Tahsil
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2013/15916 E. 2014/16819 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
banka sorumluluğu↗ ciranta↗ hamil↗ keşideci↗ çek↗ ibraz↗ teminat↗ teslim↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından davalı bankaya teminat olarak verilen 45.000,00 TL’lik çek nedeniyle keşideci veya cirantalara karşı yasal yollara başvurmadığı, dolayısı ile davacı zararının henüz gerçekleşmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davalı tarafından kullandırılan kredinin teminatı olarak davacı tarafından davalıya verilen çekin kredi borcunun kapatılmasına rağmen davacıya iade edilmediği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.
Somut olayda, davacı tarafından davalı bankadan kredi kullanıldığı ve kredinin teminatı olarak davacının hamili bulunduğu 45.000 TL bedelli çekin davalıya verildiği hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, kredi borcunun kapatılmış olmasına rağmen 45.000 TL bedelli çekin davacıya iade edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.
Davalı taraf, teminat olarak verilen 45.000 TL bedelli çekin 06.09.2006 tarihinde davacıya iade edilerek kendisinden 26.000 TL bedelli başka bir çekin alındığını savunmuş, davacı ise 45.000 TL bedelli çekin davalı tarafından keşidecisine iade edilerek keşideciden 26.000 TL bedelli yeni bir çek alındığını, 45.000 TL bedelli çekin kendisine iade edilmediğini beyan etmiştir.
Davaya konu 45.000 TL bedelli çekin davacıya iade edildiğine ilişkin dosya içinde her hangi bir delil mevcut olmayıp, davalının teslim aldığı çeki tekrar davacıya iade ettiğini ispat etmesi gerekir. Aksi halde keşideciye iade edilen çek nedeniyle davacının zararından davalı banka sorumlu olur. Davalı tarafından davaya konu çekin bankada kaybolduğu iddia ve ispat edilemediğinden mahkemenin davanın reddine gerekçe yaptığı davacının önce keşideci veya cirantaya giderek tüm hukuki yolları tüketmesi gerektiği düşüncesine itibar edilemez.
Bu itibarla, mahkemece davaya konu 45.000 TL bedelli çekin davacıya iade edildiğine ilişkin davalı savunmasını ispatlayan delillerin davalıdan sorularak, ibrazı sağlanmak suretiyle oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, davacının keşideci veya cirantalara gitmeden doğrudan davalı bankaya müracaat edemeyeceği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2012/4909 E. 2012/11626 K.
Ortak:ciranta · hamil · keşideci · çek
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından davalı bankaya «teminat» olarak verilen 45.000,00 TL’lik «çek» nedeniyle «keşideci» veya «cirantalara» karşı yasal yollara başvurmadığı, dolayısı ile davacı zararının henüz gerçekleşmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Davalı taraf, «teminat» olarak verilen 45.000 TL bedelli çekin 06.09.2006 tarihinde davacıya iade edilerek kendisinden 26.000 TL bedelli başka bir çekin alındığını savunmuş, davacı ise 45.000 TL bedelli çekin davalı tarafından «keşidecisine» iade edilerek keşideciden 26.000 TL bedelli yeni bir «çek» alındığını, 45.000 TL bedelli çekin kendisine iade edilmediğini beyan etmiştir.
Aksi halde «keşideciye» iade edilen «çek» nedeniyle davacının zararından davalı «banka sorumlu» olur.
Benzer bu karardaMahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, davacının «çek» «keşidecisi» olduğu, «yetkili hamil» olmadığı, çekin «zayi» halinde açılacak davayı senedi elinde bulunduran ve senedin yetkili hamilinin açabileceğini, «cirantanın» bu davayı açmakta «hukuki yararı» olmadığı, HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca dava «şartı yokluğu» nedeniyle davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.
Mahkemece davacının «zayi nedeniyle iptali» istenen çekin «keşidecisi» olduğu ve keşidecinin de «zayi nedeniyle iptal davası» açmakta «hukuki yararı» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de dava dilekçesinde çekin keşidecisinin dava dışı ... olup davacının «ciranta» olduğu açıklanmış bulunduğu gibi «çek» kendi elindeyken kaybolan cirantanın işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğunun kabulü yerine yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülm …
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkindir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:zayi nedeniyle iptal davası · zayi nedeniyle çek iptali · zayi nedeniyle iptal · yetkili hamil · çek iptali · zayi · dava şartı yokluğu · iptal davası
Benzer bu karardaMahkemece davacının «zayi nedeniyle iptali» istenen çekin «keşidecisi» olduğu ve keşidecinin de «zayi nedeniyle iptal davası» açmakta «hukuki yararı» bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de dava dilekçesinde çekin keşidecisinin dava dışı ... olup davacının «ciranta» olduğu açıklanmış bulunduğu gibi «çek» kendi elindeyken kaybolan cirantanın işbu davayı açmakta hukuki yararının bulunduğunun kabulü yerine yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmesi doğru görülm …
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre, davacının «çek» «keşidecisi» olduğu, «yetkili hamil» olmadığı, çekin «zayi» halinde açılacak davayı senedi elinde bulunduran ve senedin yetkili hamilinin açabileceğini, «cirantanın» bu davayı açmakta «hukuki yararı» olmadığı, HMK'nun 115/2. maddesi uyarınca dava «şartı yokluğu» nedeniyle davanın «usulden reddine» karar verilmiştir.
Dava, «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkindir.
-
İhtiyati haciz | Kararın kaldırılması
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2015/9842 E. 2015/9918 K.
Ortak:ciranta · teminat
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından davalı bankaya «teminat» olarak verilen 45.000,00 TL’lik «çek» nedeniyle «keşideci» veya «cirantalara» karşı yasal yollara başvurmadığı, dolayısı ile davacı zararının henüz gerçekleşmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Dava, davalı tarafından kullandırılan kredinin «teminatı» olarak davacı tarafından davalıya verilen çekin kredi borcunun kapatılmasına rağmen davacıya iade edilmediği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.
Somut olayda, davacı tarafından davalı bankadan kredi kullanıldığı ve kredinin «teminatı» olarak davacının «hamili» bulunduğu 45.000 TL bedelli çekin davalıya verildiği hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır.
Benzer bu karardaBonoya dayalı «ihtiyati haciz» isteminde; yetkili mahkeme; borçlunun «yerleşim yeri», «bonoda» gösterilen «ödeme yeri», bonoda ödeme yeri gösterilmemişse; bononun düzenlendiği yer, «ciranta» aleyhine ihtiyati haciz isteniyorsa cirantanın yerleşim yeri mahkemesi ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir.
Bu hususlara göre; mahkemenin yetkili olup olmadığını başka bir anlatımla itiraz edenin «yetki» konusundaki itirazı hakkında karar verilmeksizin «teminat» iddiasının açılacak «menfi tespit» davasında değerlendirileceği gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiş olması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:ödeme yeri · yerleşim yeri · ihtiyati haciz · bono · yetki · haciz · menfi tespit
Benzer bu karardaBonoya dayalı «ihtiyati haciz» isteminde; yetkili mahkeme; borçlunun «yerleşim yeri», «bonoda» gösterilen «ödeme yeri», bonoda ödeme yeri gösterilmemişse; bononun düzenlendiği yer, «ciranta» aleyhine ihtiyati haciz isteniyorsa cirantanın yerleşim yeri mahkemesi ihtiyati haciz kararı vermeye yetkilidir.
Dava «bonoya» dayalı «ihtiyati haciz» istemine ilişkindir.
Bu hususlara göre; mahkemenin yetkili olup olmadığını başka bir anlatımla itiraz edenin «yetki» konusundaki itirazı hakkında karar verilmeksizin «teminat» iddiasının açılacak «menfi tespit» davasında değerlendirileceği gerekçesiyle istemin reddine karar verilmiş olması doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2020/4881 E. 2021/1035 K.
Ortak:ciranta · hamil · keşideci
İncelediğiniz karardaMahkemece, iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından davalı bankaya «teminat» olarak verilen 45.000,00 TL’lik «çek» nedeniyle «keşideci» veya «cirantalara» karşı yasal yollara başvurmadığı, dolayısı ile davacı zararının henüz gerçekleşmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Davalı tarafından davaya konu çekin bankada kaybolduğu iddia ve ispat edilemediğinden mahkemenin davanın reddine gerekçe yaptığı davacının önce «keşideci» veya «cirantaya» giderek tüm hukuki yolları tüketmesi gerektiği düşüncesine itibar edilemez.
Bu itibarla, mahkemece davaya konu 45.000 TL bedelli çekin davacıya iade edildiğine ilişkin davalı savunmasını ispatlayan delillerin davalıdan sorularak, «ibrazı» sağlanmak suretiyle oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, davacının «keşideci» veya «cirantalara» gitmeden doğrudan davalı bankaya müracaat edemeyeceği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Benzer bu karardaMahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, Yargıtay bozma ilamında esasa ilişkin bir hususa yer verilmediğinden taraflarca «kazanılmış hak» hususu gözetilerek takibe konu çekin «keşidecisine» ait imzanın davacı şirket «temsilcisi» olan ...'a ait olmadığı ve davalı ...’ın «son» «ciranta» ve «hamil» olması nedeniyle «kötüniyet tazminatının» şartlarını taşımadığı gerekçesiyle davanın kabulüne ve senedin iptaline, davalı ... aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmiştir.
