Çek İptali

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2014/11381 E. 2014/17990 K. ·

BozulduKesinlik belirsiz

★ Emsal

Mahkemenin nitelemesi:

Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
çekin istirdadı↗ faktoring sözleşmesi↗ zayi nedeniyle çek iptali↗ çek iptali davası↗ ciro silsilesi↗ faktoring↗ finansal kiralama↗ adi ortaklık↗ çek iptali↗ ciranta↗ irsaliye↗ hırsızlık↗ maddi hata↗ kambiyo senedi↗ eş rızası↗ ciro↗ zayi↗ iptal davası↗ istirdat↗ limited şirket↗ fatura↗ çek↗ eksik inceleme↗ ibraz↗ teslim↗ i̇i̇k 72/son↗

Gerekçe

Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).

Mahkemece, davacının işyerinde 21.01.2013 tarihinde hırsızlık olayı meydana gelip davacı tarafından zayi nedeniyle çek iptali davası açıldığı, F... Kiralama, Faktoring ve F... Şirketleri Kanunu'nun 9/2 maddesi gereğince faktoring şirketinin belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senedine dayalı olsa bile bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilmeyen alacaklar ile kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamayacağı ve tahsilini üstlenemeyeceğinin hükme bağlandığı, davalı tarafın çeki son ciro sahibi olan ... Ltd. Şti. ile yaptığı 22.11.2012 tarihli faktoring sözleşmesi ile sözleşme gereğince son ciro sahibi olan dava dışı ... Ltd. Şti.'nden teslim aldığı, dava konusu çek ile ... Ltd. Şti'nin davalı faktoring şirketine ibraz etmiş olduğu 12.12.2012 tarihli irsaliyeli faturanın incelenmesinde faturanın ... Badurlar İnşaat Adi Ortaklığı'na değil ... Badurlar İnş. San. Ltd. Şti. adına tanzim edildiğinin görüldüğü, ... Ltd. Şti.'nden önce ... Badurlar İnşaat Adi Ortaklığı'nın cirosu bulunduğu, bu durumda ciro silsilesinde tutarsızlık olduğu, çekteki ciro silsilesine bakıldığında davalı şirket tarafından bu çeke karşılık kesilen faturanın karşılaştırılması halinde bu durumun açıkça anlaşılabileceği, faktoring mevzuatı gereğince çekteki alacağı tevsik eden faturanın denetlenmesi gerektiği, davalı tarafça çek iktisabının finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketlerinin kuruluşu şeklindeki yönetmeliğine uygun yapılmadığı, bu durumda davalının çeki iktisapta ağır kusurlu bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, .... Bankası A.Ş'ye ait 20.05.2013 keşide tarihli 13.000 TL bedelli çekin istirdat talebi, icra dosyasına yapılan ödeme ile bedele dönüştüğünden ödenen 18.342.64 TL'nin 3.587.64 TL'sinin 01.08.2013 tarihinden 14.755 TL'sinin 18.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek talep gibi değişen oranlarda yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

Dava, rıza hilafına elden çıktığı iddia olunan çekin istirdatı, çekin tahsili halinde çek bedelinin ve çeke bağlı olarak tahsil edilen fer'ilerinin tahsili istemine ilişkin olup, mahkemece davalının çeki iktisapta ağır kusurlu olduğunun kabulü ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de, davalı vekili tarafından, ciro silsilesi incelendiğinde müvekkili şirket müşterisinin dava dışı ... Gıda İnş. Turizm Otomotiv Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. olduğu, onun da çeki ... İnş Adi Ortaklığı tarafından ciro yolu ile aldığı, alacağı tevsik eden faturanın ise müvekkilinin müşterisi dava dışı ... Gıda İnş. Turizm Otomotiv Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ....İnş. San. Ltd. Şti. adına düzenlendiği, ancak her iki şirketin (Adi Ortaklık-Ltd Şti) kayıtlı bulunduğu vergi dairesi ve vergi numarasının aynı olduğu, bu durumun faturadaki ... İnş San. Ltd. Şti. ibaresinin maddi bir hata sonucu yazıldığını gösterdiği savunulmuş olmasına göre, mahkemece yukarıda anılan şirketlerin ( ..İnşaat Adi Ortaklığı-faturada yazılı olan ...İnş. San. Ltd. Şti.) aynı şirket olup olmadıkları, adına fatura düzenlenen ... İnş. Ltd. Şti. ünvanlı ve ... İnşaat Adi Ortaklığı'ndan ayrıca bir limited şirket bulunup bulunmadığı, adına fatura düzenlenen şirketin ünvanında, faturada bir yazım hatası bulunup bulunmadığı hususları araştırılarak savunmanın değerlendirilip oluşacak sonuca göre bir karar vermek gerekirken eksik inceleme sonucu adına fatura düzenlenen şirket ile davacının cirantası ...Gıda İnş. Turizm Otomotiv Sanayi ve Tic. Ltd Şti'ne ciro eden adi ortaklığın farklı olduğu ve bu durumun ciro silsilesinin kopuk olduğunu gösterdiği ve davalının bunu denetlemediği gerekçesiyle davalının çeki iktisapda ağır kusurlu olduğu kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir.

Benzer Kararlar

Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.

İstirdat

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/14090 E. 2012/5078 K.

Ortak:ciro silsilesi · faktoring · finansal kiralama · ciro · istirdat · fatura · çek

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:çek istirdadı davası · çek istirdadı · imzaya itiraz · istirdat davası · yetkili hamil · lehdar · lehtar · hamil
İstirdat

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/14128 E. 2011/6549 K.

Ortak:faktoring · finansal kiralama · hırsızlık · istirdat · fatura · çek

Sonuç: 🔶 iki emsal

Farklı:kötüniyetli iktisap · çek istirdadı · kötüniyet

Karar metni

Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster

11. Hukuk Dairesi 2014/11381 E. , 2014/17990 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ 29/04/2014

NUMARASI 2013/224-2014/46

Taraflar arasında görülen davada İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 29/04/2014 tarih ve 2013/224-2014/46 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

Davacı vekili, keşideci ...İnşaat Gıda Tekstil San. Ltd. Şti. tarafından....Badurlar İnşaat Adi Ortaklığı lehine düzenlenen ve bu şirket tarafından cirolanmış olarak müvekkilince ticari bir faaliyet neticesi yapılan iş ve kesilen fatura karşılığı olarak alınan ve müvekkili şirketin defter kayıtlarında yer alan çekin hırsızlık sonucu müvekkilinin elinden çıktığını, açılan çek iptali davasında yargılama devam ederken davalı tarafça çekin bankaya ibraz edilerek icra takibine konu edildiğini, davalı tarafın çeki eline geçirmede ve bulundurmada kötü niyetli ve ağır kusurlu olduğunu, faktoring firmalarının mevzuat gereği diğer ticari firmalara nazaran daha geniş sorumluluklarının bulunduğunu, davalının çeki alırken muhatap bankayı araması ve çek hakkında bilgi alması gerektiğini ileri sürerek, ...

Bankası A.Ş., Ataköy Atrium Şubesine ait .. İnş. Gıda ve Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından keşide edilen 20.05.2013 tarih 13.000 TL bedelli çekin davalıdan alınarak müvekkiline iadesine, davalı tarafından çekin tahsil edilmesi halinde çek bedelinin ve çeke bağlı olarak tahsil edilen ferilerin davalıdan tahsiline, çek karşılığı tahsil edilen toplam 18.342,64 TL'nin tahsil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin iyi niyetli yetkili hamil sıfatı ile dava konusu çeki faktoring yönetmeliğine uygun olarak iktisap ettiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Ltd. Şti.'nden teslim aldığı, dava konusu çek ile ... Ltd. Şti'nin davalı faktoring şirketine ibraz etmiş olduğu 12.12.2012 tarihli irsaliyeli faturanın incelenmesinde faturanın ... Badurlar İnşaat Adi Ortaklığı'na değil ... Badurlar İnş. San. Ltd. Şti. adına tanzim edildiğinin görüldüğü, ... Ltd. Şti.'nden önce ... Badurlar İnşaat Adi Ortaklığı'nın cirosu bulunduğu, bu durumda ciro silsilesinde tutarsızlık olduğu, çekteki ciro silsilesine bakıldığında davalı şirket tarafından bu çeke karşılık kesilen faturanın karşılaştırılması halinde bu durumun açıkça anlaşılabileceği, faktoring mevzuatı gereğince çekteki alacağı tevsik eden faturanın denetlenmesi gerektiği, davalı tarafça çek iktisabının finansal kiralama, faktoring ve finansman şirketlerinin kuruluşu şeklindeki yönetmeliğine uygun yapılmadığı, bu durumda davalının çeki iktisapta ağır kusurlu bulunduğu gerekçesi ile davanın kabulüne, ....

Bankası A.Ş'ye ait 20.05.2013 keşide tarihli 13.000 TL bedelli çekin istirdat talebi, icra dosyasına yapılan ödeme ile bedele dönüştüğünden ödenen 18.342.64 TL'nin 3.587.64 TL'sinin 01.08.2013 tarihinden 14.755 TL'sinin 18.06.2013 tarihinden itibaren işleyecek talep gibi değişen oranlarda yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.

İnş San. Ltd. Şti. ibaresinin maddi bir hata sonucu yazıldığını gösterdiği savunulmuş olmasına göre, mahkemece yukarıda anılan şirketlerin ( ..İnşaat Adi Ortaklığı-faturada yazılı olan ...İnş. San. Ltd. Şti.) aynı şirket olup olmadıkları, adına fatura düzenlenen ... İnş. Ltd. Şti. ünvanlı ve ... İnşaat Adi Ortaklığı'ndan ayrıca bir limited şirket bulunup bulunmadığı, adına fatura düzenlenen şirketin ünvanında, faturada bir yazım hatası bulunup bulunmadığı hususları araştırılarak savunmanın değerlendirilip oluşacak sonuca göre bir karar vermek gerekirken eksik inceleme sonucu adına fatura düzenlenen şirket ile davacının cirantası ...Gıda İnş. Turizm Otomotiv Sanayi ve Tic. Ltd Şti'ne ciro eden adi ortaklığın farklı olduğu ve bu durumun ciro silsilesinin kopuk olduğunu gösterdiği ve davalının bunu denetlemediği gerekçesiyle davalının çeki iktisapda ağır kusurlu olduğu kabul edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün temyiz eden davalı yararına bozulması gerekmiştir.

SONUÇ

Yukarıda açıklanan nedenle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün temyiz eden davalı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edene iadesine, 19/11/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Kaynak: https://6102ttk.com/karar/102091600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz