Tespit | Alacak
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/8224 E. 2014/13645 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Usul tespitleri
- Dava şartı
- dava şartı
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
cebri icra tehdidi↗ taşıma işleri komisyoncusu↗ alt taşıyan↗ cebri icra↗ alt taşıyıcı↗ izafeten dava↗ rücuan tazminat↗ istifa↗ acentelik↗ komisyon↗ taşıyıcı↗ hukuki yarar↗ taşıyan↗ menfi tespit↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının 6762 sayılı TTK'nın 814/2. maddesi uyarınca taşıyan olduğu, emtianın konteyner üzerine başka malın istif edilmesinden dolayı hasarlandığı, davacının zarardan sorumlu bulunduğu, davalı CMA firmasının ise olayda alt taşıyan olduğu, cebri icra tehdidi altında ödemenin davalı sigorta şirketine yapıldığı, davalı CMA firmasına davacının ödemede bulunmadığı, menfi tespit davasının alacaklıya karşı açılabileceği, işbu davaya açmakta hukuki yarar olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, asıl ve birleşen davada davacı vekili ve birleşen davada davalı CMA CGM SA Şirketine İzafeten davalı Ş.Ekspres Vapur Acentesi A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
1-Davacı vekili, müvekkilinin taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, davalı sigorta şirketine cebri icra tehdidi altında ödeme yaptıklarını, taşımadan kaynaklı borçları bulunmadığını, diğer davalı CMA CGM SA firmasının ise taşıyıcı olduğunu, bu firmadan rücuan tazminat talep ettiklerini ileri sürerek, işbu davayı açmış olup, mahkemece buna rağmen davacı ile alt taşıyıcı CMA CGM SA firması arasındaki talep menfi tespit olarak değerlendirilmek suretiyle, davacının alt taşıyıcıya herhangi bir ödeme yapmadığı, alt taşıyıcı hakkında dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı yönündeki gerekçesi yerinde değildir.
Bu itibarla, mahkemece davacı ile davalı CMA CGM SA arasındaki davanın rücuan tazminat istemine ilişkin olduğu kabul edilerek, tarafların hukuki durumunun buna göre değerlendirilerek, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yanılgılı değerlendirmelerle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
2-Bozma neden ve şekline göre, davalı CMA CGM SA vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2023/549 E. 2024/4653 K.
Ortak:taşıma işleri komisyoncusu · izafeten dava · acentelik · komisyon · taşıyıcı · taşıyan · dava şartı
İncelediğiniz kararda1-Davacı vekili, müvekkilinin «taşıma işleri komisyoncusu» olduğunu, davalı sigorta şirketine «cebri icra tehdidi» altında ödeme yaptıklarını, taşımadan kaynaklı borçları bulunmadığını, diğer davalı CMA CGM SA firmasının ise «taşıyıcı» olduğunu, bu firmadan «rücuan tazminat» talep ettiklerini ileri sürerek, işbu davayı açmış olup, mahkemece buna rağmen davacı ile «alt taşıyıcı» CMA CGM SA firması arasındaki talep «menfi tespit» olarak değerlendirilmek suretiyle, davacının alt taşıyıcıya herhangi bir ödeme yapmadığı, alt taşıyıcı hakkında dava açmakta «hukuki yararı» bulunmadığı yönündeki gerekçesi yerinde değildir.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının 6762 sayılı TTK'nın 814/2. maddesi uyarınca «taşıyan» olduğu, emtianın konteyner üzerine başka malın «istif» edilmesinden dolayı hasarlandığı, davacının zarardan sorumlu bulunduğu, davalı CMA firmasının ise olayda «alt taşıyan» olduğu, «cebri icra tehdidi» altında ödemenin davalı sigorta şirketine yapıldığı, davalı CMA firmasına davacının ödemede bulunmadığı, «menfi tespit» davasının alacaklıya karşı açılabileceği, işbu davaya açmakta «hukuki yarar» olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Benzer bu kararda" «kaydı» ile «taşıyan» adına «acentesi» tarafından imzalandığı, «taşıma işleri komisyoncusu» sıfatına haiz Esna Uluslararası Taşımacılık adına düzenlenen «navlun faturasının» ise «fiili taşıyan» CMA CGM S.A. tarafından düzenlendiği, 6102 sayılı Kanun'un 105 inci maddesinde "acentenin aracılık ettiği «sözleşmelerden doğan» uyuşmazlıklardan dolayı «acente» tarafından müvekkili adına dava açılabileceği gibi kendisine karşı da aynı sıfatla dava yöneltilebileceği" hükmünün düzenlendiği, anılan yasa maddesine göre acenteye karşı «izafeten» dava yöneltilebilecek olmasına rağmen doğrudan dava açılmasının mümkün olmadığı, davalının taşıma işini üstlendiğine dair başkaca bir delilin de sunulmadığı, bu haliyle davalının pasif dava «ehliyetinin» bulunmadığı gerekçesiyle davanın «pasif husumet yokluğu» nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşımaya ilişkin olarak «taşıyan» sıfatıyla CMA CGM S.A tarafından 11.01.2020 tarihli «konişmento» düzenlendiği, konişmentonun «acente» sıfatıyla davalı CMA CGM Deniz Acenteliği A.Ş. tarafından imzalandığı, dosya içerisinde bulunan «navlun faturası» incelendiğinde, «taşıma işleri komisyoncusu» sıfatına haiz Esna Uluslararası Taşımacılık adına düzenlenen navlun faturasının «fiili taşıyan» CMA CGM S.A. tarafından düzenlendiği, somut olay bakımından «taşıyıcının» CMA CGM S.A olduğu, davalının ise taşıyıcı CMA CGM şirketinin «acentesi» olduğu, davalının, taşıma işini kendi adı ve namına üstlenmediği, dolayısıyla davalı CMA CGM Deniz Acenteliği A.Ş.' nin «taşıyan sıfatını» haiz olmadığı, 6102 sayılı Kanun'un 105 inci maddesinin ikinci fıkrasında '' «acentelik sözleşmesinden doğan» uyuşmazlıklardan dolayı acentenin müvekkili adına dava açabileceği, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabileceği'' hükmünün düzenlendiği, eldeki davanın ise acente davalı CMA CGM Deniz Acenteliği A.Ş.' karşı açıldığı, TTK 105 inci maddeye göre acentaya doğrudan dava açılamayacağından davalının «pasif husumeti» olmadığından mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
… mesinin usule aykırı olduğunu, dava dilekçesinde belirtilen ve celbi gereken delillerin tamamlanmadığını, gelen cevaplara beyanda bulunmak üzere süre verilmediğini, «konişmentonun» signed for the carrier CMA CGM S.A «kaydı» ile «taşıyan» adına «acentesi» imzalandığına ve bu acentenin de davalı şirket olduğuna dair tespitlerinin hatalı olduğunu, anılan konişmentoda imzası olan acentenin davalı CMA CGM DENİZ ACENTELİĞİ AŞ değil tercüme evrakından da görüldüğü üzere CMA CGM SHIPPING AGENCY J.S.C. unvanlı bir başka şirket olduğunu, «navlun faturasının» CMA CGM SA tarafından kesilmişse de «akdi taşıyıcının» davalı CMA CGM DENİZ ACENTELİĞİ A.Ş. olduğunu ve sigortalının taşıma öncesi ve sonrası ve hatta «hasar» sonrası «ihbar» ve «ihtarını» da davalı şirketle yaptığını, müvekkilinin sigortalısı ...
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:akdi taşıyıcı · fiili taşıyan · taşıyan sıfatı · hasar ihbarı · navlun faturası · taşıyanın sorumluluğu · eksper raporu · konişmento
Benzer bu karardaGerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşımaya ilişkin olarak «taşıyan» sıfatıyla CMA CGM S.A tarafından 11.01.2020 tarihli «konişmento» düzenlendiği, konişmentonun «acente» sıfatıyla davalı CMA CGM Deniz Acenteliği A.Ş. tarafından imzalandığı, dosya içerisinde bulunan «navlun faturası» incelendiğinde, «taşıma işleri komisyoncusu» sıfatına haiz Esna Uluslararası Taşımacılık adına düzenlenen navlun faturasının «fiili taşıyan» CMA CGM S.A. tarafından düzenlendiği, somut olay bakımından «taşıyıcının» CMA CGM S.A olduğu, davalının ise taşıyıcı CMA CGM şirketinin «acentesi» olduğu, davalının, taşıma işini kendi adı ve namına üstlenmediği, dolayısıyla davalı CMA CGM Deniz Acenteliği A.Ş.' nin «taşıyan sıfatını» haiz olmadığı, 6102 sayılı Kanun'un 105 inci maddesinin ikinci fıkrasında '' «acentelik sözleşmesinden doğan» uyuşmazlıklardan dolayı acentenin müvekkili adına dava açabileceği, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabileceği'' hükmünün düzenlendiği, eldeki davanın ise acente davalı CMA CGM Deniz Acenteliği A.Ş.' karşı açıldığı, TTK 105 inci maddeye göre acentaya doğrudan dava açılamayacağından davalının «pasif husumeti» olmadığından mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
… mesinin usule aykırı olduğunu, dava dilekçesinde belirtilen ve celbi gereken delillerin tamamlanmadığını, gelen cevaplara beyanda bulunmak üzere süre verilmediğini, «konişmentonun» signed for the carrier CMA CGM S.A «kaydı» ile «taşıyan» adına «acentesi» imzalandığına ve bu acentenin de davalı şirket olduğuna dair tespitlerinin hatalı olduğunu, anılan konişmentoda imzası olan acentenin davalı CMA CGM DENİZ ACENTELİĞİ AŞ değil tercüme evrakından da görüldüğü üzere CMA CGM SHIPPING AGENCY J.S.C. unvanlı bir başka şirket olduğunu, «navlun faturasının» CMA CGM SA tarafından kesilmişse de «akdi taşıyıcının» davalı CMA CGM DENİZ ACENTELİĞİ A.Ş. olduğunu ve sigortalının taşıma öncesi ve sonrası ve hatta «hasar» sonrası «ihbar» ve «ihtarını» da davalı şirketle yaptığını, müvekkilinin sigortalısı ...
… n incelemede e 2.500 çuval emtiadan 736 çuval un emtiasının hasarsız, bakiye 1.764 çuval un emtiasının ise bozulmuş (tamamen hasarlı) olduğu Madagascar ülkesi resmi «görevlileri» ve yetkilileri tarafından tespit edildiğini ve bu bozuk unlar aynı resmi makamlarca tutanakla imha edildiğini, sigortalının «hasar ihbarı» ve tazminat talebi üzerine müvekkilince 40102000239 no.lu hasar dosyası açılarak bağımsız sigorta «ekspertiz raporu» alındığını, 26.11.2020 tarihli, 108/20 no.lu bağımsız sigorta Ekspertiz raporunda da sigortalıya ödenmesi gereken hasar tazminatı 35.744,78 USD olarak hesaplandığını, ekspertiz raporuyla belirlenmiş olan 35.744,78 USD «sigorta tazminatı» müvekkilince sigortalıya 09.12.2020 tarihinde Swift ile ödendiğini, böylece müvekkilinin 6100 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1472 nci maddesinin birinci fıkrasındaki " Kanuni Halefiyet " gereğince sigortalının yerine geçerek alacaklı davacı sıfatını elde ettiğini, davalı aleyhinde sigortalıya ödenen 35.744,78 USD'nin «rücu» ihbar tarihindeki TL karşılığı olan 279.620,69 TL «asıl alacak» ve «işlemiş faizi» toplam 280.463,38 TL üzerinden icra takibi açıldığını, borçlu davalı yasal sürede itiraz ettiği için takibin durduğunu ileri sürerek icra dosyasına yapılan itirazı …
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin «acenteliğini» yaptığı «taşıyan» CMA CGM S.A. tarafından dava konusu taşıma ile ilgili olarak düzenlenmiş olan «konişmentolarda», “işbu konişmento tahtında taşıyana karşı doğan tüm talepler ve uyuşmazlıkların Marsilya Ticaret Mahkemeleri tarafından başkaca hiçbir ülke mahkemesinin yetkisi olmaksızın «münhasıran» çözüme kavuşturulacağı” öngörüldüğünü, Marsilya Mahkemelerinin münhasır «yetkisinin» kabul edildiğini, aktif ve «pasif husumet yokluğu» nedeniyle davanın reddi gerektiğini, usulüne uygun olarak taşıyan veya taşıyanın tahliye limanı acentesine «hasar» ihbarında bulunulduğunun ispat edilemediğini, hasarın ne zaman ve nasıl meydana geldiğine ilişkin bir tespit olmadığını, hasarın, deniz yolu ile taşıma sırasında ve «taşıyanın sorumlu» olduğu sebeplerden dolayı meydana geldiğini gösteren bir belge olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/8224 E. , 2014/13645 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ İSTANBUL (KAPATILAN) 51. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ 13/12/2012
NUMARASI 2010/622-2012/251
Taraflar arasında görülen davada İstanbul (Kapatılan) 51. Asliye Ticaret Mahkemesi’nce verilen 13.12.2012 tarih ve 2010/622-2012/251 sayılı kararın duruşmalı olarak incelenmesi asıl ve birleşen davada davacı vekili ve birleşen davada davalı C. Cgm Sa Şirketine İzafeten Türkiye Temsilcisi ve Acentesi Şark Ekspres Vapur Acentesi A.Ş. vekili tarafından istenmiş olup, duruşma için belirlenen 04.09.2014 günü başkaca gelen olmadığı yoklama ile anlaşılıp hazır bulunan asıl ve birleşen davada davacı vekili Av. N.. D.. dinlenildikten sonra duruşmalı işlerin yoğunluğu ve süre darlığından ötürü işin incelenerek karara bağlanması ileriye bırakıldı. Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlenildikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, davalılardan Koç Allianz A.Ş'nin başlattığı ilamsız takip sonrasında müvekkilinin borçlu olmadığı 13.500 TL'yi icra tehdidi altında ödemek zorunda kaldığını, taşıma işleri organizatörlüğü ve/veya taşıma işleri komisyonculuğu yapan müvekkili şirketin anılan davalının sigortalısına karşı taşıma yükümlülüğü altına girmediğini, konşimentodan da anlaşılacağı üzere taşıyanın CMA CGM The Frenc Line olduğunu, iddia edilen hasarlardan müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek, müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine, anılan meblağın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davalı C. CGM SA Şirketine […]Ekspres Vapur Acentesi A.Ş. vekili, olayda sorumlulukları bulunmadığını, sigorta firmasına yapılan ödeme nedeniyle müvekkili hakkında istirdat davası açılamayacağını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı sigorta şirketi vekili, davacının taşıma komisyoncusu olarak taşıyıcı gibi emtiada meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının 6762 sayılı TTK'nın 814/2. maddesi uyarınca taşıyan olduğu, emtianın konteyner üzerine başka malın istif edilmesinden dolayı hasarlandığı, davacının zarardan sorumlu bulunduğu, davalı CMA firmasının ise olayda alt taşıyan olduğu, cebri icra tehdidi altında ödemenin davalı sigorta şirketine yapıldığı, davalı CMA firmasına davacının ödemede bulunmadığı, menfi tespit davasının alacaklıya karşı açılabileceği, işbu davaya açmakta hukuki yarar olmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, asıl ve birleşen davada davacı vekili ve birleşen davada davalı CMA CGM SA Şirketine İzafeten davalı Ş.Ekspres Vapur Acentesi A.Ş. vekili temyiz etmiştir.
1-Davacı vekili, müvekkilinin taşıma işleri komisyoncusu olduğunu, davalı sigorta şirketine cebri icra tehdidi altında ödeme yaptıklarını, taşımadan kaynaklı borçları bulunmadığını, diğer davalı CMA CGM SA firmasının ise taşıyıcı olduğunu, bu firmadan rücuan tazminat talep ettiklerini ileri sürerek, işbu davayı açmış olup, mahkemece buna rağmen davacı ile alt taşıyıcı CMA CGM SA firması arasındaki talep menfi tespit olarak değerlendirilmek suretiyle, davacının alt taşıyıcıya herhangi bir ödeme yapmadığı, alt taşıyıcı hakkında dava açmakta hukuki yararı bulunmadığı yönündeki gerekçesi yerinde değildir.
Bu itibarla, mahkemece davacı ile davalı CMA CGM SA arasındaki davanın rücuan tazminat istemine ilişkin olduğu kabul edilerek, tarafların hukuki durumunun buna göre değerlendirilerek, neticesine göre bir karar vermek gerekirken, yanılgılı değerlendirmelerle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
2-Bozma neden ve şekline göre, davalı CMA CGM SA vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün anılan taraf yararına BOZULMASINA, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı CMA CGM SA vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek bulunmadığına, takdir olunan 1.100 TL duruşma vekalet ücretinin birleşen davada davalı CMA CGM SA Şirketine İzafeten Türkiye Temsilcisi ve Acentesi Şark Ekspres Vapur Acentesi A.Ş'den alınarak asıl ve birleşen davada davacıya verilmesine, ödedikleri temyiz peşin harcın istekleri halinde temyiz eden asıl ve birleşen davada davacı ve birleşen davada davalı Cma Cgm SA Şirketine İzafeten Türkiye Temsilcisi ve […]Ekspres Vapur Acentesi A.Ş'ye iadesine, 12.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/101980600 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz