağı hususları düzenlenmiş olmakla birlikte, ambalajlama gönderene ait olsa bile taşıyıcının malın sağlam ve tam olarak «teslimi» sorumluluğu çerçevesinde gerek istifleme gerekse ambalaj itibariyle taşımaya uygunluğu noktasında denetleme görevi mevcuttur.

Şayet «hasar», salt emtianın ambalaj içine doğru ve sağlam yerleştirilmemesinden kaynaklanmış ise ambalaj içini kontrol imkanı olmayan hallerde «taşıyıcının» bir sorumluluğunun olmayacağı kuşkusuzdur.

Ancak, 6102 sayılı TTK'nin 880. maddesinde, tazminatın eşyanın taşınmak üzere «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanması gerektiği, 882. maddesinde «tam ziya» (tam kayıp) durumunda ödenecek tazminatın gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 özel çekme hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olduğu, 886. maddesinde de «taşıyıcının sorumluluk sınırlamalarından» yararlanamayacağı haller düzenlendiği anlaşılmaktadır. -/- Somut olayda, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, «hasara» uğrayan emtianın «poliçe limitini» aşmamak kaydıyla «fatura» bedeli üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş ise de, TTK'nin yukarıda belirtilen hükümlerine ilişkin bir değerlendirme yapılmamıştır.

Bu itibarla, mahkemece 6102 sayılı TTK'nin 886. maddesi uyarınca davalının «sorumluluk sınırlamalarından» yararlanıp yararlanamayacağı, davalının «sınırlı sorumluluğa» tabi olduğunun belirlenmesi halinde ise, davaya konu emtianın ağırlığının tespiti için taraf delillerinin «ibrazı» sağlanarak, gerektiğinde uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmak suretiyle, TTK'nin 880. maddesine göre taşınmak üzere «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerine göre tazminat tutarı hesaplanıp, TTK'nin 882. maddesi uyarınca «taşıyıcının» üst «sorumluluk sınırı» tespit edilerek neticesine göre bir karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın bu nedenlerle bozulmasını gerekmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; sigortalı olan emtiaların nakliyat sırasında davalılardan araç sürücüsü ...'ın tam «kusuru» ile tamamen hasarlandığı, dava konusu emtianın davacı şirketçe sigortalandığı, «hasarın» «teminat kapsamında» olduğu, davacı şirketin «sigorta teminatı» olan 16.616,81 TL'sini sigortalısına ödediği, TTK'nin 1472. maddesi uyarınca 16.616,81 TL'nin ödeme tarihi olan 01.08.2013 tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Ancak, 6102 sayılı TTK'nin 880. maddesinde, tazminatın eşyanın taşınmak üzere «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanması gerektiği, 882. maddesinde «tam ziya» (tam kayıp) durumunda ödenecek tazminatın gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 özel çekme hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olduğu, 886. maddesinde de «taşıyıcının sorumluluk sınırlamalarından» yararlanamayacağı haller düzenlendiği anlaşılmaktadır. -/- Somut olayda, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, «hasara» uğrayan emtianın «poliçe limitini» aşmamak kaydıyla «fatura» bedeli üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş ise de, TTK'nin yukarıda belirtilen hükümlerine ilişkin bir değerlendirme yapılmamıştır.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; sigortalı olan emtiaların nakliyat sırasında davalılardan araç sürücüsü ...'ın tam «kusuru» ile tamamen hasarlandığı, dava konusu emtianın davacı şirketçe sigortalandığı, «hasarın» «teminat kapsamında» olduğu, davacı şirketin «sigorta teminatı» olan 16.616,81 TL'sini sigortalısına ödediği, TTK'nin 1472. maddesi uyarınca 16.616,81 TL'nin ödeme tarihi olan 01.08.2013 tarihinden itibaren işleyecek «avans faizi» ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Bu itibarla, mahkemece 6102 sayılı TTK'nin 886. maddesi uyarınca davalının «sorumluluk sınırlamalarından» yararlanıp yararlanamayacağı, davalının «sınırlı sorumluluğa» tabi olduğunun belirlenmesi halinde ise, davaya konu emtianın ağırlığının tespiti için taraf delillerinin «ibrazı» sağlanarak, gerektiğinde uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmak suretiyle, TTK'nin 880. maddesine göre taşınmak üzere «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerine göre tazminat tutarı hesaplanıp, TTK'nin 882. maddesi uyarınca «taşıyıcının» üst «sorumluluk sınırı» tespit edilerek neticesine göre bir karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın bu nedenlerle bozulmasını gerekmiştir.

2- Dava, yurtiçi kara taşımacılığından kaynaklanan «hasar» bedelinin «rücuen tahsili» istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bu itibarla, mahkemece taşıma konusunda uzman bilirkişiden rapor alınarak, davaya konu emtianın uygun şekilde ambalajlanıp ambalajlanmadığı, «hasarın» salt emtianın hatalı ambalajlamasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davalı «taşıyıcının» «nezaret borcu» kapsamında «müterafik kusuru» bulunup bulunmadığı belirlenerek, TTK'nun 880. maddesine göre emtianın «teslim» alındığı yerdeki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki farka göre tazminat tutarı hesaplanarak, TTK'nun 882. maddesi uyarınca taşıyıcının üst «sorumluluk sınırı» tespit edilerek, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Şayet «hasar», salt emtianın ambalaj içine doğru ve sağlam yerleştirilmemesinden kaynaklanmış ise ambalaj içini kontrol imkanı olmayan hallerde «taşıyıcının» bir sorumluluğunun olmayacağı kuşkusuzdur.

Dava, taşımadan kaynaklanan tazminat istemine ilişkin olup, davalı taraf «hasarın» yetersiz ambalajlamadan kaynaklandığını, tazminatın taşıma öncesi değerle hasar sonrası değer arasındaki farka göre belirleneceğini savunmuş, mahkemece davalının «basiretli tacir» gibi uygun ambalajlama yapılıp yapılmadığını tespit etmesi, gerektiğinde hataları düzeltmesi gerektiği, emtianın davacı tarafından hatalı olarak ambalajlandığı sav …

Bu itibarla, mahkemece anılan yasal düzenlenme uyarınca «taşıyıcı» davalının taşıma sırasında oluşan hasardan sorumluluğu hususunda değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar vermek gerekirken «eksik incelemeye» dayalı, yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmadığından davalı şirket vekilinin karar düzeltme istemi yerinde görülmekle Dairemizin 08.02.2016 tarih ve 2015/15088 E …

2- Dava, taşımadan kaynaklanan «hasar» bedelinin rücuan tazmini istemine ilişkindir.

Ancak, dava konusu taşıma tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK’nın 882/1 madde ve fıkrasında ''Gönderinin tamamının «zıyaı» veya «hasarı» hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.'' hükmü düzenlenmiştir.

Ancak, dava konusu taşıma tarihinde yürürlükte bulunan 6102 sayılı TTK’nın 882/1 madde ve fıkrasında ''Gönderinin tamamının «zıyaı» veya «hasarı» hâlinde, 880 ve 881 inci maddeler uyarınca ödenecek tazminat, gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 Özel Çekme Hakkını karşılayan tutar ile sınırlıdır.'' hükmü düzenlenmiştir.

Bu itibarla, mahkemece taşıma konusunda uzman bilirkişiden rapor alınarak, davaya konu emtianın uygun şekilde ambalajlanıp ambalajlanmadığı, «hasarın» salt emtianın hatalı ambalajlamasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davalı «taşıyıcının» «nezaret borcu» kapsamında «müterafik kusuru» bulunup bulunmadığı belirlenerek, TTK'nun 880. maddesine göre emtianın «teslim» alındığı yerdeki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki farka göre tazminat tutarı hesaplanarak, TTK'nun 882. maddesi uyarınca taşıyıcının üst «sorumluluk sınırı» tespit edilerek, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

6102 Sayılı TTK'nun 862. maddesinde gönderenin, eşyayı «ziya» ve hasardan koruyacak ve «taşıyıcıya» zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorunda olduğu, 878. maddesinde ise gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlamanın «taşıyıcıyı sorumluluktan» kurtaracağı hususları düzenlenmiş olmakla birlikte, ambalajlama gönderene ait olsa bile taşıyıcının malın sağlam ve tam olarak «teslimi» sorumluluğu çerçevesinde gerek istifleme gerekse ambalaj itibariyle taşımaya uygunluğu noktasında denetleme görevi mevcuttur.

Şayet «hasar», salt emtianın ambalaj içine doğru ve sağlam yerleştirilmemesinden kaynaklanmış ise ambalaj içini kontrol imkanı olmayan hallerde «taşıyıcının» bir sorumluluğunun olmayacağı kuşkusuzdur.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacıya ait ... adet trafonun satın alındığı, davacıya «teslim» edilmek üzere davalı «taşıyıcı» tarafından satıcının adresinden teslim alındığı, «hasarın» taşıma sırasında meydana geldiği, hasarın oluşumunda yüklemeyi yapan dava dışı satıcı firmanın özensiz istifleme yapması, davalının da nezaret etme görevini yerine getirmediğinden %50 oranında kusurlu oldukları, dava konusu 18 adet trafoda meydana gelen hasar miktarının 31.558,39 TL olduğu, davacının «kusur» durumuna göre davalıdan talep edilebilecek tazminat miktarının ....779,20 TL olduğu, «ihbar olunan» dava dışı ...

Ancak, 6102 sayılı ...'nin 880. maddesinde, tazminatın eşyanın taşınmak üzere «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanması gerektiği, 882. maddesinde «tam ziya» (tam kayıp) durumunda ödenecek tazminatın gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 özel çekme hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olduğu, 886. maddesinde de «taşıyıcının sorumluluk sınırlamalarından» yararlanamayacağı hallerin düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, mahkemece 6102 sayılı ...'nin 886. maddesi uyarınca davalının «sorumluluk sınırlamalarından» yararlanıp yararlanamayacağı, davalının «sınırlı sorumluluğunda» olduğunun belirlenmesi halinde ise, davaya konu emtianın ağırlığının tespiti için taraf delillerinin «ibrazı» sağlanarak, gerektiğinde uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmak suretiyle, ...'nin 880. maddesine göre taşınmak üzere «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerine göre tazminat tutarı hesaplanıp, ...'nin 882. maddesi uyarınca «taşıyıcının» üst «sorumluluk sınırı» tespit edilerek neticesine göre bir karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın bu nedenlerle davalı yararına bozulması gerekmiştir.

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; davacıya ait ... adet trafonun satın alındığı, davacıya «teslim» edilmek üzere davalı «taşıyıcı» tarafından satıcının adresinden teslim alındığı, «hasarın» taşıma sırasında meydana geldiği, hasarın oluşumunda yüklemeyi yapan dava dışı satıcı firmanın özensiz istifleme yapması, davalının da nezaret etme görevini yerine getirmediğinden %50 oranında kusurlu oldukları, dava konusu 18 adet trafoda meydana gelen hasar miktarının 31.558,39 TL olduğu, davacının «kusur» durumuna göre davalıdan talep edilebilecek tazminat miktarının ....779,20 TL olduğu, «ihbar olunan» dava dışı ...

Sigorta A.Ş.’nin meydana gelen zararın poliçe «teminat kapsamı» dışında olması nedeniyle sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile ....779,20 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek «yasal faizi» ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Ancak, 6102 sayılı ...'nin 880. maddesinde, tazminatın eşyanın taşınmak üzere «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanması gerektiği, 882. maddesinde «tam ziya» (tam kayıp) durumunda ödenecek tazminatın gönderinin net olmayan ağırlığının her bir kilogramı için 8,33 özel çekme hakkını karşılayan tutar ile sınırlı olduğu, 886. maddesinde de «taşıyıcının sorumluluk sınırlamalarından» yararlanamayacağı hallerin düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, mahkemece 6102 sayılı ...'nin 886. maddesi uyarınca davalının «sorumluluk sınırlamalarından» yararlanıp yararlanamayacağı, davalının «sınırlı sorumluluğunda» olduğunun belirlenmesi halinde ise, davaya konu emtianın ağırlığının tespiti için taraf delillerinin «ibrazı» sağlanarak, gerektiğinde uzman bilirkişi heyetinden rapor alınmak suretiyle, ...'nin 880. maddesine göre taşınmak üzere «teslim» alındığı yer ve zamandaki değerine göre tazminat tutarı hesaplanıp, ...'nin 882. maddesi uyarınca «taşıyıcının» üst «sorumluluk sınırı» tespit edilerek neticesine göre bir karar verilmesi gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın bu nedenlerle davalı yararına bozulması gerekmiştir.

Bu itibarla, mahkemece taşıma konusunda uzman bilirkişiden rapor alınarak, davaya konu emtianın uygun şekilde ambalajlanıp ambalajlanmadığı, «hasarın» salt emtianın hatalı ambalajlamasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davalı «taşıyıcının» «nezaret borcu» kapsamında «müterafik kusuru» bulunup bulunmadığı belirlenerek, TTK'nun 880. maddesine göre emtianın «teslim» alındığı yerdeki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki farka göre tazminat tutarı hesaplanarak, TTK'nun 882. maddesi uyarınca taşıyıcının üst «sorumluluk sınırı» tespit edilerek, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, «eksik inceleme» ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

6102 Sayılı TTK'nun 862. maddesinde gönderenin, eşyayı «ziya» ve hasardan koruyacak ve «taşıyıcıya» zarar vermeyecek şekilde ambalajlamak zorunda olduğu, 878. maddesinde ise gönderen tarafından yapılan yetersiz ambalajlamanın «taşıyıcıyı sorumluluktan» kurtaracağı hususları düzenlenmiş olmakla birlikte, ambalajlama gönderene ait olsa bile taşıyıcının malın sağlam ve tam olarak «teslimi» sorumluluğu çerçevesinde gerek istifleme gerekse ambalaj itibariyle taşımaya uygunluğu noktasında denetleme görevi mevcuttur.

Şayet «hasar», salt emtianın ambalaj içine doğru ve sağlam yerleştirilmemesinden kaynaklanmış ise ambalaj içini kontrol imkanı olmayan hallerde «taşıyıcının» bir sorumluluğunun olmayacağı kuşkusuzdur.

880/2 gereğince “Eşyanın «hasara» uğraması halinde, onun taşınmak üzere «teslim» alındığı yer ve zamandaki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki fark tazmin edilir.” Davalılar malın tam «zayi» olmayıp hasara uğradığını ve taşınan emtianın sadece bir kısmının ambalajının, bir kısmının ise ana kolisinin hasar gördüğünü savunmuştur.

Dava, yurt içi taşımadan kaynaklanan ve «taşıma komisyoncusu» tarafından ödenen tazminatın «fiili taşıyıcıya» «rücu» istemine ilişkindir.

Bu durumda, davalıların sadece «hasar» tutarından sorumlu olduğu ve sorumluluğun da aynı Yasa’ nın 882.maddesi gereğince sınırlı olduğu gözetilerek uzman bilirkişiden davalıların sorumlu olduğu hasar tutarı konusunda rapor alınarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yetersiz ve yanılgılı değerlendirmeye dayalı rapora itibar edilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

Dava, yurt içi taşımadan kaynaklanan ve «taşıma komisyoncusu» tarafından ödenen tazminatın «fiili taşıyıcıya» «rücu» istemine ilişkindir.

Dosya münderecatından da taşınan emtianın davacı «komisyoncu» tarafından alınıp malın tam bedelinin «taşıtana» ödendiği tartışmasızdır.

880/2 gereğince “Eşyanın «hasara» uğraması halinde, onun taşınmak üzere «teslim» alındığı yer ve zamandaki hasarsız değeri ile hasarlı değeri arasındaki fark tazmin edilir.” Davalılar malın tam «zayi» olmayıp hasara uğradığını ve taşınan emtianın sadece bir kısmının ambalajının, bir kısmının ise ana kolisinin hasar gördüğünü savunmuştur.