Çek İptali
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · 2008/13673 E. 2010/5529 K. ·
BozulduKesinlik belirsiz
★ Emsal
Kavramlar: tıkla → metinde renkle işaretle · ↗ kavram sayfası
zayi nedeniyle çek iptali↗ hasımsız dava↗ istirdat davası↗ çek iptali↗ zayi↗ ihtiyati tedbir↗ hamil↗ keşideci↗ iptal davası↗ istirdat↗ ticaret sicili↗ çek↗ karar verilmesine yer olmadığına↗
Gerekçe
Bu karar için yapılandırılmış özet üretilmedi; kararın gerekçe bölümü aşağıda (anonimleştirilmiş resmî metin).
Mahkemece, dava konusu çekler ile ilgili Ticaret Sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı, keşidecisi ... olan Finansbank Bodrum şubesine ait 310322 seri nolu 30/01/2005 keşide tarihli 25.000.000.000 TL bedelli ve 310326 seri nolu 20/12/2004 keşide tarihli 30.000.000.000 TL bedelli çekler dışındaki diğer çeklerle ilgili itirazın bulunmadığı, bu çeklerle ilgili davacının istirdat davası açtığı gerekçesiyle istirdat davası açılan keşidecisi ... olan Finansbank Bodrum şubesine ait 310322 seri nolu 30/01/2005 keşide tarihli 25.000.000.000 TL bedelli ve 310326 seri nolu 20/12/2004 keşide tarihli 30.000.000.000 TL bedelli çekler hakkında karar verilmesine yer olmadığına, Finansbank Bodrum şubesine ait 20/01/2005, 12/01/2005 ve 30/12/2004 keşide tarihli çekler ile Yapı Kredi Bankası Bodrum şubesine ait 15/10/2004 ve 20/10/2004 keşide tarihli çeklerin iptaline karar verilmiştir.
Kararı, müdahil ...Yapı Mal. San. ve Tic. A.Ş. vekili ve ... vekili temyiz etmiştir.
1) Dava, T.T.K.’nun 730. maddesi ile poliçe hükümlerine yapılan atıf nedeniyle anılan yasanın 669. ve müteakip maddeleri uyarınca, zayii nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Hasımsız olarak açılması gereken bu iptal davası devam ederken davaya konu çeklerin bir kısmının ellerinde bulunduğunu ileri sürerek müdahil olan ...Yapı Mal. San. ve Tic. A.Ş.’nin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü ihtiyati tedbir kararından dolayı ödemenin geç tahsil edilmesi sebebiyle işleyen faiz ve fer’ileri talebinin ayrı bir dava konusu olabileceğine, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, müdahil ...Yapı Mal. San. ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
2) Ancak, müdahil ...’ın elinde bulundurduğu, keşidecisi ... olan Finansbank Bodrum şubesine ait 310325 seri nolu 30/12/2004 keşide tarihli 30.000.000.000 TL bedelli çek yönünden mahkemece, davacıya, hamile karşı istirdat davası açmak üzere süre verilmesi gerekirken çekin iptaline karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın müdahale eden ... yararına bozulması gerekmiştir.
Benzer Kararlar
Aynı mesele otomatik eşleştirildi; ortak/fark incelediğiniz karara göre. Alıntılar yalnız gerekçe bölümünden. Hukuki görüş değildir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2013/86 E. 2013/16228 K.