Sonuç: İncelediğiniz kararda Bozma ↔ benzerinde Kısmen bozma🔶 iki emsal
Farklı:kötüniyet tazminatı · kazanılmış hak · kötüniyet · temsil · i̇i̇k 72/son
Benzer bu karardaMahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama ve toplanan delillere göre, Yargıtay bozma ilamında esasa ilişkin bir hususa yer verilmediğinden taraflarca «kazanılmış hak» hususu gözetilerek takibe konu çekin «keşidecisine» ait imzanın davacı şirket «temsilcisi» olan ...'a ait olmadığı ve davalı ...’ın «son» «ciranta» ve «hamil» olması nedeniyle «kötüniyet tazminatının» şartlarını taşımadığı gerekçesiyle davanın kabulüne ve senedin iptaline, davalı ... aleyhine kötüniyet tazminatına karar verilmiştir.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2013/15916 E. , 2014/16819 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ RİZE 2. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ
TARİHİ 18/06/2013
NUMARASI 2009/540-2013/424
Taraflar arasında görülen davada Rize 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 18/06/2013 tarih ve 2009/540-2013/424 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı temsilcisi, davalı bankadan kullanılan kredinin teminatı olarak davalıya dava dışı şirketin keşidecisi, müvekkilinin ise lehtarı olduğu 45.000,00 TL bedelli çek verildiğini, davalı tarafından anılan çekin davacı şirketten habersiz olarak lehtara verildiğini ve 26.000,00 TL’lik çek alındığını, 26.000,00 TL’lik çek bedelinin davalı tarafından tahsil edilerek müvekkilinin kredi borcundan mahsup edildiğini, kredi borcunun kapatıldığı halde müvekkiline aradaki 19.000,00 TL’lik farkın ödenmediğini ileri sürerek, anılan bedelin temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili, davacı şirketten kullanmış olduğu kredinin teminatı olarak 45.000,00 TL’lik çek alındığını, ancak bir süre sonra bu çekin iptal edilerek davacıdan 26.000,00 TL’lik çek alındığını, bu çek bedelinin tahsil edilerek kredi borcundan mahsup edildiğini, davacıdan ayrıca 19.000,00 TL’lik çek alınmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, iddia savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacı tarafından davalı bankaya teminat olarak verilen 45.000,00 TL’lik çek nedeniyle keşideci veya cirantalara karşı yasal yollara başvurmadığı, dolayısı ile davacı zararının henüz gerçekleşmediği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.
Kararı, davacı vekili temyiz etmiştir.
Dava, davalı tarafından kullandırılan kredinin teminatı olarak davacı tarafından davalıya verilen çekin kredi borcunun kapatılmasına rağmen davacıya iade edilmediği iddiasına dayalı alacak istemine ilişkindir.
Somut olayda, davacı tarafından davalı bankadan kredi kullanıldığı ve kredinin teminatı olarak davacının hamili bulunduğu 45.000 TL bedelli çekin davalıya verildiği hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık, kredi borcunun kapatılmış olmasına rağmen 45.000 TL bedelli çekin davacıya iade edilip edilmediği noktasında toplanmaktadır.
Davalı taraf, teminat olarak verilen 45.000 TL bedelli çekin 06.09.2006 tarihinde davacıya iade edilerek kendisinden 26.000 TL bedelli başka bir çekin alındığını savunmuş, davacı ise 45.000 TL bedelli çekin davalı tarafından keşidecisine iade edilerek keşideciden 26.000 TL bedelli yeni bir çek alındığını, 45.000 TL bedelli çekin kendisine iade edilmediğini beyan etmiştir.
Davaya konu 45.000 TL bedelli çekin davacıya iade edildiğine ilişkin dosya içinde her hangi bir delil mevcut olmayıp, davalının teslim aldığı çeki tekrar davacıya iade ettiğini ispat etmesi gerekir. Aksi halde keşideciye iade edilen çek nedeniyle davacının zararından davalı banka sorumlu olur. Davalı tarafından davaya konu çekin bankada kaybolduğu iddia ve ispat edilemediğinden mahkemenin davanın reddine gerekçe yaptığı davacının önce keşideci veya cirantaya giderek tüm hukuki yolları tüketmesi gerektiği düşüncesine itibar edilemez.
Bu itibarla, mahkemece davaya konu 45.000 TL bedelli çekin davacıya iade edildiğine ilişkin davalı savunmasını ispatlayan delillerin davalıdan sorularak, ibrazı sağlanmak suretiyle oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, davacının keşideci veya cirantalara gitmeden doğrudan davalı bankaya müracaat edemeyeceği gerekçesiyle yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün davacı yararına BOZULMASINA, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden davacıya iadesine, 04/11/2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/101948200 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz