YİDK kararının iptali | Marka hükümsüzlüğü

11. Hukuk Dairesi         2023/6503 E.  ,  2024/1655 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI 2021/270 Esas, 2022/52 Karar

Dilay Büyükçetin

DAVALILAR 1.... (TÜRKPATENT) vekili Avukat ...

2.... vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ

HÜKÜM

Kısmen kabul

KARAR DÜZELTME İSTEYEN Davacı vekili ile davalı ... vekili

Taraflar arasındaki TÜRKPATENT Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

Davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından Dairece verilen kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; kesinlik, süre ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, karar düzeltme dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin TÜRKPATENT tarafından tanınmış marka olduğu kabul edilen "TAÇ" markasının sahibi olduğunu, davalı ... şahısların bu markalar ile karıştırma ihtimali bulunacak derecede benzer nitelikteki “TACİM+şekil” ibaresini marka olarak tescil ettirmek üzere davalı TÜRKPATENT'e başvuruda bulunduğunu, davalı marka başvurusuna itiraz ettiklerini, ancak itirazlarının reddedildiğini, oysa markalar arasında ayırt edilemeyecek derecede benzerlik bulunduğunu, başvurunun emtia listesindeki mallar farklı dahi olsa, davacıya ait tanınmış markanın 556 sayılı Markaların Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin (556 sayılı KHK) 8 ... maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve 8 ...

maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca korunması gerektiğini, bu nedenle davaya konu kararın hukuka aykırı olduğunu iddia ederek YİDK kararının iptaline ve davalı markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; davalı başvurusu ile davacı markaları arasında işaret ve kapsamlarındaki mal/hizmetler bakımından benzerlik bulunmadığını, karıştırılma ihtimalinden de söz edilemeyeceğini, tanınmışlık nedeniyle farklı mallar bakımından marka başvurusunun reddedilebilmesi için 556 sayılı KHK’nın 8 ... maddesinin dördüncü fıkrasında aranan koşulların somut olayda gerçekleşmediğini, "TAÇ" markasının perde ve benzeri ürünlerde bilinen bir marka olsa da davalı başvurunun emtia listesindeki malların tamamen farklı bir tüketici kitlesine hitap ettiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin markasının sadece "Taç" ibaresi olmadığını, logo, renklendirme ve yazı şekli ile de ön plana çıktığını, davacı markaları ile iltibasa neden olacak derecede benzer olmadığını, davalı markasının davacının iddia ettiği gibi "benim tacım" anlamına gelmediğini, "Tacim" sözcüğünün davalının vefat etmiş oğlunun ismi olduğunu, ayrıca "noktalama, noktalatma" anlamına geldiğini, karıştırılma ihtimali olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda davacı tarafından “taç” markasının tanınmışlığını ispata yönelik delillerden TÜRKPATENT tanınmış marka kararı, gazete ve dergilerde çıkan haberlere ilişkin dokümanlar, 2004, 2005, 2007, 2008, 2011, 2012 yıllarındaki çeşitli basın yansımaları, reklam harcamalarını gösterir faturalar, davacıya ait faaliyet raporu, 2003 ve 2004 yıllarındaki medya değerlendirme raporları, ihracat yapılan ülkelerin listesi, TSE belgeleri, Taç markalı ürünlerin yurt içi ve dışı satış mağazalarının listesi birlikte değerlendirildiğinde, “TAÇ” markasının “ev tekstili” sektöründe tanınmış marka olduğunun tespit edildiği, markanın itibarından haksız yararlanmadan bahsedilebilmesi için her şeyden önce imaj transferinin gerçekleşmesi gerektiği, imaj transferi, tanınmış markanın özdeş veya benzerinin, farklı mal ve hizmetlerde kullanılması suretiyle tüketicinin markanın imajı ile ilgili olumlu düşüncelerinin, ikinci markanın kullanılacağı ürünlere aktarılması ve bu suretle satışların artırılması stratejisi olduğu, farklı kategorilerdeki ürünler ile ilgili izlenimlerin karşılıklı transfer edilmesi ve güçlendirilmesi olduğu, tanınmış markanın tüketici zihninde oluşan olumlu çağrışımlar, bu markanın özdeşi veya benzerinin kullanılması suretiyle sonradan oluşturulmuş markanın ilgili olduğu ürünlere aktarılabilir olması gerektiği, bu şekilde tanınmış markanın itibarının istismarından söz edilebileceğini, ancak bu tür durumlarda tanınmış markaya ait imaj, istismar eden tarafından ekonomik açıdan kendi lehine haksız yere değerlendirileceğini ve ekonomik menfaatin sağlanmış olacağını, dava konusu olayda imaj transferi şartının gerçekleşmesi, ev tekstili sektöründe tanınmış bir marka olan TAÇ markası emtiaları kapsamında değerlendirildiğinde;

08. emtia grubunun bir kısmı olan "Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri” 11. emtia grubunun bir kısmı olan “Tıbbi amaçlı olmayan elektrikli alt yaygıları ve elektrikli battaniyeler, ısıtıcı yastıklar” 21. emtia grubunun bir kısmı olan "bu sınıfa dahil elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri, kap-kacak” 35.08'in bir kısmı olan "Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri; bu sınıfa dahil elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri, kap-kacak' ile “Tıbbi amaçlı olmayan elektrikli alt yaygıları ve elektrikli battaniyeler, ısıtıcı yastıklar için imaj transferinin mümkün görüldüğü kanaatine varıldığı, zira tekstil alanında tanınmış olan davacı Taç markasının aynı zamanda mutfak gereçleri de sattığı, bu yüzden markalar arasındaki benzerlik düzeyi ve davacı markasının tanınmışlığı bu şekilde bir imaj transferine oldukça uygun olduğunun düşünüldüğü, açıklanan emtia ve hizmetler dışında kalan 08, 09, 11, 16, 19, 21, 35, 36, 37 ve 39.

sınıflarda yer ... diğer emtia ve hizmetler için bir imaj transferinin söz konusu olamayacağı kanaatine varıldığı, söz konu emtia ve hizmetlerin hem dağıtım kanalları hem de tüketici grubu ve satın alma davranışları birbirinden farklı olduğundan ve davacı tarafça bu emtia ve hizmetlerde de imaj transferinin nasıl mümkün olduğuna dair somut bir delil sunulmadığı da dikkate alındığında bu emtia ve hizmetler açısından imaj transferinin söz konusu olamayacağı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile TÜRKPATENT YİDK’nın 2014-M-5174 sayılı kararının 08. emtia grubunun bir kısmı olan "Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri’’ 9.

sınıf "Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar." 11. sınıf “Tıbbi amaçlı olmayan elektrikli alt yaygıları ve elektrikli battaniyeler, ısıtıcı yastıklar” 16. sınıf “Kağıt, karton (mukavva) ve bunlardan yapılmış ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç). Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı evraklar; basılı yayınlar, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, (pullar). Kırtasiye, büro, eğitim ve öğretim malzemeleri (mobilyalar ve cihazlar hariç).

Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar.” 21. sınıf ‘’bu sınıfa dahil elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri, kap-kacak’’ 35. sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar. Tıbbi amaçlı olmayan elektrikli alt yaygıları ve elektrikli battaniyeler, ısıtıcı yastıklar.

. Kağıt, karton (mukavva) ve bunlardan yapılmış ürünler (kırtasiye amaçlı ürünler hariç). Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı evraklar; basılı yayınlar, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, (pullar). Kırtasiye, büro, eğitim ve öğretim malzemeleri (mobilyalar ve cihazlar hariç). Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar. Bu sınıfa dahil elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri, kap-kacak. malların bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)." 37. sınıf “Mobilyalara ilişkin döşeme, tamir, restorasyon hizmetleri.” emtiaları ile sınırlı olarak kısmen iptaline, 2012/51838 sayılı markanın 08.

emtia grubunun bir kısmı olan "Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri’’ 9. sınıf "Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar; manyetik/optik okuyuculu kartlar." 11. sınıf “Tıbbi amaçlı olmayan elektrikli alt yaygıları ve elektrikli battaniyeler, ısıtıcı yastıklar” 16. sınıf “Kağıt, karton (mukavva) ve bunlardan yapılmış ürünler ( kırtasiye amaçlı ürünler hariç). Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri.

Basılı evraklar; basılı yayınlar, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, (pullar). Kırtasiye, büro, eğitim ve öğretim malzemeleri (mobilyalar ve cihazlar hariç). Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar.” 21. sınıf ‘’bu sınıfa dahil elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri, kap-kacak’’ 35. sınıf "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Değerli madenlerden olanlar dahil çatallar, kaşıklar, bıçaklar ve kesme, doğrama, soyma amaçlı elektrikli olmayan kesici mutfak aletleri. Manyetik, optik kayıt taşıyıcılar ve bunlara kaydedilmiş bilgisayar programları ve yazılımları; bilgisayar ağları vasıtasıyla indirilebilen ve manyetik ve optik ortamlara kayıt edilebilen elektronik yayınlar;

manyetik/optik okuyuculu kartlar. Tıbbi amaçlı olmayan elektrikli alt yaygıları ve elektrikli battaniyeler, ısıtıcı yastıklar. Kağıt, karton (mukavva) ve bunlardan yapılmış ürünler ( kırtasiye amaçlı ürünler hariç). Plastik malzemeden mamul ambalajlama ve sarma malzemeleri. Matbaa ve ciltleme malzemeleri. Basılı evraklar; basılı yayınlar, takvimler, posterler, fotoğraflar, afişler, tablolar, çıkartmalar, (pullar). Kırtasiye, büro, eğitim ve öğretim malzemeleri (mobilyalar ve cihazlar hariç). Büro makineleri. Badana ve boya işleri için fırçalar ve rulolar. Bu sınıfa dahil elektrikle çalışmayan ev ve mutfak gereçleri, kap-kacak. malların bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)." 37.

sınıf “Mobilyalara ilişkin döşeme, tamir, restorasyon hizmetleri.” emtialar ile sınırlı olarak kısmen hükümsüzlüğüne ve sicilden terkinine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuran

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Yargıtay Kararı

Dairenin 08.05.2023 tarih, 2022/3132 E. ve 2023/2761 K. sayılı kararı ile Mahkeme kararının onanmasına karar verilmiştir.

V. KARAR DÜZELTME

A. Karar Düzeltme Yoluna Başvuran

Dairenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı ... vekili karar düzeltme isteminde bulunmuştur.

B. Karar Düzeltme Sebepleri

1.Davacı vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle; kısmi kabul kararının onanmasına karar verilmesi, kısmi redde konu emtialar bakımından da davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, 556 sayılı KHK'nın 8 ... maddesinin dördüncü fıkrasında belirtilen markanın ayırt edici karakterinin ya da itibarının istismar edilmesi için mal ve hizmetlerin teknik anlamda birbirine yakın olmasının gerekmediğini, markanın imajına uygun nitelikte olmasının yeterli görüldüğünü, bilirkişilerin tanınmışlığın farklı sektörler için herhangi bir etki yaratmayacağı görüşü Mahkeme tarafından kabul edilmiş ise de, dava konusu marka ile davacı markalarının birebir aynı ve çok benzer sınıflarda tescilli olduğunu, bilirkişi raporuna ciddi itirazlarının değerlendirilmeden karar verildiğini belirterek Mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

2.Davalı ... vekili karar düzeltme dilekçesinde özetle; Mahkemece dava konusu markalar arasında benzerlik değerlendirmesine hiçbir şekilde yer verilmeden yalnızca taraflara ait markaların mal ve hizmet benzerliği konusunda değerlendirme yapılmasının hatalı olduğunu, Mahkemenin imaj transferi değerlendirmesinin kabulünün mümkün olmadığını, uyuşmazlık konusu markaların benzer olmaması ve markalar arasında karıştırılma ihtimalinin bulunmamasının yanı sıra ortalama tüketici sınıfının markalar arasında bağlantı kurmayacağını, dolayısıyla davacı yan markasının imajının herhangi bir şekilde müvekkilinin markasının varlığından etkilenmeyeceğinin gayet açık olduğunu, öncelikle davaya konu markaların isimlerine anlam bakımından bakıldığında markalar arası iltibasa yol açabilecek nitelikte bir benzerliğin bulunmadığı görülebileceğini, "TACİM" her şeyden önce müvekkilinin vefat etmiş oğlunun ismi olduğunu ve bu sebeple marka olarak oğlunun adını yaşatmak istediğini, kelime anlamının ise "Noktalama, Noktalatma" olduğunu, davaya konu markalar arasında bir iltibas, ilişkilendirilme, karıştırılabilme ihtimalinin mevcut olmadığını ve neticeten tüm emtia ve hizmetler bakımından imaj transferinin söz konusu olmayacağını, dosyadaki bilirkişi ...

raporunda da belirtildiği üzere, markanın itibarından haksız yararlanmadan söz edilebilmesi için her şeyden önce imaj transferinin gerçekleşmesi gerektiğini, imaj transferi için ise ortada tanınmış markanın özdeş veya benzerinin bulunması gerektiğini, bu yönüyle huzurdaki dosyaya bakıldığında benzerlik, iltibas, ilişkilendirilme, karıştırılabilme ihtimalleri taşımayan markaların sadece aynı sınıfta tescil edilmiş emtia ve hizmetlerinin bulunmasından ötürü imaj transferinin gerçekleştiği sonucuna ulaşılamayacağını, ayrıca davacının üçüncü bir şahsa karşı huzurdaki dava ile benzer konuda açtığı davanın yargılaması sonucunda Yargıtay 11. Hukuk Dairesince verilen 05.12.2019 tarih ve 2019/584 E., 2019/7882 K.

sayılı kararında "...davacının markalarının "TAÇ" ibareli olduğu, asıl ve ayırt edici unsurunun da "TAÇ" sözcüğünden oluştuğu, davalının başvurusuna konu işaretin de "SOFRALARINIZI TAÇLANDIRIYORUZ" ibare ve biçimli olduğu, davalının başvurusunun 8 ve 21. sınıf ürünleri için tescilinin, davacıya ait tekstil ürünleri sektöründe belli bir tanınmışlık yahut bilinirlik elde etmiş markanın itibarından haksız biçimde yararlanma sağlayabileceğinin düşünülmesinin olanaksız olduğu..." şeklinde hüküm tesis edildiğini, işbu kararın bu dosya açısından emsal görülmesini talep ettiklerini, Mahkemece tarafların yapmış olduğu yargılama giderlerinin hesaplanması hususunda hataya düşüldüğünü belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Dava, YİDK kararının iptali ve marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 440 ıncı ve 442 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

Dosyadaki yazılara, Mahkeme kararında belirtilip Yargıtay ilamında benimsenen gerektirici sebeplere göre davacı vekili ile davalı ... vekilinin 1086 sayılı Kanun’un 440 ıncı maddesinde sayılan hâllerden hiçbirisini ihtiva etmeyen karar düzeltme isteminin reddi gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı vekili ile davalı ... vekilinin vekilinin karar düzeltme isteminin 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesi gereğince REDDİNE,

Aşağıda yazılı bakiye 328,85 TL karar düzeltme ret harcının ve 3506 sayılı Yasa ile değiştirilen 1086 sayılı Kanun'un 442 nci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca takdiren 2.505,00 TL para cezasının karar düzeltme isteyenlerden ayrı ayrı alınarak Hazine'ye gelir kaydedilmesine,

29.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.