Ortak:zayi nedeniyle çek iptali · hasımsız dava · istirdat davası · çek iptali · zayi · hamil · keşideci · istirdat
İncelediğiniz kararda2) Ancak, müdahil ...’ın elinde bulundurduğu, «keşidecisi» ... olan Finansbank Bodrum şubesine ait 310325 seri nolu 30/12/2004 keşide tarihli 30.000.000.000 TL bedelli «çek» yönünden mahkemece, davacıya, «hamile» karşı «istirdat davası» açmak üzere süre verilmesi gerekirken çekin iptaline karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın müdahale eden ... yararına bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, dava konusu çekler ile ilgili Ticaret Sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı, «keşidecisi» ... olan Finansbank Bodrum şubesine ait 310322 seri nolu 30/01/2005 keşide tarihli 25.000.000.000 TL bedelli ve 310326 seri nolu 20/12/2004 keşide tarihli 30.000.000.000 TL bedelli çekler dışındaki diğer çeklerle ilgili itirazın bulunmadığı, bu çeklerle ilgili davacının «istirdat davası» açtığı gerekçesiyle istirdat davası açılan keşidecisi ... olan Finansbank Bodrum şubesine ait 310322 seri nolu 30/01/2005 keşide tarihli 25.000.000.000 TL bedelli ve 310326 seri nolu 20/12/2004 keşide tarihli 30.000.000.000 TL bedelli çekler hakkında karar «verilmesine yer olmadığına», Finansbank Bodrum şubesine ait 20/01/2005, 12/01/2005 ve 30/12/2004 keşide tarihli çekler ile Yapı Kredi Bankası Bodrum şubesine ait 15/10/2004 ve 20/10/2004 keşi …
1) Dava, T.T.K.’nun 730. maddesi ile poliçe hükümlerine yapılan atıf nedeniyle anılan yasanın 669. ve müteakip maddeleri uyarınca, «zayii nedeniyle çek iptali» istemine ilişkindir.
Benzer bu karardaDava, «hasımsız» olarak açılmış «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup mahkemece dava konusu çeklerden bir kısmının bankaya «ibraz» edilmiş olmaları nedeniyle bu çekler yönünden dava konusuz kaldığından bahisle karar «verilmesine yer olmadığına», dava konusu diğer çek ve senetlerin ise «zayi nedeniyle iptallerine» karar verilmiştir.
Ancak, «zayi» nedeniyle «kambiyo senedinin» iptali davasında, «hamilin» ortaya çıkması halinde mahkemece 6762 sayılı TTK'nın 730/20'nci maddesinin yollaması ile olaya uygulanması gereken aynı Yasanın 670'nci maddesi uyarınca, davacıya çeki elinde bulunduran (bankaya «ibraz» eden) aleyhine «istirdat davası» açmak üzere süre verilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken bankaya ibraz edilen çekler yönünden yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektir …
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, dava konusu çeklerden HSBC Bank ...Şubesine ait 31/08/2011 tarih 3.000 TL bedelli 0022721 nolu «çek», Denizbank ...Şubesine ait 30/06/2011 tarih 5.000 TL bedelli 0241900 nolu çek, Yapı Kredi Bankası...Şubesine ait 15/09/2011 tarih 7.000 TL bedelli 25302213 nolu çek yönünden, anılan çeklerin bankaya «ibraz» edilmiş olmaları nedeniyle, dava konusuz kaldığından bu çeklere ilişkin karar «verilmesine yer olmadığına», dava konusu diğer çekler ile «keşidecisi»...olan 10.000 TL bedelli senet ile keşidecisi ... olan 13.000 TL bedelli senetlerin «zayi» nedeni ile iptallerine karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:zayi nedeniyle iptal · kambiyo senedi · ibraz
Benzer bu karardaDava, «hasımsız» olarak açılmış «zayi nedeniyle çek iptali» istemine ilişkin olup mahkemece dava konusu çeklerden bir kısmının bankaya «ibraz» edilmiş olmaları nedeniyle bu çekler yönünden dava konusuz kaldığından bahisle karar «verilmesine yer olmadığına», dava konusu diğer çek ve senetlerin ise «zayi nedeniyle iptallerine» karar verilmiştir.
Ancak, «zayi» nedeniyle «kambiyo senedinin» iptali davasında, «hamilin» ortaya çıkması halinde mahkemece 6762 sayılı TTK'nın 730/20'nci maddesinin yollaması ile olaya uygulanması gereken aynı Yasanın 670'nci maddesi uyarınca, davacıya çeki elinde bulunduran (bankaya «ibraz» eden) aleyhine «istirdat davası» açmak üzere süre verilerek sonucuna göre hüküm tesisi gerekirken bankaya ibraz edilen çekler yönünden yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektir …
Mahkemece, iddia, savunma ve dosya kapsamına göre, dava konusu çeklerden HSBC Bank ...Şubesine ait 31/08/2011 tarih 3.000 TL bedelli 0022721 nolu «çek», Denizbank ...Şubesine ait 30/06/2011 tarih 5.000 TL bedelli 0241900 nolu çek, Yapı Kredi Bankası...Şubesine ait 15/09/2011 tarih 7.000 TL bedelli 25302213 nolu çek yönünden, anılan çeklerin bankaya «ibraz» edilmiş olmaları nedeniyle, dava konusuz kaldığından bu çeklere ilişkin karar «verilmesine yer olmadığına», dava konusu diğer çekler ile «keşidecisi»...olan 10.000 TL bedelli senet ile keşidecisi ... olan 13.000 TL bedelli senetlerin «zayi» nedeni ile iptallerine karar verilmiştir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2010/8965 E. 2012/999 K.
Ortak:hasımsız dava · zayi · keşideci · iptal davası
İncelediğiniz karardaMahkemece, dava konusu çekler ile ilgili Ticaret Sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı, «keşidecisi» ... olan Finansbank Bodrum şubesine ait 310322 seri nolu 30/01/2005 keşide tarihli 25.000.000.000 TL bedelli ve 310326 seri nolu 20/12/2004 keşide tarihli 30.000.000.000 TL bedelli çekler dışındaki diğer çeklerle ilgili itirazın bulunmadığı, bu çeklerle ilgili davacının «istirdat davası» açtığı gerekçesiyle istirdat davası açılan keşidecisi ... olan Finansbank Bodrum şubesine ait 310322 seri nolu 30/01/2005 keşide tarihli 25.000.000.000 TL bedelli ve 310326 seri nolu 20/12/2004 keşide tarihli 30.000.000.000 TL bedelli çekler hakkında karar «verilmesine yer olmadığına», Finansbank Bodrum şubesine ait 20/01/2005, 12/01/2005 ve 30/12/2004 keşide tarihli çekler ile Yapı Kredi Bankası Bodrum şubesine ait 15/10/2004 ve 20/10/2004 keşi …
1) Dava, T.T.K.’nun 730. maddesi ile poliçe hükümlerine yapılan atıf nedeniyle anılan yasanın 669. ve müteakip maddeleri uyarınca, «zayii nedeniyle çek iptali» istemine ilişkindir.
Hasımsız olarak açılması gereken bu «iptal davası» devam ederken davaya konu çeklerin bir kısmının ellerinde bulunduğunu ileri sürerek müdahil olan ...Yapı Mal.
Benzer bu karardaTürk Ticaret Kanununun 730/20.maddesi yollaması ile aynı Kanunun 669. maddesi ve devamı maddelerine göre açılacak olan «zayi nedeniyle iptal davalarının», işin niteliği ve meydana getireceği hukuki sonuçlar itibariyle «hasımsız» açılması gerekir.
Bu nedenle somut olayda, «hasımsız» olması gereken davanın «keşideci» hasım gösterilerek açılması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.
Mahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre talep konusu senetlerin kaybolduğu ve bulanların 3 ay içinde «ibrazı» için Türkiye Sicil Gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı, «son» «ilan» tarihinin 27.10.2009 olduğu ve ilanların üzerinden 3 aylık bir süre geçtiği halde davaya konu senetlerin bulunamadığından «zayii» olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:zayi nedeniyle iptal davası · zayi nedeniyle iptal · bono · ilan · ibraz · i̇i̇k 72/son
Benzer bu karardaMahkemece, iddia ve tüm dosya kapsamına göre talep konusu senetlerin kaybolduğu ve bulanların 3 ay içinde «ibrazı» için Türkiye Sicil Gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı, «son» «ilan» tarihinin 27.10.2009 olduğu ve ilanların üzerinden 3 aylık bir süre geçtiği halde davaya konu senetlerin bulunamadığından «zayii» olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.
Türk Ticaret Kanununun 730/20.maddesi yollaması ile aynı Kanunun 669. maddesi ve devamı maddelerine göre açılacak olan «zayi nedeniyle iptal davalarının», işin niteliği ve meydana getireceği hukuki sonuçlar itibariyle «hasımsız» açılması gerekir.
Dava, «zayi» nedeniyle «bono» iptali istemine ilişkindir.
-
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi, 2009/2921 E. 2011/1125 K.
Sonuç: 🔶 iki emsal
Farklı:sigorta teminatı kapsamı · sigorta teminatı · sigorta ettiren · gerçek zarar · alacağın temliki · ibra · teminat kapsamı · ara karar
Benzer bu karardaMahkemece, 1. ve 2. bodrumun birbiri ile irtibatsız bağımsız ve ayrı yerler olduğu , «sigorta poliçesinde» 1. bodrum katın "«ara» kat " ifadesi ile «sigorta teminatı kapsamında» alındığı , 2. bodrum katın ise sigorta poliçesi teminatı kapsamında olmadığı , «hasarın» 2. bodrumda meydana geldiği, bu durumda davacının alacağını «rücu» etme hakkının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, «uyuşmazlık konusu» olayda 29.03.2004 tarihli «ibra» ve «temlik» belgesiyle davacı şirket, hasar ile ilgili olarak sigortalının üçüncü şahıslara karşı olan talep ve dava haklarını temlik almıştır.
Mahkemece, iddia, savunma,toplanan kanıtlar, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, 1. ve 2. bodrumun birbiri ile irtibatsız bağımsız ve ayrı yerler olduğu , «sigorta poliçesinde» 1. bodrum katın "«ara» kat " ifadesi ile «sigorta teminatı kapsamında» alındığı , 2. bodrum katın ise sigorta poliçesi teminatı kapsamında olmadığı , «hasarın» 2. bodrumda meydana geldiği, bu durumda davacının alacağını «rücu» etme hakkının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Başka bir anlatımla, dava dışı «sigorta ettiren», kazayla ile ilgili olarak uğradığını iddia ettiği zarar nedeniyle davalıdan talep edebileceği alacağını BK.’nun 162 ve devamı maddeleri uyarınca davacı şirkete «temlik» etmiştir.
Bu durum karşısında davacının sigorta ilişkisi dışında «alacağın temliki» hükümlerine göre de talep hakkı bulunmaktadır.
Karar metni
Kararın tam (anonimleştirilmiş) metnini göster
11. Hukuk Dairesi 2008/13673 E. , 2010/5529 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ Asliye Hukuk Mahkemesi
Taraflar arasında görülen davada Bodrum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce verilen 05.10.2006 tarih ve 2004/707-2006/366 sayılı kararın Yargıtayca incelenmesi müdahale eden ...Yapı Mal. San. ve Tic. A.Ş. vekili ve müdahale eden ... vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:
Davacı vekili, müvekkilinin cüzdanı içinde bulunan keşidecisi ... olan Finansbank Bodrum şubesine ait 310322 seri nolu 30/01/2005 keşide tarihli 25.000.000.000 TL bedelli, 310323 seri nolu 20/01/2005 keşide tarihli 25.000.000.000 TL bedelli, 310324 seri nolu 12/01/2005 keşide tarihli 30.000.000.000 TL bedelli, 310325 seri nolu 30/12/2004 keşide tarihli 30.000.000.000 TL bedelli, 310326 seri nolu 20/12/2004 keşide tarihli 30.000.000.000 TL bedelli, keşidecisi Bafra İnş. Tic. Ltd. Şti. olan Yapı Kredi Bankası Bodrum şubesine ait 388621 seri nolu 15/10/2004 keşide tarihli 5.000.000.000 TL bedelli ve 388628 seri nolu 20/10/2004 keşide tarihli 4.000.000.000 TL bedelli çeklerin cüzdan ile birlikte 11/10/2004 tarihinde çalındığını, zayii olan bazı çeklere dayanılarak haksız bir şekilde yasal olmayan yollarla kötü niyetli kişiler tarafından takipler başlatılmış olduğunu ileri sürerek, icra takiplerinin ihtiyati tedbir kararıyla durdurulmasını ve çalınan çeklerin iptalini talep ve dava etmiştir.
Müdahale talep eden ...Yapı Mal. San. ve Tic. A.Ş. vekili, müvekkilinin keşidecisi ... olan Finansbank Bodrum şubesine ait 310322 seri nolu 30/01/2005 keşide tarihli 25.000.000.000 TL bedelli çekin iyi niyetli yetkili hamili olduğunu, ancak ihtiyati tedbir kararı nedeniyle çek bedelinin tahsil edilemediğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Müdahale talep eden ... vekili, müvekkilinin keşidecisi ... olan Finansbank Bodrum şubesine ait 310325 seri nolu 30/12/2004 keşide tarihli 30.000.000.000 TL bedelli çekin iyi niyetli yetkili hamili olduğunu, ödemeden men yasağı nedeniyle çek bedelini tahsil edemediğini savunmuştur.
Müdahale talep eden ... Soğutma Isıtma İnş. Gıda Paz. Tur. San. Ltd. Şti. vekili, müvekkilinin keşidecisi ... olan Finansbank Bodrum şubesine ait 310326 seri nolu 20/12/2004 keşide tarihli 30.000.000.000 TL bedelli çekin iyi niyetli yetkili hamili olduğunu, ancak ihtiyati tedbir kararı nedeniyle çek bedelinin tahsil edilemediğini, davacının hamile karşı istirdat davası açması gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, dava konusu çekler ile ilgili Ticaret Sicil gazetesinde gerekli ilanların yapıldığı, keşidecisi ... olan Finansbank Bodrum şubesine ait 310322 seri nolu 30/01/2005 keşide tarihli 25.000.000.000 TL bedelli ve 310326 seri nolu 20/12/2004 keşide tarihli 30.000.000.000 TL bedelli çekler dışındaki diğer çeklerle ilgili itirazın bulunmadığı, bu çeklerle ilgili davacının istirdat davası açtığı gerekçesiyle istirdat davası açılan keşidecisi ... olan Finansbank Bodrum şubesine ait 310322 seri nolu 30/01/2005 keşide tarihli 25.000.000.000 TL bedelli ve 310326 seri nolu 20/12/2004 keşide tarihli 30.000.000.000 TL bedelli çekler hakkında karar verilmesine yer olmadığına, Finansbank Bodrum şubesine ait 20/01/2005, 12/01/2005 ve 30/12/2004 keşide tarihli çekler ile Yapı Kredi Bankası Bodrum şubesine ait 15/10/2004 ve 20/10/2004 keşide tarihli çeklerin iptaline karar verilmiştir.
Kararı, müdahil ...Yapı Mal. San. ve Tic. A.Ş. vekili ve ... vekili temyiz etmiştir.
1) Dava, T.T.K.’nun 730. maddesi ile poliçe hükümlerine yapılan atıf nedeniyle anılan yasanın 669. ve müteakip maddeleri uyarınca, zayii nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. Hasımsız olarak açılması gereken bu iptal davası devam ederken davaya konu çeklerin bir kısmının ellerinde bulunduğunu ileri sürerek müdahil olan ...Yapı Mal. San. ve Tic. A.Ş.’nin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü ihtiyati tedbir kararından dolayı ödemenin geç tahsil edilmesi sebebiyle işleyen faiz ve fer’ileri talebinin ayrı bir dava konusu olabileceğine, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, müdahil ...Yapı Mal.
San. ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.
2) Ancak, müdahil ...’ın elinde bulundurduğu, keşidecisi ... olan Finansbank Bodrum şubesine ait 310325 seri nolu 30/12/2004 keşide tarihli 30.000.000.000 TL bedelli çek yönünden mahkemece, davacıya, hamile karşı istirdat davası açmak üzere süre verilmesi gerekirken çekin iptaline karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın müdahale eden ... yararına bozulması gerekmiştir.
SONUÇ
Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle müdahil ...Yapı Mal. San. ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle müdahil ... vekilinin temyiz itirazının kabulü ile kararın müdahil eden ... yararına BOZULMASINA, aşağıda yazılı bakiye 04,05 TL temyiz ilam harcının temyiz eden müdahil ...Yapı Mal. San. Tic. A.Ş. den alınmasına, ödediği temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz eden müdahil ...'a iadesine, 14.05.2010 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Kaynak: https://6102ttk.com/karar/1019022000 · sınıflandırıcı zincir-tam · görünüm damgası: yargitay11_temyiz