Çek iptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2014/7763 E. 2014/14244 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
kıymetli evrak iptali↗ zayi nedeniyle çek iptali↗ kıymetli evrak↗ çek iptali↗ eş rızası↗ zayi↗ hamil↗ usulden reddi↗ hukuki yarar↗ çek↗ zamanaşımı↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre; dava konusu çeklerin kaybolup kaybolmadığı veya ne şekilde ve ne zaman, kimin elinde kaybolduğunun belli olmadığı gibi buna ilişkin belge ve delil de sunulmadığı, çeklerin tarihinin 2005 yılına ait olması nedeniyle iptal istemindeki hukuki yararın açıklanmadığı gerekçesiyle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla 757 ve devamındaki maddelerde (6762 sayılı TTK'nın 669 ve devamındaki maddeler) iradesi dışında çeki elinden çıkan hamilin mahkemeden zayi nedeniyle çekin iptaline karar verilmesini isteyebileceği hususu düzenlenmiştir. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Bununla birlikte senetteki hakkın zamanaşımına uğramış olması iptal kararı verilmesine engel değildir. Somut olayda; iptali istenen çeklerin rıza hilafına kaybedildiğinin ileri sürüldüğü ve zamanaşımına uğramış olsa dahi yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca iptal isteminde davacının hukuki yararı bulunduğu hususu gözetilerek, mahkemece işin esası incelenerek iptal kararı verilebilmesi için diğer şartların bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş; hükmün bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2011/3219 E. 2012/10195 K.
Ortak:zayi nedeniyle çek iptali · kıymetli evrak · çek iptali · zayi · çek · zamanaşımı · zamanaşımı var
İncelediğiniz karardaDava «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla 757 ve devamındaki maddelerde (6762 sayılı TTK'nın 669 ve devamındaki maddeler) iradesi dışında çeki elinden çıkan «hamilin» mahkemeden «zayi» nedeniyle çekin iptaline karar verilmesini isteyebileceği hususu düzenlenmiştir.
Zayi nedeniyle «kıymetli evrakın iptalini» isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia ve tüm kanıtlara göre davaya konu çekin 18.03.2008 tarihinde Yapı Kredi Bankası tarafından elektronik «takas» aracılığıyla «ibraz» edildiği ve «karşılıksız işlemine» tabi tutulduğu, çekin davacı Banka elindeyken kaybolduğu, ancak keşide tarihinden itibaren dava tarihine kadar 6 aydan fazla bir zaman geçmekle çekin zaman aşımına uğrayarak «çek» vasfını kaybettiği, TTK’nun 669 ve devamı maddeleri gereğince «zayi nedeniyle çek iptaline» ilişkin hükümlerin bu çek hakkında uygulanamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Mahkemece, çekin «zamanaşımı» nedeniyle «kıymetli evrak» niteliğini yitirdiği ve TTK’nun ilgili hükümleri nedeniyle iptali istenemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, TTK'nun 730/20 maddesi delaletiyle aynı Yasa'nın 669 ve devamı maddeleri uyarınca, işin mahiyeti icabı bir senedin iptaline karar verebilmek için, senedi «zayi» eden şahsın, yani iptal talebinde bulunan davacının, senette mündemiç hakkının ortadan kalkmamış olması gerekir.
Senetteki hakkın «zamanaşımına» uğramış bulunması iptal kararı verilmesini engellemez (Prof.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:karşılıksızdır işlemi · takas · ibraz
Benzer bu karardaMahkemece, iddia ve tüm kanıtlara göre davaya konu çekin 18.03.2008 tarihinde Yapı Kredi Bankası tarafından elektronik «takas» aracılığıyla «ibraz» edildiği ve «karşılıksız işlemine» tabi tutulduğu, çekin davacı Banka elindeyken kaybolduğu, ancak keşide tarihinden itibaren dava tarihine kadar 6 aydan fazla bir zaman geçmekle çekin zaman aşımına uğrayarak «çek» vasfını kaybettiği, TTK’nun 669 ve devamı maddeleri gereğince «zayi nedeniyle çek iptaline» ilişkin hükümlerin bu çek hakkında uygulanamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2014/7763 E. , 2014/14244 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İSTANBUL (KAPATILAN) ANADOLU 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 25/03/2014
NUMARASI 2014/106-2014/145
Hasımsız olarak görülen davada İstanbul (Kapatılan) Anadolu 20. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 25/03/2014 tarih ve 2014/106-2014/145 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin 2005 yılında inşaat şantiyesinde bulunan istinat duvarının yapımı için A. K. ile anlaştığını, bu iş için dava dışı M. Ş. G.ın keşide ettiği G. Bankası Kazasker Şubesi'nde bulunan hesabına bağlı 5 adet çeki ciro edip A. K.'a verdiğini, ayrıca dava dışı G.Sağlık Hiz. ve Yapı San. Tic. Ltd. Şti.'nce Garanti Bankası Kazasker Şubesi hesabına bağlı olarak müvekkiline keşide edilen 24 adet çeki ciro edip A.K.'a verdiğini, aralarında çıkan anlaşmazlık nedeniyle A. K.'ın çekleri müvekkiline iade ettiğini, müvekkilinin çeklerin muhatap bankaya iadesi için şirketine talimat vermesine karşın bilinmeyen nedenle çeklerin bankaya iade edilmediğini, muhatap banka nezdinde çeklerin açıkta olduğu gerekçesiyle çek asıllarının istenildiğini ileri sürerek TTK'nın 669 .
maddesi gereğince çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Mahkemece, iddia ve dosya kapsamına göre; dava konusu çeklerin kaybolup kaybolmadığı veya ne şekilde ve ne zaman, kimin elinde kaybolduğunun belli olmadığı gibi buna ilişkin belge ve delil de sunulmadığı, çeklerin tarihinin 2005 yılına ait olması nedeniyle iptal istemindeki hukuki yararın açıklanmadığı gerekçesiyle dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.
6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesinin yollamasıyla 757 ve devamındaki maddelerde (6762 sayılı TTK'nın 669 ve devamındaki maddeler) iradesi dışında çeki elinden çıkan hamilin mahkemeden zayi nedeniyle çekin iptaline karar verilmesini isteyebileceği hususu düzenlenmiştir. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de, senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Bununla birlikte senetteki hakkın zamanaşımına uğramış olması iptal kararı verilmesine engel değildir. Somut olayda; iptali istenen çeklerin rıza hilafına kaybedildiğinin ileri sürüldüğü ve zamanaşımına uğramış olsa dahi yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca iptal isteminde davacının hukuki yararı bulunduğu hususu gözetilerek, mahkemece işin esası incelenerek iptal kararı verilebilmesi için diğer şartların bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiş;
hükmün bu nedenle davacı yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 22/09/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/102128200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz